🐚 मंदिर दर्शन
108 दिव्य देशम
आलवार संतों द्वारा नालायिर दिव्य प्रबंधम में गाए गए 108 विष्णु धाम; 106 पृथ्वी पर, दो दिव्य लोक — क्षीरसागर और वैकुंठ।
- 1 श्रीरंगम श्री रंगनाथस्वामीSrirangam, तमिलनाडुOn an island between the Kaveri and Kollidam, Ranganatha reclines on Adisesha: the first of the 108 Divya Desams, called Bhuloka Vaikuntham. With seven enclosing walls i…
- 12 कुंभकोणम सारंगपाणिKumbakonam (Thirukudanthai), तमिलनाडुIts sanctum is carved as a chariot drawn by horses and elephants. After Srirangam and Tirumala it is among the Divya Desams most praised by the Alvars.
- 13 ओप्पिलियप्पन मंदिरTirunageswaram (near Kumbakonam), तमिलनाडुThe Lord here is regarded as the elder brother of Tirumala's Srinivasa, and the shrine is called the Tirupati of the South. All offerings are cooked without salt, hence …
- 43 कांची वरदराज पेरुमलKanchipuram (Hastigiri), तमिलनाडुVaradaraja on Hastigiri is the chief of Kanchi's Divya Desams. The wooden Athi Varadar image, kept under the waters of the Ananta Saras tank, is brought out only once in…
- 60 तिरुवल्लिकेणी पार्थसारथी (चेन्नई)Triplicane (Thiruvallikeni), Chennai, तमिलनाडुKrishna appears with a moustache as Arjuna's charioteer. The Pallava-era temple dates to the 8th century and holds shrines to five forms of Vishnu: Rama, Narasimha, Rang…
- 75 तिरुवनंतपुरम श्री पद्मनाभस्वामीThiruvananthapuram, केरलThe reclining image of Padmanabha is so large that it is seen through three doors — head, navel and feet in turn. The city is named after him, and the Travancore royal f…
- 88 श्रीविल्लिपुत्तूर आंडालSrivilliputhur, तमिलनाडुBirthplace of Andal (Goda Devi), who composed the Tiruppavai. The tall Rajagopuram here is the emblem of the Tamil Nadu government, and the temple is the heart of Tirupp…
- 91 अलगर कोइल (कल्लालगर), मदुरैAlagar Koil, तमिलनाडुAt the foot of the Alagar hills, about 20 km from Madurai. At the Chithirai festival, lakhs gather to see Kallazhagar ride a golden horse into the Vaigai river.
- 100 बद्रीनाथBadrinath, उत्तराखंडBetween the Nar and Narayan peaks on the Alaknanda, at about 3,100 m, Badrinath is the northern abode of the Char Dham and one of the 108 Divya Desams. The black saligra…
- 101 मुक्तिनाथ (शालिग्राम क्षेत्र), नेपालMuktinath valley, नेपालA Divya Desam at about 3,700 m in the Himalayas. Pilgrims bathe under the 108 spouts of the Muktidhara and in two kunds before darshan. The nearby Gandaki is known for s…
- 104 द्वारकाधीश मंदिरDwarka, गुजरातWhere the Gomti meets the sea in Krishna's capital, the Jagat Mandir is the western abode of the Char Dham and a Divya Desam. The flag on its five-storeyed spire is chan…
- 105 अहोबिलम नव नरसिंह क्षेत्रAhobilam (near Allagadda), आंध्र प्रदेशNine Narasimha shrines in the Nallamala hills, in Lower and Upper Ahobilam and deep in the forest. Revered as the place where Hiranyakashipu was slain, it is a Divya Des…
- 106 तिरुमला श्री वेंकटेश्वरTirumala, आंध्र प्रदेशOn the seven hills of Seshachalam stands Sri Venkateswara, the Lord of the Kali Yuga: one of the most visited temples on earth and one of the 108 Divya Desams, run by Ti…
सभी 108 दिव्य देशम की सूची
नाम पारंपरिक (तमिल) उच्चारण में अंग्रेज़ी अक्षरों में दिए हैं। ✓ वाले मंदिरों का पूरा पेज है।
चोल नाडु (त्रिची, तंजावुर, कुंभकोणम) (40)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ranganathaswamy Temple, Srirangam ✓ | Ranganathaswamy | Ranganayaki | Srirangam, Tiruchirappalli · तमिलनाडु |
| 2 | Thirukozhi | Azhagiya Manavala Perumal | Kamalavalli Nachiyar | Uraiyur, Tiruchirappalli · तमिलनाडु |
| 3 | Thirukkarambanoor | Purushottama Perumal | Purushottama Nayaki | Uthamarkoil, Tiruchirappalli · तमिलनाडु |
| 4 | Pundarikakshan Perumal Koil | Pundarikaksha Perumal | Pankaja Nayaki | Thiruvellarai, Tiruchirappalli · तमिलनाडु |
| 5 | Vadivazhagiya Nambi Perumal Koil | Sundararaja Perumal | Saundaryavalli | Anbil, Tiruchirappalli · तमिलनाडु |
| 6 | Appakkudathaan Perumal Koil | Appakudathan Perumal | Indravalli | Koviladi, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 7 | Hara Saabha Vimochana Perumal Temple | Hara Saabha Vimochana Perumal | Kamalavalli | Kandiyur, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 8 | Thirukoodalur | Jagathrakshaga Perumal | Padmasani | Aduthurai, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 9 | Thirukavithalam | Gajendra Varadha Perumal | Ramamanivalli | Kabisthalam, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 10 | Thiruppullamboothangudi | Rama Perumal | Hemambujavalli | Pullabhoothangudi, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 11 | Thiruaadhanur | Andalukkum Aiyyan Perumal | Ranganayaki Thayar | Adanur, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 12 | Thirukudanthai (Sarangapani) ✓ | Aravamuda Perumal | Komalavalli | Kumbakonam, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 13 | Thiruvinnagar (Oppiliappan) ✓ | Uppiliappan Perumal | Bhumidevi | Tirunageswaram, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 14 | Thirunaraiyur | Srinivasa Perumal | Vanchulavalli | Nachiyar Kovil, Thiruvarur · तमिलनाडु |
| 15 | Thirucherai | Saranatha Perumal | Saranayaki | Tirucherai, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 16 | Thirukannamangai | Bhaktavatsala Perumal | Abishekavalli | Thirukannamangai, Thiruvarur · तमिलनाडु |
| 17 | Thirukannapuram | Sowriraja Perumal | Kannapura Nayaki | Tirukannapuram, Nagapattinam · तमिलनाडु |
| 18 | Thirukannangudi | Lokanatha Perumal | Loganayaki | Tirukannankudi, Nagapattinam · तमिलनाडु |
| 19 | Thirunagai | Sundararaja Perumal | Saundaryavalli | Nagapattinam, Nagapattinam · तमिलनाडु |
| 20 | Thiruthanjai Mamanikoil | Neelamegha Perumal | Raktapankajavalli | Thanjavur, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 21 | Thirunandhipura Vinnagaram | Jagannatha Perumal | Shenbagavalli | Nathan Kovil, Thiruvarur · तमिलनाडु |
| 22 | Thiruvelliyangudi | Kolavilli Rama Perumal | Maragadhavalli | Thiruvelliyangudi, Thanjavur · तमिलनाडु |
| 23 | Thiruvazhundur | Devadiraja Perumal | Senkamalavalli | Theranzhdur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 24 | Thiruchirupuliyur | Krupasamudra Perumal | Dayanayaki | Thirusirupuliyur, Thiruvarur · तमिलनाडु |
| 25 | Thiruthalaichanga Nanmadiyam | Chandrasaabahara Perumal | Thalaichanga Nachiyar | Thalachangadu, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 26 | Thiruindalur | Parimala Ranganatha Perumal | Parimala Ranganayaki | Indalur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 27 | Thirukkavalambadi | Gopala Krishna Perumal | Senkamala Nachiyar | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 28 | Thirukazhicheerama Vinnagaram | Trivikrama Perumal | Lokanayaki | Sirkazhi, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 29 | Thiruarimeya Vinnagaram | Kudamudakoothan Perumal | Amrudhagadavalli | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 30 | Thiruvanpurushothamam | Purushottama Perumal | Purushotthama Nayaki | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 31 | Thirusemponsaikoil | Hemaranganatha Perumal | Sweda Pushpavalli | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 32 | Thirumanimadakoil | Sashvatha Deepaya Narayana Perumal | Pundareegavalli | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 33 | Thiruvaikunta Vinnagaram | Vaikundanatha Perumal | Vaikundavalli | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 34 | Thiruvali | Kedarapathivaraya Perumal | Amrudhagadavalli | Thiruvali, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 35 | Thiruthevanarthogai | Devanayaka Perumal | Samudradanaya | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 36 | Thiruthetriambalam | Lakshmiranga Perumal | Rakthapankajavalli | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 37 | Thirumanikoodam | Varadharaja Perumal | Boonayagi | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 38 | Thiruvellakulam | Srinivasa Perumal | Padmavathi | Thirunangur, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 39 | Thiruparthanpalli | Taamaraiyaal Kelvan Perumal | Tamarai Nayagi | Parthanpalli, Mayiladuthurai · तमिलनाडु |
| 40 | Thiruchitrakoodam | Govindaraja Perumal | Pundareekavalli | Chidambaram, Cuddalore · तमिलनाडु |
नडु नाडु (2)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 41 | Thiruvanthipuram | Devanatha Perumal | Hemambujavalli | Thiruvanthipuram, Cuddalore · तमिलनाडु |
| 42 | Thirukkoyilur | Trivikrama Perumal | Pushpavalli | Thirukoyilur, Kallakurichi · तमिलनाडु |
तोंडै नाडु (कांची, चेन्नई) (22)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 43 | Thirukkachi - Atthigiri (Varadaraja Perumal) ✓ | Varadharaja Perumal | Perundevi Thayar | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 44 | Ashtabujagaram | Ashtabhuja Perumal | Padmasani | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 45 | Thiruthanka | Deepaprakasa Perumal | Maragadhavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 46 | Thiruvelukkai | Yoga Narasimha Perumal | Amritavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 47 | Thiruneeragam | Jagadeesha Perumal | Nilamangai Valli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 48 | Thiruppadagam | Pandavadootha Perumal | Rukmini | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 49 | Nilathingal Thundam | Chandrasooda Perumal | Chandrasoodavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 50 | Thiruooragam | Trivikrama Perumal | Amudavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 51 | Thiruvekka | Yathottakari Perumal | Komalavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 52 | Thirukkaragam | Karunagara Perumal | Padmamani | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 53 | Thirukkarvaanam | Neelamega Perumal | Kamalavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 54 | Thirukkalvanur | Adi Varaha Perumal | Anjilai Valli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 55 | Thiruppavalavannam | Pavalavarna Perumal | Pavalavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 56 | Thiru Parameswara Vinnagaram | Vaikundanatha Perumal | Vaikundavalli | Kanchipuram, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 57 | Thiruputkuzhi | Vijayaraghava Perumal | Maragadhavalli | Thiruputkuzhi, Kanchipuram · तमिलनाडु |
| 58 | Thirunindravur | Bhaktavatsala Perumal | Sudhavalli | Thirunindravur, Tiruvallur · तमिलनाडु |
| 59 | Thiruvallur | Vaidya Veeraraghava Perumal | Kanakavalli | Thiruvallur, Tiruvallur · तमिलनाडु |
| 60 | Thiruvallikeni (Parthasarathy) ✓ | Venkatakrishna Perumal | Rukmini | Chennai, Chennai · तमिलनाडु |
| 61 | Thiruneermalai | Neervanna Perumal | Animamalar Mangai | Tambaram, Chengalpattu · तमिलनाडु |
| 62 | Thiruvidanthai | Nityakalyana Perumal | Komalavalli | Thiruvidanthai, Chengalpattu · तमिलनाडु |
| 63 | Thirukkadanmallai | Sthalasayana Perumal | Boosthalamangadevi | Mahabalipuram, Chengalpattu · तमिलनाडु |
| 64 | Thirukkadigai | Yoga Narasimha Perumal | Amritavalli | Sholinghur, Vellore · तमिलनाडु |
मलै नाडु (केरल, कन्याकुमारी) (13)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 65 | Thirunavai | Navamukunda Perumal | Malarmangai | Tirunavaya, Malappuram · केरल |
| 66 | Thiruvithuvakodu | Abhayapradhaya Perumal | Vithuvakoduvalli | Thiruvithuvakoodu, Palakkad · केरल |
| 67 | Thirukatkarai (Thrikkakara Vamanamoorthy) | Katkaraswami Perumal | Vathsalyavalli | Thrikkakara, Ernakulam · केरल |
| 68 | Thirumoozhikkalam | Sookthinatha Perumal | Madhuraveni | Thirumoozhikulam, Ernakulam · केरल |
| 69 | Thiruvallavazh (Sree Vallabha) | Vallabhaswami Perumal | Vathsalyavalli | Thiruvalla, Pathanamthitta · केरल |
| 70 | Thirukkodithanam | Amruthanarayana Perumal | Karpagavalli | Thrikkodithanam, Kottayam · केरल |
| 71 | Thiruchengundrur (Thrichittatt) | Devathideva Perumal | Rakthapankajavalli | Chengannur, Alappuzha · केरल |
| 72 | Thiruppuliyur | Maayapiran Perumal | Porkodi Nachiyar | Thripuliyur, Alappuzha · केरल |
| 73 | Thiruvaranvilai (Aranmula Parthasarathy) | Kuralappan Perumal | Padmasani Nachiyar | Aranmula, Pathanamthitta · केरल |
| 74 | Thiruvanvandoor | Paambanaiyappan Perumal | Kamalavalli Nachiyar | Thiruvanvandoor, Alappuzha · केरल |
| 75 | Thiruvananthapuram (Sri Padmanabhaswamy) ✓ | Ananthapadmanabhaswami | Harilakshmi | Thiruvananthapuram, Thiruvananthapuram · केरल |
| 76 | Thiruvattaru | Adhikesava Perumal | Maragadhavalli | Thiruvattar, Kanyakumari · तमिलनाडु |
| 77 | Thiruvanparisaram | Thiruvazhmarban Perumal | Kamalavalli | Thiruppathisaram, Kanyakumari · तमिलनाडु |
पांड्य नाडु (मदुरै, तिरुनेलवेली) (18)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 78 | Thirukkurungudi | Vamanakshetrapoornaya Perumal | Vamanakshetravalli | Thirukkurungudi, Tirunelveli · तमिलनाडु |
| 79 | Thirucheeravaramangai (Vanamamalai) | Thothadhrinatha Perumal | Chireevaramangaivalli | Nanguneri, Tirunelveli · तमिलनाडु |
| 80 | Thiruvaigundam | Vaikuntanatha Perumal | Boonayagi, Vaigundavalli | Srivaikuntam, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 81 | Thiruvaragunamangai | Vijayasana Perumal | Varagunavalli | Natham, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 82 | Thiruppuliangudi | Kaaichina Vendhan Perumal | Malarmagal and Poomagal Nachiyar | Thirupulingudi, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 83 | Thirutholaivillimangalam | Aravindalochana Perumal | Karunthadanganni Nachiyar | Tholavillimangalam, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 84 | Thirukkulandai | Srinivasa Perumal | Alamelumangai Thayar, Kulandhai Valli | Perungulam, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 85 | Thirukkolur | Vaithamanithi Perumal | Amudhavalli, Koloorvalli | Thirukolur, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 86 | Thirupperai | Magara Nedungkuzhai Kathar Perumal | Kuzhaikkadhu Valli, Thirupperai Nachiyar | Thenthiruperai, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 87 | Thirukkurugur | Aadhinatha Perumal | Aadhinadha Valli, Gurukoor Valli | Alwarthirunagari, Thoothukudi · तमिलनाडु |
| 88 | Srivilliputhur ✓ | Vatapatrasayee Perumal | Kodhadevi (Andal) | Srivilliputhur, Virudhunagar · तमिलनाडु |
| 89 | Thiruthangal | Narayana Perumal | Sengamala Thayar | Thiruthangal, Virudhunagar · तमिलनाडु |
| 90 | Thirukkoodal (Koodal Azhagar) | Koodal Azhagar Perumal | Madhuravalli Thayar | Madurai, Madurai · तमिलनाडु |
| 91 | Thirumaliruncholai (Alagar Koil) ✓ | Kallazhagar Perumal | Sundaravalli | Alagar Koil, Madurai · तमिलनाडु |
| 92 | Thirumogur | Kalamega Perumal | Mohavalli | Thirumohur, Madurai · तमिलनाडु |
| 93 | Thirukkoshtiyur | Uraga Mellanayaan Perumal | Mahalakshmi | Thirukoshtiyur, Sivaganga · तमिलनाडु |
| 94 | Thiruppullani | Kalyana Jagannatha Perumal | Kalyanavalli, Padmasani | Thirupullani, Ramanathapuram · तमिलनाडु |
| 95 | Thirumeyyam | Sathyagirinatha Perumal | Uyya Vandha Nachiyar | Thirumayam, Pudukkottai · तमिलनाडु |
वड नाडु (उत्तर भारत, आंध्र, नेपाल) (11)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 96 | Thiruvayodhi (Ayodhya) | Ramachandra Perumal | Seethadevi | Ayodhya, Ayodhya · उत्तर प्रदेश |
| 97 | Naimisaranyam | Devaraja Perumal | Harilakshmi | Neemsar (Misrikh), Sitapur · उत्तर प्रदेश |
| 98 | Thirupruthi (Jyotirmath) | Paramapurusha Perumal | Parimalavalli | Jyotirmath, Chamoli · उत्तराखंड |
| 99 | Thirukkandamenum Kadinagar (Devaprayag) | Purushottama Perumal | Pundareegavalli | Devaprayag, Tehri Garhwal · उत्तराखंड |
| 100 | Thiruvadari (Badrinath) ✓ | Badrinarayana Perumal | Aravindhavalli | Badrinath, Chamoli · उत्तराखंड |
| 101 | Thiru Saligram (Muktinath) ✓ | Srimurti Perumal | Sridevi | Muktinath, Mustang · नेपाल |
| 102 | Thiruvadamadurai (Mathura) | Govardhanagiridhari Perumal | Satyabhama | Mathura, Mathura · उत्तर प्रदेश |
| 103 | Thiruvaipadi (Gokul) | Navamohanakrishna Perumal | Rukmini, Satyabhama | Gokul, Mathura · उत्तर प्रदेश |
| 104 | Thirudwarakai (Dwarka) ✓ | Dwarakadheesha Perumal | Rukmini | Dwarka, Devbhoomi Dwarka · गुजरात |
| 105 | Singavel Kundram (Ahobilam) ✓ | Prahlada Varada Narasimha | Lakshmi | Ahobilam, Nandyal · आंध्र प्रदेश |
| 106 | Thiruvenkadam (Tirumala) ✓ | Srinivasa Perumal | Padmavati | Tirumala, Tirupati · आंध्र प्रदेश |
दिव्य लोक (2)
| # | दिव्य देशम | भगवान | देवी | स्थान |
|---|---|---|---|---|
| 107 | Tirupparkadal (Kshira Sagara) | Parkadal Natha | Kadal Magal | Milk Ocean |
| 108 | Tirupparamapadam (Vaikuntha) | Paramapada Nathan | Paramapada Nayaki | Vaikuntha |