బ్రహ్మలీలా
చోఖరో-౧
(రాగ:సామేరీ)
ఓం నమో ఆది నిరంజన రాయా, జహాం నహి కాళ కర్మ అరూ మాయా;
జహాం నహి శబ్ద ఉచ్చార న జంతా, ఆపే ఆప రహే ఉర అంతా(అందర).
"ఛంద"
ఉర అంతరమేం ఆప స్వబస్తు, ఢిగ(పాసే) నహీం మాయా తబేం(త్యారే);
అన్య నహి ఉచ్చార కరివే, స్వస్వరూప హోహీం జబేం(జ్యారే).....౧
మిథ్యా మాయా తహాం కల్పిత, అధ్యారోప కినో సహీ;
అర్ద్ధమాత్రా స్వభావ ప్రణవ సో, త్రిగుణ తత్వ మాయా భయి.....౨
ఆప జ్యౌం కే త్యౌం నిరంజన, సర్వ భావ ఫేలీ అజా(మాయా);
జ్యోం చుంబక దేఖకేం లోహ చేతన, త్యౌం దృష్టోపదేశ పాయి రజా.....౩
పరమ చైతన ఆది నిరంజన, అకరతా పద సో సదా;
అజా అల్ప అర్వాక(అర్వాచీన) అంజన(మేల), భో(థయుం) జగత పలమేం తదా(త్యారే).....౪
సగుణబ్రహ్మ సో స్తుతి పదారథ, దృష్ట పదారథస్వామినీ(వస్తునాం మాలీక);
అఖా బ్రహ్మ చైతన్యఘనమేం, భయి అచానక దామినీ(వీజళీ).....౫
చోఖరో-౨
ఐసేం ఆప సగునబ్రహ్మ స్వామీ, ఐసేం హీ అంశ భయో బహునామీ;
ఆప ఫ్లావ కినో గృహి మాయా, సహజ భోగ కరి సుత తీనుం(త్రణ) జాయా(ఉపజావ్యా).
"ఛంద"
జాయే తీన సుత జగతకారన, సత్వ రజ తమసాది భయే;
పంచభూత అరూ పంచమాత్రా, తమోగున కేరే కహే.....౧
దేవ దశ అరూ ఉభయ ఇంద్రియ, బేగ(శీఘ్ర) ఉపజే రజహీంకే;
భయే చతుష్టయ సత్వగునకే, కామ దినో కర అజహీంకే.....౨
రజోగున సో ఆప బ్రహ్మా, తమోగున సో రూద్ర హే;
సత్వగున సో విష్ణు ఆపే, సగునబ్రహ్మ పహుంచీ చహే.....౩
చార పంచక అరూ చతుష్ట్య, ఏక ప్రకృతి మూలకీ;
ఆపకో పరివార బఢాయో, భయి మాతా శ్థుల కీ.....౪
చలీ ఆవే కలా చిద్కీ, బన్యో పురూష విరాట ఏ;
కహే అఖా మాయా కహో కే, కహో పరబ్రహ్మఘాట ఏ.....౫
చోఖరో-౩
ఐసేయి అంశ చల్యో అవినాశీ, తాకీ భాంతి భయి లక్ష చోరాశీ;
నిర్గుణ బ్రహ్మ సగున భయో ఐసేం, తాకోం ఓర కహీంజే కైసేం.
"ఛంద"
ఓర నహి కోయి కల్ప హరితేం, జ్యాం పానికో పాలా(బరఫ) భయో;
జోయి నిర్గున సోయి సగున హే, నామరూప ఆపేం నయో.....౧
నామ నహిం తాకే నామ సబ హే, రూప నహిం తాకే రూప సబేం;
కారజ కారన ఔర నాంహీం, రూప అరూపీ వ్హైం(థయినే) ఫ్రబే(శోభే).....౨
సగున బేత్తా నిర్గునకో హే, నిర్గున పోషక సగునకో;
జ్యౌం పురూషకీ పరఛాంహి దర్పన, ఆనన(ముఖ) సమర్యో జంనకో.....౩
జడకో రూప చైతన్య లీనో, చైతన్య జ్యోంకో త్యోం సదా;
రూపబినా ఖేల ఫ్బుత(శోభతో) నాంహీం, ఆప బన్యో అపనీ ముదా(ప్రసన్నతాథీ).....౪
సహజ ఇచ్ఛా బానక(రచనా) బన్యో హే, అన్య నహి కోవు ఆపతేం;
కహే అఖా అహంకృతి దుజీ, మాన లీనీ వ్యాపతేం.....౫
చోఖరో-౪
ఐసో రమన చల్యో నిత్య రాసా, ప్రకృతి పురుషకో వివిధ విలాసా;
జేసేం భీంత రచీ చిత్రశాలా, నానా రూప లఖే జ్యోం విశాలా.
"ఛంద"
బిశాల దర్పన భీంత కీని, ఓర స్వచ్ఛ సత్య స్వామినీ;
తాహీకే మధ్య భాంతీ భాసీ, వేసి సత్య సుహావనీ(శోభతీ).....౧
త్యోం అజాక మధి భాంతీ నానా, వస్తు విశేషహీం భాసీ హే;
ఆత్మా అకర్తా అభోగ అవయవ, జానత జీవ విలాసీ హే.....౨
ప్రకృతి పురుషకే జోగ జంతున, మిథ్యా పురుష ప్రకట భయో;
సో ఆధ నాహీం అంత్య నాహీ, మధ్య మాని తాపేం రహ్యో.....౩
సంశయ మిథ్యా విపరీతభావనా, జబ లగీ జో నర కరై;
తబలగీ నానా దేహ ధరహీం, మాయామేం ఉపజై మరై.....౪
పిండ పర సో మోహ పాయో, పురంజన తాతేం భయో;
కహే అఖా యహ జీవౌత్పత్తి, మాన మిథ్యా లే రహ్యో.....౫
చోఖరో-౫
సదా సర్వదా నాటక మాయా, నాటక చలే దేఖే పరబ్రహ్మ రాయా;
సో సబ లే అపనే శిర జంతా, తాతేం న ఆవహీం జీవకో అంతా.
"ఛంద"
అంత న ఆవహీం కృత్య భావహీం, రంజనా(ప్రీతీ) దేహసోం సదా;
మేం మమతా కర ఆప పోఖే, త్యోం త్యోం మన పావై ముద్దా.....౧
స్వరూప జేసో పుత్ర వంధ్యా, కర్మ నిత ఐసేం కరే;
ఆకాశకీ నిత్య మోట(పోటలీ) బాంధే, భండార లే అపనా భరే.....౨
అజాయే(నహి జన్మేలాం) నర సుభట యోద్ధా, తాహీకీ సేనా రచీ;
గాంధర్వనగరీ జీతివేకోం, చలే రాయ సుందర శుచీ.....౩
జయ పరాజయ నిత్య పావే, హర్ష శోక హ్రదే విషే;
తన మనకే ఆనంద కారన, కర్మమాదక నిత భఖే.....౪
అసంభావనా(సంశయ) విపరీతభావనా, తాహీకే హియమేం రహీ;
కహే అఖా ఏ జీవనలచ్ఛన, ఉత్పత్తి స్థితి వాకీ కహీ.....౫
చోఖరో-౬
హోతా నహీం అబేం నాహీం ఆగేం, మిథ్యా భ్రమ భ్రమివేకోం(భమవా మాటే) లాగే;
జ్యౌం దేహకే సంగ ఛాయా హోయి, సో మిథ్యా నాం సాంచీ(సత్య) సోయి.
"ఛంద"
నాంహీం మిథ్యా నాంహీం సాంచో, రూప ఐసో జీవకో;
జన్మ మరన ఔ భ్రమన సంశయ, చల్యో జాయి సదైవకో.....౧
తాహీ అచానక చేతనా జబ, ఉపజేం నరకే విషే;
జన్మ మరన ఔ భోగ సుఖ దుఃఖ, కాల కర్మ ఫలకోం లఖే.....౨
యహీ బిచార గురుతేం ఆయో, ఆతురతా ఉపజీ ఖరీ;
చరనకమల పర శీశ ధరకే, సేవా స్తుతి అతిశయ కరీ.....౩
కీనీ జు నవధా భక్తి భావైం, అధికారపరతే గురు కహీ;
ప్రేమాతుర వైరాగ కేవల, జేసీ కహీ తేసీ గ్రహీ.....౪
కహే అఖా మహావాక్య గురు కో, ఊగ నీకసే ఆపసేం;
జ్ఞానఅర్కకీ జోన్హసోం(జేవడే) కర, రహ్యో నహి మన మాపసేం.....౫
చోఖరో-౭
జైసే అండ పిండ ఫూటైం విహంగా(పక్షీ), ఔర రూప భయో ఓరహీ రంగా;
ఆగేం అండమధ్య గందా పానీ, చలన హలన తాకీ కోమల బానీ.
"ఛంద"
బానీ కోమల అంగ ఖేచర(పక్షీ), భూచరభావనా సబ టరీ;
తేసేం జంత ప్రసాద గురు తేం, అహంతా అపనీ గిరీం.....౧
యథారథ స్వస్వరూప హరికో, హరిజనకే ఉరమేం బస్యో;
సాంఖ్యయోగ సిద్ధాంత పాయో, కహ్యో గురు త్యాం అభ్యస్యో(అభ్యాస).....౨
తత్వమసి జో బాక్య శ్రుతికో, గురుకృపాతేం సో భయో;
ఆధ జీవ మిథ్యా కహ్యో, తబ ఐసేంకో ఐసో కహ్యో.....౩
ఆప పరబిన ఖేల దేఖ్యో, నిత్య నాటక సంభ్రమైం;
అరూపమధ్య స్వరూప భాస్యో, జ్యోం పుతరికా(పుతళీ) ఖంభమేం.....౪
యహ అఖా ఐసోయి జానే, తాయికే ఘట ఉపజై;
జైసే కో తైసో భయో జబ, మధ్యతేం అహంతా తజై.....౫
చోఖరో-౮
మహాజన జానే మహాకల(యుక్తి) భేవా(భేద), జో పరబ్రహ్మ పర్యో సత్యమేవా;
జ్యాం చుంబకతేం చేతన భయో లోహ, జీవపనో తాకో యోం ఖోహా(ఖోవాయుం).
"ఛంద"
ఖోహా గయో బిచ బల అజాకో, తాహీతేం చేతన భయో;
అంధా అచానక నేంన పాయో, ద్వంద్వ బిచతేం టర గయో.....౧
స్తుతి పదారథ నయన దేఖ్యో, దృష్ట పదార్థ గయా బిలా(విలీన);
మిటీ దేహకీ భావనా అబ, స్వయం చైతన వ్హై చలా.....౨
ధ్యేయ ధ్యాతా అరూ కరన కారన, మాయాకే మధ్య జో సహీ;
రజ్జు లగీ సో భుజంగ భ్రమ హేం, బిన రజ్జు కేసో అహీ.....౩
ప్రీఛీవేకో ప్రతాప బడహే, జానహీ బిరలా జనా;
ఆగేం పాఛేం ఓర నాంహీ, ఆప బిలస్యా ఆపనా.....౪
కహే అఖా ఏ బ్రహ్మలీలా, బడభాగీ జన గాయగో;
హరి హీరా అపనే హ్రదయ మేం, అనాయాససోం పాయగో.....౫
'శ్రీబ్రహ్మలీలా సంపూర్ణ'
సందర్భ
పుస్తక "అఖానీ వాణీ".ప్రకాశక : సస్తు సాహిత్య ముద్రణాలయ,భిక్షు:అఖండానందజీ ద్వారా.ఆవృతి బీజీ,సనే-౧౯౨౪
ఆ పణ జూవో
అఖానా ఛప్పా
ब्रह्मलीला
चोखरो-१
(राग:सामेरी)
ॐ नमो आदि निरंजन राया, जहां नहि काळ कर्म अरू माया;
जहां नहि शब्द उच्चार न जंता, आपे आप रहे उर अंता(अंदर).
"छंद"
उर अंतरमें आप स्वबस्तु, ढिग(पासे) नहीं माया तबें(त्यारे);
अन्य नहि उच्चार करिवे, स्वस्वरूप होहीं जबें(ज्यारे).....१
मिथ्या माया तहां कल्पित, अध्यारोप किनो सही;
अर्द्धमात्रा स्वभाव प्रणव सो, त्रिगुण तत्व माया भइ.....२
आप ज्यौं के त्यौं निरंजन, सर्व भाव फेली अजा(माया);
ज्यों चुंबक देखकें लोह चेतन, त्यौं दृष्टोपदेश पाइ रजा.....३
परम चैतन आदि निरंजन, अकरता पद सो सदा;
अजा अल्प अर्वाक(अर्वाचीन) अंजन(मेल), भो(थयुं) जगत पलमें तदा(त्यारे).....४
सगुणब्रह्म सो स्तुति पदारथ, दृष्ट पदारथस्वामिनी(वस्तुनां मालीक);
अखा ब्रह्म चैतन्यघनमें, भइ अचानक दामिनी(वीजळी).....५
चोखरो-२
ऐसें आप सगुनब्रह्म स्वामी, ऐसें ही अंश भयो बहुनामी;
आप फ्लाव किनो गृहि माया, सहज भोग करि सुत तीनुं(त्रण) जाया(उपजाव्या).
"छंद"
जाये तीन सुत जगतकारन, सत्व रज तमसादि भये;
पंचभूत अरू पंचमात्रा, तमोगुन केरे कहे.....१
देव दश अरू उभय इंद्रिय, बेग(शीघ्र) उपजे रजहींके;
भये चतुष्टय सत्वगुनके, काम दिनो कर अजहींके.....२
रजोगुन सो आप ब्रह्मा, तमोगुन सो रूद्र हे;
सत्वगुन सो विष्णु आपे, सगुनब्रह्म पहुंची चहे.....३
चार पंचक अरू चतुष्ट्य, एक प्रकृति मूलकी;
आपको परिवार बढायो, भइ माता श्थुल की.....४
चली आवे कला चिद्की, बन्यो पुरूष विराट ए;
कहे अखा माया कहो के, कहो परब्रह्मघाट ए.....५
चोखरो-३
ऐसेइ अंश चल्यो अविनाशी, ताकी भांति भइ लक्ष चोराशी;
निर्गुण ब्रह्म सगुन भयो ऐसें, ताकों ओर कहींजे कैसें.
"छंद"
ओर नहि कोइ कल्प हरितें, ज्यां पानिको पाला(बरफ) भयो;
जोइ निर्गुन सोइ सगुन हे, नामरूप आपें नयो.....१
नाम नहिं ताके नाम सब हे, रूप नहिं ताके रूप सबें;
कारज कारन और नांहीं, रूप अरूपी व्हैं(थइने) फ्रबे(शोभे).....२
सगुन बेत्ता निर्गुनको हे, निर्गुन पोषक सगुनको;
ज्यौं पुरूषकी परछांहि दर्पन, आनन(मुख) समर्यो जंनको.....३
जडको रूप चैतन्य लीनो, चैतन्य ज्योंको त्यों सदा;
रूपबिना खेल फ्बुत(शोभतो) नांहीं, आप बन्यो अपनी मुदा(प्रसन्नताथी).....४
सहज इच्छा बानक(रचना) बन्यो हे, अन्य नहि कोउ आपतें;
कहे अखा अहंकृति दुजी, मान लीनी व्यापतें.....५
चोखरो-४
ऐसो रमन चल्यो नित्य रासा, प्रकृति पुरुषको विविध विलासा;
जेसें भींत रची चित्रशाला, नाना रूप लखे ज्यों विशाला.
"छंद"
बिशाल दर्पन भींत कीनि, ओर स्वच्छ सत्य स्वामिनी;
ताहीके मध्य भांती भासी, वेसि सत्य सुहावनी(शोभती).....१
त्यों अजाक मधि भांती नाना, वस्तु विशेषहीं भासी हे;
आत्मा अकर्ता अभोग अवयव, जानत जीव विलासी हे.....२
प्रकृति पुरुषके जोग जंतुन, मिथ्या पुरुष प्रकट भयो;
सो आध नाहीं अंत्य नाही, मध्य मानि तापें रह्यो.....३
संशय मिथ्या विपरीतभावना, जब लगी जो नर करै;
तबलगी नाना देह धरहीं, मायामें उपजै मरै.....४
पिंड पर सो मोह पायो, पुरंजन तातें भयो;
कहे अखा यह जीवौत्पत्ति, मान मिथ्या ले रह्यो.....५
चोखरो-५
सदा सर्वदा नाटक माया, नाटक चले देखे परब्रह्म राया;
सो सब ले अपने शिर जंता, तातें न आवहीं जीवको अंता.
"छंद"
अंत न आवहीं कृत्य भावहीं, रंजना(प्रीती) देहसों सदा;
में ममता कर आप पोखे, त्यों त्यों मन पावै मुद्दा.....१
स्वरूप जेसो पुत्र वंध्या, कर्म नित ऐसें करे;
आकाशकी नित्य मोट(पोटली) बांधे, भंडार ले अपना भरे.....२
अजाये(नहि जन्मेलां) नर सुभट योद्धा, ताहीकी सेना रची;
गांधर्वनगरी जीतिवेकों, चले राय सुंदर शुची.....३
जय पराजय नित्य पावे, हर्ष शोक ह्रदे विषे;
तन मनके आनंद कारन, कर्ममादक नित भखे.....४
असंभावना(संशय) विपरीतभावना, ताहीके हियमें रही;
कहे अखा ए जीवनलच्छन, उत्पत्ति स्थिति वाकी कही.....५
चोखरो-६
होता नहीं अबें नाहीं आगें, मिथ्या भ्रम भ्रमिवेकों(भमवा माटे) लागे;
ज्यौं देहके संग छाया होइ, सो मिथ्या नां सांची(सत्य) सोइ.
"छंद"
नांहीं मिथ्या नांहीं सांचो, रूप ऐसो जीवको;
जन्म मरन औ भ्रमन संशय, चल्यो जाइ सदैवको.....१
ताही अचानक चेतना जब, उपजें नरके विषे;
जन्म मरन औ भोग सुख दुःख, काल कर्म फलकों लखे.....२
यही बिचार गुरुतें आयो, आतुरता उपजी खरी;
चरनकमल पर शीश धरके, सेवा स्तुति अतिशय करी.....३
कीनी जु नवधा भक्ति भावैं, अधिकारपरते गुरु कही;
प्रेमातुर वैराग केवल, जेसी कही तेसी ग्रही.....४
कहे अखा महावाक्य गुरु को, ऊग नीकसे आपसें;
ज्ञानअर्ककी जोन्हसों(जेवडे) कर, रह्यो नहि मन मापसें.....५
चोखरो-७
जैसे अंड पिंड फूटैं विहंगा(पक्षी), और रूप भयो ओरही रंगा;
आगें अंडमध्य गंदा पानी, चलन हलन ताकी कोमल बानी.
"छंद"
बानी कोमल अंग खेचर(पक्षी), भूचरभावना सब टरी;
तेसें जंत प्रसाद गुरु तें, अहंता अपनी गिरीं.....१
यथारथ स्वस्वरूप हरिको, हरिजनके उरमें बस्यो;
सांख्ययोग सिद्धांत पायो, कह्यो गुरु त्यां अभ्यस्यो(अभ्यास).....२
तत्वमसि जो बाक्य श्रुतिको, गुरुकृपातें सो भयो;
आध जीव मिथ्या कह्यो, तब ऐसेंको ऐसो कह्यो.....३
आप परबिन खेल देख्यो, नित्य नाटक संभ्रमैं;
अरूपमध्य स्वरूप भास्यो, ज्यों पुतरिका(पुतळी) खंभमें.....४
यह अखा ऐसोइ जाने, ताइके घट उपजै;
जैसे को तैसो भयो जब, मध्यतें अहंता तजै.....५
चोखरो-८
महाजन जाने महाकल(युक्ति) भेवा(भेद), जो परब्रह्म पर्यो सत्यमेवा;
ज्यां चुंबकतें चेतन भयो लोह, जीवपनो ताको यों खोहा(खोवायुं).
"छंद"
खोहा गयो बिच बल अजाको, ताहीतें चेतन भयो;
अंधा अचानक नेंन पायो, द्वंद्व बिचतें टर गयो.....१
स्तुति पदारथ नयन देख्यो, दृष्ट पदार्थ गया बिला(विलीन);
मिटी देहकी भावना अब, स्वयं चैतन व्है चला.....२
ध्येय ध्याता अरू करन कारन, मायाके मध्य जो सही;
रज्जु लगी सो भुजंग भ्रम हें, बिन रज्जु केसो अही.....३
प्रीछीवेको प्रताप बडहे, जानही बिरला जना;
आगें पाछें ओर नांही, आप बिलस्या आपना.....४
कहे अखा ए ब्रह्मलीला, बडभागी जन गायगो;
हरि हीरा अपने ह्रदय में, अनायाससों पायगो.....५
'श्रीब्रह्मलीला संपूर्ण'
संदर्भ
पुस्तक "अखानी वाणी".प्रकाशक : सस्तु साहित्य मुद्रणालय,भिक्षु:अखंडानंदजी द्वारा.आवृति बीजी,सने-१९२४
आ पण जूओ
अखाना छप्पा
brahmalila
chokhro-1
(rag:sameri)
om namo aadi nirnjan raya, jahan nahi kal karm aru maya;
jahan nahi shabd uchchar na janta, aape aap rahe ur anta(andar).
"chhand"
ur antramen aap swabastu, dhig(pase) nahin maya taben(tyare);
anya nahi uchchar karive, swaswarup hohin jaben(jyare).....1
mithya maya tahan kalpit, adhyarop kino sahi;
arddhamatra swabhav pranav so, trigun tatwa maya bhai.....2
aap jyaun ke tyaun nirnjan, sarv bhav pheli aja(maya);
jyon chumbak dekhaken loh chetan, tyaun drishtopdesh pai raja.....3
param chaitan aadi nirnjan, akarta pad so sada;
aja alp arwak(arwachin) anjan(mel), bho(thayun) jagat palamen tada(tyare).....4
sagunabrahma so stuti padarath, drisht padarthaswamini(vastunan malik);
akha brahma chaitanyaghnamen, bhai achanak damini(vijli).....5
chokhro-2
aisen aap sagunabrahma swami, aisen hi ansh bhayo bahunami;
aap phlav kino grihi maya, sahaj bhog kari sut tinun(tran) jaya(upjavya).
"chhand"
jaye tin sut jagatkaran, satwa raj tamsadi bhaye;
panchbhut aru panchmatra, tamogun kere kahe.....1
dev dash aru ubhay indriy, beg(shighra) upaje rajhinke;
bhaye chatushtay satwagunake, kam dino kar ajhinke.....2
rajogun so aap brahma, tamogun so rudra he;
satwagun so vishnu aape, sagunabrahma pahunchi chahe.....3
char panchak aru chatushtya, ek prakriti mulki;
aapko parivar badhayo, bhai mata shthul ki.....4
chali aave kala chidki, banyo purush virat e;
kahe akha maya kaho ke, kaho parabrahmaghat e.....5
chokhro-3
aisei ansh chalyo avinashi, taki bhanti bhai laksh chorashi;
nirgun brahma sagun bhayo aisen, takon or kahinje kaisen.
"chhand"
or nahi koi kalp hariten, jyan paniko pala(baraph) bhayo;
joi nirgun soi sagun he, namrup aapen nayo.....1
nam nahin take nam sab he, rup nahin take rup saben;
karaj karan aur nanhin, rup arupi vhain(thaine) phrabe(shobhe).....2
sagun betta nirgunko he, nirgun poshak sagunko;
jyaun purushki parchhanhi darpan, aanan(mukh) samaryo jannko.....3
jadko rup chaitanya lino, chaitanya jyonko tyon sada;
rupbina khel phbut(shobhto) nanhin, aap banyo apni muda(prasannatathi).....4
sahaj ichchha banak(rachna) banyo he, anya nahi kou aapaten;
kahe akha ahnkriti duji, man lini vyapaten.....5
chokhro-4
aiso raman chalyo nitya rasa, prakriti purushko vividh vilasa;
jesen bhint rachi chitrashala, nana rup lakhe jyon vishala.
"chhand"
bishal darpan bhint kini, or swachchh satya swamini;
tahike madhya bhanti bhasi, vesi satya suhavni(shobhti).....1
tyon ajak madhi bhanti nana, vastu visheshhin bhasi he;
aatma akarta abhog avyav, janat jiv vilasi he.....2
prakriti purushake jog jantun, mithya purush prakat bhayo;
so aadh nahin antya nahi, madhya mani tapen rahyo.....3
sanshay mithya vipritbhavna, jab lagi jo nar karai;
tabalgi nana deh dharhin, mayamen upjai marai.....4
pind par so moh payo, purnjan taten bhayo;
kahe akha yah jivautpatti, man mithya le rahyo.....5
chokhro-5
sada sarwada natak maya, natak chale dekhe parabrahma raya;
so sab le apane shir janta, taten na aavhin jivko anta.
"chhand"
ant na aavhin kritya bhavhin, ranjna(priti) dehson sada;
men mamta kar aap pokhe, tyon tyon man pavai mudda.....1
swarup jeso putra vandhya, karm nit aisen kare;
aakashki nitya mot(potli) bandhe, bhandar le apna bhare.....2
ajaye(nahi janmelan) nar subhat yoddha, tahiki sena rachi;
gandharwanagri jitivekon, chale ray sundar shuchi.....3
jai parajay nitya pave, harsh shok hrade vishe;
tan manake aanand karan, karmamadak nit bhakhe.....4
asmbhavna(sanshay) vipritbhavna, tahike hiyamen rahi;
kahe akha e jivanlachchhan, utpatti sthiti vaki kahi.....5
chokhro-6
hota nahin aben nahin aagen, mithya bhram bhramivekon(bhamva mate) lage;
jyaun dehake sang chhaya hoi, so mithya nan sanchi(satya) soi.
"chhand"
nanhin mithya nanhin sancho, rup aiso jivko;
janm maran au bhraman sanshay, chalyo jai sadaivko.....1
tahi achanak chetna jab, upajen narake vishe;
janm maran au bhog sukh duhkh, kal karm phalkon lakhe.....2
yahi bichar guruten aayo, aaturta upji khari;
charnakmal par shish dharake, seva stuti atishay kari.....3
kini ju navdha bhakti bhavain, adhikaraprate guru kahi;
prematur vairag keval, jesi kahi tesi grahi.....4
kahe akha mahavakya guru ko, ug nikase aapasen;
gyanarkaki jonhason(jevade) kar, rahyo nahi man mapasen.....5
chokhro-7
jaise and pind phutain vihnga(pakshi), aur rup bhayo orhi ranga;
aagen andmadhya ganda pani, chalan halan taki komal bani.
"chhand"
bani komal ang khechar(pakshi), bhucharbhavna sab tari;
tesen jant prasad guru ten, ahnta apni girin.....1
yatharath swaswarup hariko, harigyake uramen basyo;
sankhyayog siddhant payo, kahyo guru tyan abhyasyo(abhyas).....2
tatwamasi jo bakya shrutiko, gurukripaten so bhayo;
aadh jiv mithya kahyo, tab aisenko aiso kahyo.....3
aap parbin khel dekhyo, nitya natak sambhramain;
arupmadhya swarup bhasyo, jyon putrika(putli) khambhamen.....4
yah akha aisoi jane, taike ghat upjai;
jaise ko taiso bhayo jab, madhyaten ahnta tajai.....5
chokhro-8
mahajan jane mahakal(yukti) bheva(bhed), jo parabrahma paryo satyameva;
jyan chumbkaten chetan bhayo loh, jivapno tako yon khoha(khovayun).
"chhand"
khoha gayo bich bal ajako, tahiten chetan bhayo;
andha achanak nenn payo, dwandwa bichaten tar gayo.....1
stuti padarath nayan dekhyo, drisht padarth gaya bila(vilin);
miti dehki bhavna ab, swayn chaitan vhai chala.....2
dhyey dhyata aru karan karan, mayake madhya jo sahi;
rajju lagi so bhujang bhram hen, bin rajju keso ahi.....3
prichhiveko pratap badahe, janhi birla jana;
aagen pachhen or nanhi, aap bilasya aapna.....4
kahe akha e brahmalila, badbhagi jan gaygo;
hari hira apane hraday men, anayasson paygo.....5
'shribrahmalila sampurn'
sandarbh
pustak "akhani vani".prakashak : sastu sahitya mudranalay,bhikshu:akhndanandji dwara.aavriti biji,sane-1924
aa pan juo
akhana chhappa