కీర్తనలు సాహిత్య, సంగీత, నృత్యం వంటి విభిన్న కళల సముదాయాలు సమ్మేళనం చేసుకోవడానికి ఒక సాధన సహాయకంగా నిలుస్తాయి. ఇవి జనాలను ధర్మప్రచారమైనా, అధ్యాత్మిక ఆలోచనలను ప్రచారం చేయడమైనా, మానవ సమస్యలకు పరిష్కారం కల్పించడమైనా, మనసును శుద్ధి చేయడమైనా, భక్తి మరియు ఆనందాన్ని విస్తరిస్తాయి. కీర్తనలు మనసులను స్ఫూర్తిగా చేస్తాయి, మనసులను ప్రశాంతతో భక్తి భావాలని పెంపొందించుకోవడంలో సహాయపడుతాయి. మొదలగు కీర్తనల విషయముల గురించి ఈ క్రింద ఇచ్చిన లింకులు ద్వారా తెలుసుకుందాం…

Keerthanalu – కీర్తనలు

• Sri Ramadasu Keerthanalu – శ్రీ రామదాసు కీర్తనలు
• Annamayya Keerthanalu – అన్నమయ్య కీర్తనలు

Pandugalu – పండుగలు

• Ratha Sapthami – రథ సప్తమి
• అక్షయ తృతీయ అధ్యాత్మ దర్శనము

Dandakalu – దండకాలు

• శ్రీ ఆంజనేయ దండకము
• శ్రీ సాయినాథుని దండకం

Chalisalu – చాలీసాలు

• హనుమాన్ చాలీసా (తెలుగు)
• హనుమాన్ చాలీసా
• శ్రీ లలితా చాలీసా

ఆంజనేయ దండకము – Anjaneya Dandakam

శ్రీ ఆంజనేయం – ప్రసన్నాంజనేయం – ప్రభాదివ్యకాయం – ప్రకీర్తిప్రదాయం – భజేవాయుపుత్రం – భజేవాలగాత్రం – భజేహం పవిత్రం – భజేసూర్యమిత్రం – భజే రుద్రరూపం – భజే బ్రహ్మతేజంబటంచున్ – ప్రభాతంబుసాయంత్రంబు – నీనామ సంకీర్తనల్ జేసి – నీరూపు వర్ణించి – నీమీద నేదండకం బొక్కటిన్ – జేయనూహించి – నీమూర్తినిన్ గాంచి – నీ సుందరంబెంచి నీ దాసదాసుండనై – శ్రీరామభక్తుండనై – నిన్ను నేగొల్చెదన్ – నీకటాక్షంబునన్ జూచితే – వేడుకల్ జేసితే – నా మొరాలించితే – నన్ను రక్షించితే – అంజనాదేవిగర్భాన్వయా – దేవ – నిన్నెంచ నేనెంతవాడన్ – దయాశాలివై జూచితే – దాతవై బ్రోచితే – దగ్గరన్నిల్చితే – తొల్లి సుగ్రీవుకు న్మంత్రివై స్వామికార్యార్థమం దుండి – శ్రీరామసౌమిత్రులంజూచి – వారిన్ విచారించి – సర్వేశుపూజించి – యబ్బానుజుల బంటుగావించి – యవ్వాలినింజంపి – కాకుత్థ్సతిలకున్ – దయాదృష్టి వీక్షించి – కిష్కింధకేతెంచి – శ్రీరాముకార్యార్థమై – లంకకేతెంచియున్ – లంకిణిన్జంపియున్ – లంకయున్ గాల్చియున్ – భూమిజన్ జూచి – యానందముప్పొంగ – నా యుంగరంబిచ్చి – యారత్నమున్ దెచ్చి శ్రీరాముకున్నిచ్చి – సంతోషితున్ జేసి – సుగ్రీవుడా యంగదా జాంబవంతాది – వీరాదులం గూడి – యాసేతువున్ దాటి – వానరుల్ మూక పెన్మూకలై – దైత్యులన్ ద్రుంచగా – రావణుండంత – కాలాగ్ని రూపోగ్రుడై కోరి బ్రహ్మండమైనట్టి – యాశక్తియున్ వేసి – యాలక్ష్మణున్ మూర్చనొందించగా – నప్పుడేబోయి సంజీవియున్ దెచ్చి – సౌమిత్రికిన్నిచ్చి – ప్రాణంబురక్షించగా – కుంభకర్ణాది న్వీరులన్ బోరి – శ్రీరాము బాణాగ్ని వారందరున్ – రావణున్ జంపగా – నంతలోకంబులానందమైయుండ – నవ్వేళలందు – న్విభీషణన్ – వేడుకన్ వచ్చి పట్టాభిషేకంబు జేయించి సీతామహాదేవినిన్ దెచ్చి – శ్రీ రాముతో జేర్చి – యయోధ్యకున్ వచ్చి – పట్టాభిషేకంబు – సంరంభమైయున్న నీకన్న – నాకెవ్వరున్ – కూర్మిలేరంచు – మన్నించినన్ – శ్రీరామభక్తిప్రశస్తంబుగానిన్ను – నీనామసంకీర్తనల్ జేసితే – పాపముల్ బాయునే – భయములునీర్దునే – భాగ్యముల్గల్గునే – సకల సామ్రాజ్యముల్ – సకల సంపత్కరమ్ము లగం గల్గవే వానరాకార – యోభక్తమందార – యోపుణ్యసంచార – యోధీర – యోవీర – నీవేసమస్తంబు – నీవేమహాఫలముగా వెలసి – యా తారకబ్రహ్మమంత్రంబు – పఠియించుచున్ సంధానమున్ జేయుచున్ స్థిరముగా వజ్రదేహంబునుందాల్చి – శ్రీరామ శ్రీరామ యంచున్ – మనః పూతమై – ఎప్పుడున్ తప్పకన్ దలతు – నాజిహ్వాయందుండియుం నీదీర్ఘదేహంబు – త్రైలోకసంచారివై – రామనామాంకితధ్యానివై – బ్రహ్మవై – బ్రహ్మతేజంబునన్ – రౌద్రనిజ్వాల కల్లోల – హావీర హనుమంత – ఓంకార ఓంకార శబ్దంబులన్ – క్రూరసర్వగ్రహ భూతప్రేతపిశాచ – శాకినీథాకినీ – మోహినీ గాలిదయ్యంబులన్ నీదువాలంబునన్ జుట్టి – నేలంబడంగొట్టి – నీ ముష్టిఘాతంబులన్ – బహుదండంబులన్ – రోమఖండంబులన్ ద్రుంచి కాలాగ్నిరుద్రుండవై – బ్రహ్మప్రభాభాసితంబైవ – నీదివ్య తేజంబునన్ జూపి రార నాముద్దు కుమారా యంచు దయాదృష్టి వీక్షించి నన్నేలు నా స్వామి నమస్తే, సదా బ్రహ్మచారీ నమస్తే, వ్రతపూర్ణహారీ నమస్తే వాయుపుత్రా నమస్తే నమోనమః- నీదివ్య క్షేత్రంబునైయొప్పు శ్రీతాడుబందుపురంబందు – (ఇచటతాము పూజించు హనుమాన్ నామమును ఉచ్చరించుకోవచ్చును) నీనోర్మిదర్శించి హర్షించు – నీభక్తబృందంబులన్ జేఱి – దయాదృష్టి వీక్షించి – ఎల్లప్పుడున్ దీవించు స్వామి నమస్తే నమస్తే – నమస్తే వ్రతః పూర్ణకారీ నమస్తే – శ్రీమద్వీరాంజనేయానమస్తే – నమస్తే – నమః ||

(ఈ దండకము బహు నిష్ఠతో బఠించినట్లయిన సర్వపాపములు నశించును. భయ, రోగ బాధలుండవు. భాగ్యములు గల్గును. సకల సామ్రాజ్యములు, సకల సంపత్కరములు గలుగును. భూతప్రేత పిశాచ రోగ శాకినీ ఢాకినీ గాలిదయ్యంబులు దగ్గరకు చేరవు.)

నీతికథలు

శ్రీ స్కాంద పురాణము నీతికథలలో మనకు బాగా సుపరిచితమైన నీతికథ మీ అందరికోసం. అది ఎమిటంటే… ఆశ్రయ పరిత్యాగ దోషము.

ఆశ్రయ పరిత్యాగ దోషము

ఒకసారి బ్రహ్మదేవుని ఉపదేశంపై ఇంద్చాది దేవతలు మహర్షులతో కలిసి విష్ణు అవతారమైన వామన మూర్తి తోసహా లక్షీకటాక్షం కొజకు తీర్భయాత్రులకు బయలుదేరారు. అట్ని మహనీయులు దర్శింప కోరిన పుణ్యక్షేత్తాలు తీర్ధాలు ఉన్న మన భారతదేశం ధన్యము. అట్బి అమ్మ కడుపున పుట్సిన మనము ధన్యులము.

మహదానందంతో వారెన్నో తీర్ధాలు దర్శించినారు. ఒకచోట బాగా ఎండిపోయిన వృక్షం ఒకటి వారికి కనబడింది. ఆ చెట్టు తొజ్బలో ఓ శుష్కించిన చిలుక కాపురమున్నది. అది చూచి ఇంద్దాది దేవతలు “ఓ శుకవరా! ఈ వృక్షం బాగా శుష్కించియున్నది. పూలూ ఆకులు పండ్లు ఏమీ లేకుండా ఉన్నది. ఐనను నీవెందులకు ఈ వృక్ష ఆశ్రయాన్ని విడువలేదో తెలుసుకోవాలని ఉన్నది మాకు” అని అడిగినారు. చిలుక ఇలా బదులిచ్చింది

“ఓ దేవతలారా! ఇది చాలా పురాతనమైన వృక్షం. ఇది ఓ కల్పవృక్షం. అమృత మాధుర్యంగల దీని ఫలములు భుజించి నేను చిరకాలం జీవించాను. కాలగమనం వల్స ఈ కల్పవృక్షం ఈనాడు ఇలాగున్నది. కాలగతిని ఆపడం ఎవరి తరము? ఒకప్పుడు నాకు ఆశ్రయమిచ్చి నన్ను ఎండ వాన నుండి కాపాడి నాకు మంచి ఆహారం ఇచ్చిన ఈ వృక్షమును నేనీనాడు శుష్కించినదని విడనాడలేను. అట్లు చేసిన అది కృతఘ్నత అవుతుంది. కృతఘ్నతకు మించిన మహాపాపం మరొకటి తీదు కదా! నిజాశ్రయమైన ఈ కల్పవృక్షమే నాకు సర్వలోకాలున్నూ”.

ఇలా ధర్మం మాట్లాడిన శుకరాజుని చూచి దేవేంద్రుడిలా అన్నాడు “ఓ శుక రాజమా! నీకు ఇంతటి విజ్ఞానం ధర్మం ఎలా తెలిసినాయో వినాలని ఉంది మాకు”. అప్పుడు చిలుక ఇలా చెప్పింది “నేను ఎన్నడూ మిత్రద్దోహం చేయలేదు. తల్శిదండ్రులయందు అనురాగం కలవాడను. నా భార్యను బాగా చూనుకుంటాను. నాతో సహజీవనం చేస్తున్నవారిని ఎన్నడూ అవమానించను. ఈ కారణాలవలన నాకు నిర్మలజ్నానం కలిగింది”.

చిలుక మాటలకు సతోషించి దేవేంద్రుడు తన అభీష్టం కోరుకోమని అడిగాడు. “అయ్యా! నేను ఏ లోకాలనీ కోరను. నాకు ఈ వృక్షమే కైవల్యం. అయుతే నాకు ఈ చెట్టు ఇవ్వడమేకాని నేన్నడును దీనికేమీ ఇవ్వలేదు. ఈ చెట్టుని మళ్ళీ సజీవంగా చేయండి” అని శుకము బదులిచ్చింది. దేవేంద్రుడు చిలుక యొక్క సద్భావాన్ని కృతజతాభావాన్ని మెచ్చి ఆ కల్పవృక్షాన్ని సర్వగుణాన్వితంగా చేశాడు. ఇలా ఆ శుకరాజమును ఆశీర్వదించి అందరు. తీర్భయాత్రులు కొనసాగించి చివరకు లక్షీకటాక్షం సంపాదించారు. తన నిజాశ్రయాన్ని పరిత్యజించని చిలుకకు తన ధర్మవర్తనం వలన కడకు బ్రహ్మలోకం ప్పాప్తించింది.

ఈ కథలోనితి మరొక్కమాణు మీ అందరికోసం:

మనకు నీడనిచ్చిన ఇంటిని మనకు అన్నంపెట్నిన నేలతల్సిని (దేశాన్ని) ఎన్నడూ పరిత్యజించకూడదని ఈ కథ మనకు చెబుతున్నది. అట్టు త్యజించినవాడు కృతఘ్నుడొతాడని శుకరాజం చెప్పింది. అలాగే మనం మనకు ప్రత్యక్షంగా పరోక్షంగా సహాయపడ్న వారందరితో కృతజ్నతా భావంతో మెలగాలని శుకరాజు మనకు చెప్పాడు.

మరిన్ని నీతికథలు మీకోసం:

• శ్రీకృష్ణ లీలలు – శకటాసుర భంజనమ్
• శ్రీకృష్ణ లీలలు – తృణావర్త భంజనమ్
• శ్రీకృష్ణ లీలలు – వత్సాసుర భంజనమ్
• శ్రీకృష్ణ లీలలు – బకాసుర వధ
• శ్రీకృష్ణ లీలలు – అఘాసుర వధ

ఆదిలక్ష్మి

సుమనస వందిత సుందరి మాధవి, చంద్ర సహొదరి హేమమయే
మునిగణ వందిత మోక్షప్రదాయని, మంజుల భాషిణి వేదనుతే ।
పంకజవాసిని దేవ సుపూజిత, సద్గుణ వర్షిణి శాంతియుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, ఆదిలక్ష్మి పరిపాలయ మామ్ ॥ 1 ॥

ధాన్యలక్ష్మి

అయికలి కల్మష నాశిని కామిని, వైదిక రూపిణి వేదమయే
క్షీర సముద్భవ మంగళ రూపిణి, మంత్రనివాసిని మంత్రనుతే ।
మంగళదాయిని అంబుజవాసిని, దేవగణాశ్రిత పాదయుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, ధాన్యలక్ష్మి పరిపాలయ మామ్ ॥ 2 ॥

ధైర్యలక్ష్మి

జయవరవర్షిణి వైష్ణవి భార్గవి, మంత్ర స్వరూపిణి మంత్రమయే
సురగణ పూజిత శీఘ్ర ఫలప్రద, జ్ఞాన వికాసిని శాస్త్రనుతే ।
భవభయహారిణి పాపవిమోచని, సాధు జనాశ్రిత పాదయుతే
జయ జయహే మధు సూధన కామిని, ధైర్యలక్ష్మీ పరిపాలయ మామ్ ॥ 3 ॥

గజలక్ష్మి

జయ జయ దుర్గతి నాశిని కామిని, సర్వఫలప్రద శాస్త్రమయే
రధగజ తురగపదాతి సమావృత, పరిజన మండిత లోకనుతే ।
హరిహర బ్రహ్మ సుపూజిత సేవిత, తాప నివారిణి పాదయుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, గజలక్ష్మీ రూపేణ పాలయ మామ్ ॥ 4 ॥

సంతానలక్ష్మి

అయిఖగ వాహిని మోహిని చక్రిణి, రాగవివర్ధిని జ్ఞానమయే
గుణగణవారధి లోకహితైషిణి, సప్తస్వర భూషిత గాననుతే ।
సకల సురాసుర దేవ మునీశ్వర, మానవ వందిత పాదయుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, సంతానలక్ష్మీ పరిపాలయ మామ్ ॥ 5 ॥

విజయలక్ష్మి

జయ కమలాసిని సద్గతి దాయిని, జ్ఞానవికాసిని గానమయే
అనుదిన మర్చిత కుంకుమ ధూసర, భూషిత వాసిత వాద్యనుతే ।
కనకధరాస్తుతి వైభవ వందిత, శంకరదేశిక మాన్యపదే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, విజయలక్ష్మీ పరిపాలయ మామ్ ॥ 6 ॥

విద్యాలక్ష్మి

ప్రణత సురేశ్వరి భారతి భార్గవి, శోకవినాశిని రత్నమయే
మణిమయ భూషిత కర్ణవిభూషణ, శాంతి సమావృత హాస్యముఖే ।
నవనిధి దాయిని కలిమలహారిణి, కామిత ఫలప్రద హస్తయుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, విద్యాలక్ష్మీ సదా పాలయ మామ్ ॥ 7 ॥

ధనలక్ష్మి

ధిమిధిమి ధింధిమి ధింధిమి-దింధిమి, దుంధుభి నాద సుపూర్ణమయే
ఘుమఘుమ ఘుంఘుమ ఘుంఘుమ ఘుంఘుమ, శంఖ నినాద సువాద్యనుతే ।
వేద పూరాణేతిహాస సుపూజిత, వైదిక మార్గ ప్రదర్శయుతే
జయ జయహే మధుసూదన కామిని, ధనలక్ష్మి రూపేణా పాలయ మామ్ ॥ 8 ॥

ఫలశృతి

శ్లో॥ అష్టలక్ష్మీ నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణి ।
విష్ణువక్షః స్థలా రూఢే భక్త మోక్ష ప్రదాయిని ॥

శ్లో॥ శంఖ చక్రగదాహస్తే విశ్వరూపిణితే జయః ।
జగన్మాత్రే చ మోహిన్యై మంగళం శుభ మంగళమ్ ॥

అష్టలక్ష్మీస్తుతి

నిత్యసౌభాగ్య సౌశీల్యం వరలక్ష్మిం దదాతి యా॥
ప్రసన్నాం సైణ సులభాం ఆదిలక్ష్మి నమామ్యహమ్ || 1

పృధ్వీగర్భ సముద్భిన్న నానావ్రీహి స్వరూపిణీం |
పశుసంవత్స్య రూపాంచ ధాన్యలక్ష్మిం నమామ్యహమ్ || 2

న మాత్సర్యం నచ క్రోథోన భీతిర్నచ బేదధీః ।
యద్భక్తానాం వినీతానాం ధైర్యలక్ష్మిం నమామ్యహమ్ || 3

రధమధ్యా మశ్వపూర్వాం గజనాద ప్రబోధినీం |
సామ్రాజ్య దాయినీ దేవీం గజలక్ష్మిం నమామ్యహమ్ || 4

పుత్రపౌత్ర స్వరూపేణ పశుభృత్యాత్మనా స్వయం।
సంభవన్తీం చ సంతాన లక్ష్మీం దేవీం నమామ్యహమ్ || 5

సర్వశక్తి స్వరూపాంచ సర్వసిద్ధి ప్రదాయినీం।
సర్వేశ్వరీం శ్రీ విజయలక్ష్మిం దేవీం నమామ్యహమ్ || 6

నానావిజ్ఞాన సంధాత్రీం బుద్ధి శుద్ధి ప్రదాయినీం।
అమృతత్వ ప్రదాత్రీంచ విద్యాలక్ష్మీం నమామ్యహమ్ || 7

ధనమగ్నిర్ధనం వాయుః ధనం భూతాని పంచ చ ।
ప్రభూతైశ్వర్య సంధాత్రీం ధనలక్ష్మిం నమామ్యహమ్|| 8

• అర్థనారీశ్వర స్తోత్రమ్
• దారిద్ర్యదహన స్తోత్రమ్
• శ్రీ శివరక్షాస్తోత్రము
• శ్రీ పార్వతీశ కరావలంబ స్తోత్రమ్
• శ్రీ సాయినాథ మహిమా స్తోత్రం

Hanuman Pancharatnam Sthotram In Telugu – శ్రీ హనుమత్పంచరత్నం స్తోత్రం (తెలుగు)

వీతాఖిలవిషయేచ్ఛం జాతానందాశ్రుపులకమత్యచ్ఛమ్,
సీతాపతిదూతాద్యం వాతాత్మజమద్య భావయే హృద్యమ్ || 1 ||

తరుణారుణముఖకమలం కరుణారసపూరపూరితాపాంగమ్ |
సంజీవనమాశాసే మంజులమహిమానమంజనాభాగ్యమ్ || 2 ||

శంబరవైరిశరాతిగమంబుజదల విపులలోచనోదారమ్ |
కంబుగలమనిలదిష్టం బింబజ్వలితోష్ఠమేకమవలంబే || 3 ||

దూరీకృతసీతార్తిః ప్రకటీకృతరామవైభవస్ఫూర్తిః |
దారితదశముఖకీర్తిః పురతో మమ భాతు హనుమతో మూర్తిః || 4 ||

వానరనికరాధ్యక్షం దానవకులకుముదరవికరసదృశమ్ |
దీనజనావనదీక్షం పవనతపః పాకపుంజమద్రాక్షమ్ || 5 ||

ఏతత్పవనసుతస్య స్తోత్రం యః పఠతి పంచరత్నాఖ్యమ్ |
చిరమిహ నిఖిలాన్భోగాన్భుంక్త్వా శ్రీరామభక్తిభాగ్భవతి || 6 ||

ఇతి శ్రీమచ్ఛంకరాచార్య కృతౌ హనుమత్పంచరత్నమ్ |

ఇహమెట్టో పరమెట్టో ఇక నాకు – అన్నమయ్య కీర్తనలు

సంపుటి: 2
కీర్తన : ఇహమెట్టో పరమెట్టో ఇక నాకు
సంఖ్య : 461
పుట: 311
రాగం: సాళంగనాట

సాళంగనాట

61 ఇహమెట్టో పరమబెట్టో ఇంక నాకు
సహజమై హరియే శరణము నాకు

||పల్లవి||

చిత్తమిది యొకటే చింత వేనేలసంఖ్య
పొత్తుల హరిఁదలఁచఁ బొద్దులేదు
జొత్తుల కన్నులు రెండు చూపులైతే ననంతాలు
తత్తరించి హరిరూపు దగ్గరి చూడలేదు

||ఇహ||

చేతు లివియు రెండే చేష్టలు లక్షోపలక్ష
యీతల హరిఁ బూజించ నిచ్చ లేదు
జాతి నాలిక వొకటే చవులు కోటానఁగోటి
రీతి హరినామ ముచ్చరించ వేళ లేదు

||ఇహ||

వీను లివి రెండే వినికి కొలఁదిలేదు
పూని హరిభక్తి విన బుద్ధి లేదు
యీనటన శ్రీవేంకటేశుఁ డిటు చూచినను
తానే యేలె నిఁకఁ దడఁబాటు లేదు.

||ఇహ||461

అవతారిక:

నాకు ఇహలోకంతోకాని, పరలోకంతోకాని పనిలేదయ్యా! నా సహజగుణం ఒక్కటే. అది హరియే దిక్కని శరణాగతితో జీవితాంతం గడుపుట, అంటున్నారు అన్నమాచార్యులవారు. మానవజీవితం అన్నాక… మనస్సులో చింతలు తప్పవు, అనవసరమైన వాటినుంచి చూపులను మరల్చలేము, చేతులతో ఏవేవో వ్యర్థమైన పనులు చేస్తూనేవుంటాము, దేన్నిపడితే దాన్ని లొట్టలేసుకొని తింటాననే దౌర్భాగ్యపు నా నాలుకవున్నది, ఉన్నవి రెండే అయినా అంతేలేకుండా అన్నీ వినే చెవులున్నాయి. ఇవన్నీ భ్రష్టు పట్టిస్తూనేవున్నాయి. హరిభక్తి మీద బుద్ధినిలవటం లేదు. ఓ శ్రీవేంకటేశ్వరా! శరణు మహాప్రభో శరణు… అంటున్నారు.

భావ వివరణ:

ఓ మానవులారా! ఇక నాకు ఇహమెట్టో (ఇహలోకంలో ఏమవుతుందో) పరమెట్టో (ఊర్ధ్వలోకాలలో ఏమవుతుందో) పనిలేదు. నాకు సహజమైన (సహజసిద్ధంగా నిజాయితీగల) శరణాగతి హరియే (శ్రీహరి మాత్రమే).

నాది యెంత విచిత్రమైన పరిస్థితి అంటే… నాకున్న చిత్తము (మనస్సు) ఒక్కటే కాని దానికున్న చింతలు మాత్రం వేవేలు (వేలసంఖ్యలో వున్నాయి). నేను పెట్టుకొన్న పొత్తులతో (సంగత్వంతో) హరిని తలచుటకు పొద్దులేదు (తీరికేలేదు), జొత్తులకన్నులు (ఎఱ్ఱబారిన కళ్ళు) రెండే, కాని అవి చూచే చూపులకు అనవసరమైన వ్యాపకాలు మాత్రం అనంతం. కాని తత్తరించి (ఆరాటపడి) హరిని దగ్గరనుంచి చూడాలని మాత్రం వాటికుండదు.

నా ఈ చేతులు చూశారా! నాకున్నవి రెండే చేతులు. కాని ఇవి చేసే చేష్టలున్నాయే, అవి లక్షోపలక్ష (అనేక లక్షలు). కాని ఈతల (ఇటుచూస్తే) శ్రీహరిని పూజించాలంటేమాత్రం ఈ చేతులకి ఇచ్చలేదు (కోరిక పుట్టదు). ఇక, జాతి నాలిక (అతిసామాన్య ఔన్నత్యంగల నాలిక) నాకూ ఒక్కటే వున్నది. కాని దానికి కావలసిన చవులు (రుచులు) మాత్రం కోటానుకోట్లు. కాని రీతి (విధాయకంగా) హరినామాన్ని వుచ్చరించటానికి (అనుటకు) వేళలేదు (సమయం దొరకడంలేదు).

వీనులివి రెండే (నాకున్న చెవులు రెండు మాత్రమే). కాని ఇవి వినాలనుకొనే మాటలకి అంతుపొంతులేదు. వాటికి పూనికతో హరిభక్తి గురించి వినండి అంటే వాటికి బుద్ధిలేదు. ఇట్లాంటి నటన (నడవడితో) వున్న నన్ను శ్రీవేంకటేశుడు, ఇటుచూచి, తానే పోనీలే వీడు అర్భకుడు అని జాలిపడి యేలె నన్ను (స్వీకరించి పాలించాడు). అమ్మయ్య! ఇక తడబాటు (తత్తరబాటు) లేదు. ఆయన రక్షణలో బ్రతికేస్తున్నాను. భయం వదిలేశాను.

మరిన్ని అన్నమయ్య కీర్తనలు:

• కలశాపురముకాడ గాచుకున్నాడు
• సర్వేశ్వరా నీతో సరియెవ్వరు
• పేరు నారాయణుడవు బెంబాడిచేతలు నీవి
• ఇతని కితడేకాక యితరులు సరియా
• విష్ణుడొక్కడే విశ్వాత్మకుడు
• చూచి మోహించకుందురా సురలైన నరులైన

పంపాదర్శనమ్

దివం తు తస్యాం యాతాయాం శబర్యాం స్వేన తేజసా |
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా చింతయామాస రాఘవః || ౧ ||

స చింతయిత్వా ధర్మాత్మా ప్రభావం తం మహాత్మనామ్ |
హితకారిణమేకాగ్రం లక్ష్మణం రాఘవోఽబ్రవీత్ || ౨ ||

దృష్టోఽయమాశ్రమః సౌమ్య బహ్వాశ్చర్యః కృతాత్మనామ్ |
విశ్వస్తమృగశార్దూలో నానావిహగసేవితః || ౩ ||

సప్తానాం చ సముద్రాణామేషు తీర్థేషు లక్ష్మణ |
ఉపస్పృష్టం చ విధివత్పితరశ్చాపి తర్పితాః || ౪ ||

ప్రనష్టమశుభం తత్తత్కల్యాణం సముపస్థితమ్ |
తేన తత్త్వేన హృష్టం మే మనో లక్ష్మణ సంప్రతి || ౫ ||

హృదయే హి నరవ్యాఘ్ర శుభమావిర్భవిష్యతి |
తదాగచ్ఛ గమిష్యావః పంపాం తాం ప్రియదర్శనామ్ || ౬ ||

ఋశ్యమూకో గిరిర్యత్ర నాతిదూరే ప్రకాశతే |
యస్మిన్ వసతి ధర్మాత్మా సుగ్రీవోఽంశుమతః సుతః || ౭ ||

నిత్యం వాలిభయాత్ త్రస్తశ్చతుర్భిః సహ వానరైః |
అభిత్వరే చ తం ద్రష్టుం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ || ౮ ||

తదధీనం హి మే సౌమ్య సీతాయాః పరిమార్గణమ్ |
ఏవం బ్రువాణం తం ధీరం రామం సౌమిత్రిరబ్రవీత్ || ౯ ||

గచ్ఛావస్త్వరితం తత్ర మమాపి త్వరతే మనః |
ఆశ్రమాత్తు తతస్తస్మాన్నిష్క్రమ్య స విశాం పతిః || ౧౦ ||

ఆజగామ తతః పంపాం లక్ష్మణేన సహప్రభుః |
స దదర్శ తతః పుణ్యాముదారజనసేవితామ్ || ౧౧ ||

నానాద్రుమలతాకీర్ణాం పంపాం పానీయవాహినీమ్ |
పద్మైః సౌగంధికైస్తామ్రాం శుక్లాం కుముదమండలైః || ౧౨ ||

నీలాం కువలయోద్ఘాటైర్బహువర్ణాం కుథామివ |
స తామాసాద్య వై రామౌ దూరాదుదకవాహినీమ్ || ౧౩ ||

మతంగసరసం నామ హ్రదం సమవగాహత |
అరవిందోత్పలవతీం పద్మసౌగంధికాయుతామ్ || ౧౪ ||

పుష్పితామ్రవణోపేతాం బర్హిణోద్ఘుష్టనాదితామ్ |
తిలకైర్బీజపూరైశ్చ ధవైః శుక్లద్రుమైస్తథా || ౧౫ ||

పుష్పితైః కరవీరైశ్చ పున్నాగైశ్చ సుపుష్పితైః |
మాలతీకుందగుల్మైశ్చ భాండీరైర్నిచులైస్తథా || ౧౬ ||

అశోకైః సప్తపర్ణైశ్చ కేతకైరతిముక్తకైః |
అన్యైశ్చ వివిధైర్వృక్షైః ప్రమదామివ భూషితామ్ || ౧౭ ||

సమీక్షమాణౌ పుష్పాఢ్యం సర్వతో విపులద్రుమమ్ |
కోయష్టికైశ్చార్జునకైః శతపత్త్రైశ్చ కీరకైః || ౧౮ ||

ఏతైశ్చాన్యైశ్చ విహగైర్నాదితం తు వనం మహత్ |
తతో జగ్మతురవ్యగ్రౌ రాఘవౌ సుసమాహితౌ || ౧౯ ||

తద్వనం చైవ సరసః పశ్యంతౌ శకునైర్యుతమ్ |
స దదర్శ తతః పంపాం శీతవారినిధిం శుభామ్ || ౨౦ ||

ప్రహృష్టనానాశకునాం పాదపైరుపశోభితామ్ |
స రామో వివిధాన్ వృక్షాన్ సరాంసి వివిధాని చ || ౨౧ ||

పశ్యన్ కామాభిసంతప్తో జగామ పరమం హ్రదమ్ |
పుష్పితోపవనోపేతాం సాలచంపకశోభితామ్ || ౨౨ ||

షట్పదౌఘసమావిష్టాం శ్రీమతీమతులప్రభామ్ |
[* రమ్యో పవనసంబాధారమ్య సంపీడితోదకమ్ | *]
స్ఫటికోపమతోయాఢ్యాం శ్లక్ష్ణవాలుకసంయుతామ్ || ౨౩ ||

స తాం దృష్ట్వా పునః పంపాం పద్మసౌగంధికైర్యుతామ్ |
ఇత్యువాచ తదా వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమః || ౨౪ ||

అస్యాస్తీరే తు పూర్వోక్తః పర్వతో ధాతుమండితః |
ఋశ్యమూక ఇతి ఖ్యాతః పుణ్యః పుష్పితపాదపః || ౨౫ ||

హరేరృక్షరజోనామ్నః పుత్రస్తస్య మహాత్మనః |
అధ్యాస్తే తం మహావీర్యః సుగ్రీవ ఇతి విశ్రుతః || ౨౬ ||

సుగ్రీవమభిగచ్ఛ త్వం వానరేంద్రం నరర్షభ |
ఇత్యువాచ పునర్వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమమ్ || ౨౭ ||

రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తస్యామాసక్తచేతసా |
కథం మయా వినా శక్యం సీతాం లక్ష్మణ జీవితుమ్ || ౨౮ ||

ఇత్యేవముక్త్వా మదనాభిపిడితః
స లక్ష్మణం వాక్యమనన్యచేతసమ్ |
వివేశ పంపాం నలీనీం మనోహరాం
రఘూత్తమః శోకవిషాదయంత్రితః || ౨౯ ||

తతో మహద్వర్త్మ సుదూరసంక్రమః
క్రమేణ గత్వా ప్రతికూలధన్వనమ్ |
దదర్శ పంపాం శుభదర్శకాననా-
-మనేకనానావిధపక్షిజాలకామ్ || ౩౦ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే పంచసప్తతితమః సర్గః || ౭౫ ||

Aranya Kanda Sarga 75 Meaning In Telugu

శబరి తన భౌతిక శరీరమును విడిచి ఉత్తమలోకములు పొందిన తరువాత రాముడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు.
“లక్ష్మణా! మనము ఆశ్చర్యకరమైన ఈ వనమును చూచినాము. ఏడు సముద్రములు కలిసిన ఈ తీర్థములలో స్నానము చేసాము. మన పితరులకు జలతర్పణములు విడిచాము. మనకు ఉన్న అశుభములు అన్నీ తొలగిపోయాయి. మనస్సు చాలా ప్రశాంతంగా ఉంది. మనము ఇప్పుడు పంపాసరస్సు దగ్గర ఉన్న ఋష్యమూక పర్వతమునకు పోవుదము. వానరులకు రాజు అయిన సుగ్రీవుని చూడవలెనని అతనితో మైత్రిచేసుకొనవలెనని నాకు చాలా ఆతురతగా ఉంది. ఎందుకంటే సీతాన్వేషణ కార్యక్రమము సుగ్రీవుని మీదనే ఆధారపడి ఉంది” అని అన్నాడురాముడు.

“అలాగే అన్నయ్యా! మనము తొందరగా ఋష్యమూక పర్వతము వద్దకు పోవుదము.” అని అన్నాడు లక్ష్మణుడు. తరువాత రామలక్ష్మణులు పంపాసరోవరతీరమునకు చేరుకున్నారు. ఆ పంపాసరోవరము చాలా మనోహరంగా ఉంది. ఆ సరోవరం నిండా తామరపూలు పూచి ఉన్నాయి. ఆ సరోవరము పక్కనే ఉన్న మతంగ సరస్సు లో రాముడు స్నానం చేసాడు. తరువాత రామలక్ష్మణులు అనేక వృక్షములతో నిండి ఉన్న వనములో ప్రవేశించారు. దాని పక్కనే ఉన్న ఋష్యమూక పర్వతమును చూచారు.

“లక్ష్మణా! అదే ఋష్యమూక పర్వతము దాని మీదనే ఋక్షరజస్సు అనే వానరుని కుమారుడు సుగ్రీవుడు తన అనుచరులతో నివసిస్తున్నాడు. లక్ష్మణా! నీవు సుగ్రీవుని వద్దకు పోయి మన రాక గురించి చెప్పు. నీకు తెలుసు కదా! నేను రాజ్యమును, నా భార్య సీతను పోగొట్టుకొని అపారమైన దుఃఖములో ఉన్నాను. నీవు వెళ్లి నా బదులుగా సుగ్రీవునికి మన గురించి చెప్పు” అని అన్నాడు రాముడు.

శ్రీమద్రామాయణము
అరణ్యకాండము డెబ్బదిఐదవ సర్గ సంపూర్ణము.
అరణ్యకాండ సర్వం సంపూర్ణం.
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్.