BhaktiVed
गुरु / संत

శ్రీ దత్తాత్రేయ షోడశోపచార పూజ

स्तोत्र
लिपि
फ़ॉन्ट साइज़

संपादकीय समीक्षा · समीक्षा दर्ज है
समीक्षा की तारीख (UTC)

समीक्षा दर्ज होने पर उसकी तारीख दिखाई जाती है। लिपि बदलना अनुवाद नहीं है। परंपराओं में पाठांतर हो सकते हैं।

పునః సంకల్పం –

పూర్వోక్త ఏవం గుణ విశేషణ విశిష్టాయాం శుభతిథౌ మమ సంకల్పిత మనోవాంఛాఫల సిద్ధ్యర్థం ఇష్టకామ్యార్థసిద్ధ్యర్థం పురుషసూక్త విధానేన శ్రీ దత్తాత్రేయ స్వామి షోడశోపచార పూజాం కరిష్యే ||

ప్రాణప్రతిష్ఠా –

ఓం అసు॑నీతే॒ పున॑ర॒స్మాసు॒ చక్షు॒:

పున॑: ప్రా॒ణమి॒హ నో” ధేహి॒ భోగ”మ్ |

జ్యోక్ప॑శ్యేమ॒ సూర్య॑ము॒చ్చర”న్త॒

మను॑మతే మృ॒డయా” నః స్వ॒స్తి ||

అ॒మృత॒o వై ప్రా॒ణా అ॒మృత॒మాప॑:

ప్రా॒ణానే॒వ య॑థాస్థా॒నముప॑హ్వయతే ||

అస్మిన్ బింబే శ్రీదత్తాత్రేయ స్వామినం ఆవాహయామి స్థాపయామి పూజయామి |

స్థిరోభవ వరదోభవ సుప్రసన్నో భవ స్థిరాసనం కురు ప్రసీద ప్రసీద |

ధ్యానం –

మాలా కమండలురధఃకరపద్మయుగ్మే

మధ్యస్థపాణియుగళే డమరుత్రిశూలే |

యన్న్యస్త ఊర్ధ్వకరయోః శుభశంఖచక్రే

వందే తమత్రివరదం భుజషట్కయుక్తమ్ ||

బాలార్కప్రభమింద్రనీలజటిలం భస్మాంగరాగోజ్జ్వలం

శాంతం నాదవిలీనచిత్తపవనం శార్దూలచర్మాంబరమ్ |

బ్రహ్మజ్ఞైః సనకాదిభిః పరివృతం సిద్ధైః సమారాధితం

దత్తాత్రేయముపాస్మహే హృది ముదా ధ్యేయం సదా యోగిభిః ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ధ్యాయామి |

ఆవాహనం –

స॒హస్ర॑శీర్షా॒ పురు॑షః |

స॒హ॒స్రా॒క్షః స॒హస్ర॑పాత్ |

స భూమి॑o వి॒శ్వతో॑ వృ॒త్వా |

అత్య॑తిష్ఠద్దశాఙ్గు॒లమ్ |

జ్యోతిః శాంతిం సర్వలోకాంతరస్థం

ఓంకారాఖ్యం యోగిహృద్ధ్యానగమ్యమ్ |

సాంగం శక్తిం సాయుధం భక్తిసేవ్యం

సర్వాకారం దత్తమావాహయామి ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ఆవాహయామి |

ఆసనం –

పురు॑ష ఏ॒వేదగ్ం సర్వమ్” |

యద్భూ॒తం యచ్చ॒ భవ్యమ్” |

ఉ॒తామృ॑త॒త్వస్యేశా॑నః |

య॒దన్నే॑నాతి॒రోహ॑తి |

నవరత్నఖచితం చాపి మృదుతూల పరిచ్ఛదమ్ |

సింహాసనమిదం స్వామిన్ స్వీకురుష్వ సుఖాసనమ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః నవరత్నఖచిత సింహాసనం సమర్పయామి |

పాద్యం –

ఏ॒తావా॑నస్య మహి॒మా |

అతో॒ జ్యాయాగ్॑శ్చ॒ పూరు॑షః |

పాదో”ఽస్య॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ |

త్రి॒పాద॑స్యా॒మృత॑o ది॒వి |

గురుదేవ నమస్తేఽస్తు నరకార్ణవతారక |

పాద్యం గృహాణ దత్తేశ మమ సౌఖ్యం వివర్ధయ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః పాదయోః పాద్యం సమర్పయామి |

అర్ఘ్యం –

త్రి॒పాదూ॒ర్ధ్వ ఉదై॒త్పురు॑షః |

పాదో”ఽస్యే॒హాఽఽభ॑వా॒త్పున॑: |

తతో॒ విష్వ॒ఙ్వ్య॑క్రామత్ |

సా॒శ॒నా॒న॒శ॒నే అ॒భి |

వ్యక్తాఽవ్యక్తస్వరూపాయ భక్తాభీష్టప్రదాయక |

మయా నివేదితం భక్త్యా అర్ఘ్యోఽయం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః హస్తయోరర్ఘ్యం సమర్పయామి |

ఆచమనీయం –

తస్మా”ద్వి॒రాడ॑జాయత |

వి॒రాజో॒ అధి॒ పూరు॑షః |

స జా॒తో అత్య॑రిచ్యత |

ప॒శ్చాద్భూమి॒మథో॑ పు॒రః |

గోదావర్యాస్తు యద్వారి సర్వపాపహరం శుభమ్ |

తదిదం కల్పితం దేవ సమ్యగాచమ్యతాం ప్రభో ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ముఖే ఆచమనీయం సమర్పయామి |

పంచామృతస్నానం –

స్నానం పంచామృతైర్దేవ గృహాణ పురుషోత్తమ |

అనాథనాథ సర్వజ్ఞ గీర్వాణ ప్రణతి ప్రియ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః పంచామృతస్నానం సమర్పయామి |

శుద్ధోదకస్నానం –

యత్పురు॑షేణ హ॒విషా” |

దే॒వా య॒జ్ఞమత॑న్వత |

వ॒స॒న్తో అ॑స్యాసీ॒దాజ్యమ్” |

గ్రీ॒ష్మ ఇ॒ధ్మశ్శ॒రద్ధ॒విః |

గంగాది సర్వతీర్థేభ్యః ఆనీతం నిర్మలం జలమ్ |

స్నానం కురుష్వ దేవేశ మయా దత్తం మహాత్మనే ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి |

వస్త్రం –

స॒ప్తాస్యా॑సన్పరి॒ధయ॑: |

త్రిః స॒ప్త స॒మిధ॑: కృ॒తాః |

దే॒వా యద్య॒జ్ఞం త॑న్వా॒నాః |

అబ॑ధ్న॒న్పురు॑షం ప॒శుమ్ |

వేదసూక్తసమాయుక్తే యజ్ఞసామసమన్వితే |

స్వర్గవర్గప్రదే దేవ వాససీ తౌ వినిర్మితౌ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః వస్త్రయుగ్మం సమర్పయామి |

యజ్ఞోపవీతం –

తం య॒జ్ఞం బ॒ర్హిషి॒ ప్రౌక్షన్॑ |

పురు॑షం జా॒తమ॑గ్ర॒తః |

తేన॑ దే॒వా అయ॑జన్త |

సా॒ధ్యా ఋష॑యశ్చ॒ యే |

ఉపవీతం భవేన్నిత్యం విధిరేష సనాతనః |

గృహాణ భగవన్ దత్తః సర్వేష్టఫలదో భవ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః యజ్ఞోపవీతం సమర్పయామి |

గంధం –

తస్మా”ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుత॑: |

సంభృ॑తం పృషదా॒జ్యమ్ |

ప॒శూగ్‍స్తాగ్‍శ్చ॑క్రే వాయ॒వ్యాన్॑ |

ఆ॒ర॒ణ్యాన్గ్రా॒మ్యాశ్చ॒ యే |

శ్రీఖండం చందనం దివ్యం గంధాఢ్యం సుమనోహరమ్ |

విలేపనం గురుశ్రేష్ఠ ప్రీత్యర్థం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః దివ్య శ్రీచందనం సమర్పయామి |

ఆభరణం –

తస్మా”ద్య॒జ్ఞాత్స॑ర్వ॒హుత॑: |

ఋచ॒: సామా॑ని జజ్ఞిరే |

ఛన్దాగ్॑oసి జజ్ఞిరే॒ తస్మా”త్ |

యజు॒స్తస్మా॑దజాయత |

రుద్రాక్షహార నాగేంద్ర మణికంకణ ముఖ్యాని |

సర్వోత్తమ భూషణాని గృహాణ గురుసత్తమ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః నానాభరణాని సమర్పయామి |

అక్షతాన్ –

అక్షతాన్ ధవళాన్ దివ్యాన్ తాపసోత్తమపూజిత |

అర్పయామి మహాభక్త్యా ప్రసీద త్వం మహామునే ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః అక్షతాన్ సమర్పయామి |

పుష్పం –

తస్మా॒దశ్వా॑ అజాయన్త |

యే కే చో॑భ॒యాద॑తః |

గావో॑ హ జజ్ఞిరే॒ తస్మా”త్ |

తస్మా”జ్జా॒తా అ॑జా॒వయ॑: |

మల్లికాది సుగంధీని మాలత్యాదీని వై ప్రభో |

సర్వం పుష్పమాల్యాదికం పరాత్మన్ ప్రతిగృహ్యతామ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః పుష్పం సమర్పయామి |

అథాంగపూజ –

ఓం అనసూయాగర్భసంభూతాయ నమః – పాదౌ పూజయామి |

ఓం అత్రిపుత్రాయ నమః – గుల్ఫౌ పూజయామి |

ఓం త్రిమూర్త్యాత్మకమూర్తయే నమః – జంఘే పూజయామి |

ఓం అనఘాయ నమః – జానునీ పూజయామి |

ఓం అవధూతాయ నమః – ఊరూ పూజయామి |

ఓం సామగాయ నమః – కటిం పూజయామి |

ఓం ఆదిమధ్యాంతరహితాయ నమః – ఉదరం పూజయామి |

ఓం మహోరస్కాయ నమః – వక్షఃస్థలం పూజయామి |

ఓం శంఖచక్రడమరుత్రిశూలకమండలుధారిణే నమః – పాణిం పూజయామి |

ఓం షడ్భుజాయ నమః – బాహూ పూజయామి |

ఓం కంబుకంఠాయ నమః – కంఠం పూజయామి |

ఓం సర్వతత్త్వప్రబోధకాయ నమః – వక్త్రాణి పూజయామి |

ఓం నిత్యానుగ్రహదృష్టయే నమః – నేత్రాణి పూజయామి |

ఓం సహస్రశిరసే నమః – శిరసాం పూజయామి |

ఓం సదసత్సంశయవిచ్ఛేదకాయ నమః – సర్వాణ్యంగాని పూజయామి |

అథ అష్టోత్తరశతనామ పూజా –

శ్రీదత్తాత్రేయ అష్టోత్తరశతనామావళిః పశ్యతు ||

ధూపం –

యత్పురు॑ష॒o వ్య॑దధుః |

క॒తి॒ధా వ్య॑కల్పయన్ |

ముఖ॒o కిమ॑స్య॒ కౌ బా॒హూ |

కావూ॒రూ పాదా॑వుచ్యేతే |

దశాంగం గుగ్గులోపేతం సుగంధం సుమనోహరమ్ |

ధూపమాఘ్రాణ దత్తేశ సర్వదేవనమస్కృత ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ధూపమాఘ్రాపయామి |

దీపం –

బ్రా॒హ్మ॒ణో”ఽస్య॒ ముఖ॑మాసీత్ |

బా॒హూ రా॑జ॒న్య॑: కృ॒తః |

ఊ॒రూ తద॑స్య॒ యద్వైశ్య॑: |

ప॒ద్భ్యాగ్ం శూ॒ద్రో అ॑జాయత |

ఘృతత్రివర్తిసంయుక్తం వహ్నినాయోజితం ప్రియమ్ |

దీపం గృహాణ దేవేశ త్రైలోక్యతిమిరాపహ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః దీపం దర్శయామి |

ధూపదీపానంతరం శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |

నైవేద్యం –

చ॒న్ద్రమా॒ మన॑సో జా॒తః |

చక్షో॒: సూర్యో॑ అజాయత |

ముఖా॒దిన్ద్ర॑శ్చా॒గ్నిశ్చ॑ |

ప్రా॒ణాద్వా॒యుర॑జాయత |

భవదీయ కృపాయుక్తం సంభావిత నివేదితమ్ |

త్వమేవ భోజనం భోక్తా సురసోఽపి త్వమేవ చ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః నైవేద్యం సమర్పయామి |

ఓం భూర్భువ॒స్సువ॑: | తత్స॑వి॒తుర్వరే”ణ్య॒o భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి |

ధియో॒ యో న॑: ప్రచో॒దయా”త్ ||

సత్యం త్వా ఋతేన పరిషించామి |

(సాయంకాలే – ఋతం త్వా సత్యేన పరిషించామి)

అమృతమస్తు | అ॒మృ॒తో॒ప॒స్తర॑ణమసి |

ఓం ప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా” | ఓం అ॒పా॒నాయ॒ స్వాహా” |

ఓం వ్యా॒నాయ॒ స్వాహా” | ఓం ఉ॒దా॒నాయ॒ స్వాహా” |

ఓం స॒మా॒నాయ॒ స్వాహా” |

మధ్యే మధ్యే పానీయం సమర్పయామి |

అ॒మృ॒తా॒పి॒ధా॒నమ॑సి | ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి |

హస్తౌ ప్రక్షాళయామి | పాదౌ ప్రక్షాళయామి |

శుద్ధాచమనీయం సమర్పయామి |

తాంబూలం –

నాభ్యా॑ ఆసీద॒న్తరి॑క్షమ్ |

శీ॒ర్ష్ణో ద్యౌః సమ॑వర్తత |

ప॒ద్భ్యాం భూమి॒ర్దిశ॒: శ్రోత్రా”త్ |

తథా॑ లో॒కాగ్ం అ॑కల్పయన్ |

ఫూగీఫలైశ్చ కర్పూరైః నాగవల్లీదళైర్యుతమ్ |

ముక్తాచూర్ణసమాయుక్తం తాంబూలం ప్రతిగృహ్యతామ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః తాంబూలం సమర్పయామి |

నీరాజనం –

వేదా॒హమే॒తం పురు॑షం మ॒హాన్తమ్” |

ఆ॒ది॒త్యవ॑ర్ణం॒ తమ॑స॒స్తు పా॒రే |

సర్వా॑ణి రూ॒పాణి॑ వి॒చిత్య॒ ధీర॑: |

నామా॑ని కృ॒త్వాఽభి॒వద॒న్॒ యదాస్తే” |

స్వస్తిరస్తు శుభమస్తు సర్వత్ర మంగళాని చ |

నిత్యశ్రీరస్తు దత్తేశ నీరాజనం ప్రగృహ్యతామ్ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ఆనందమంగళ నీరాజనం దర్శయామి |

మంత్రపుష్పం –

ధా॒తా పు॒రస్తా॒ద్యము॑దాజ॒హార॑ |

శ॒క్రః ప్రవి॒ద్వాన్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్రః |

తమే॒వం వి॒ద్వాన॒మృత॑ ఇ॒హ భ॑వతి |

నాన్యః పన్థా॒ అయ॑నాయ విద్యతే |

ఓం దిగంబరాయ విద్మహే అవధూతాయ ధీమహి తన్నో దత్తః ప్రచోదయాత్ ||

అనసూయాసుతో దత్తో హ్యత్రిపుత్రో మహామునిః |

ఇదం దివ్యం మంత్రపుష్పం స్వీకురుష్వ నరోత్తమ ||

భుక్తిముక్తిప్రదాతా చ కార్తవీర్యవరప్రదః |

పుష్పాంజలిం గృహాణేదం నిగమాగమవందిత ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః మంత్రపుష్పాణి సమర్పయామి |

ప్రదక్షిణ –

యాని కాని చ పాపాని జన్మాంతరకృతాని చ |

తాని తాని ప్రణశ్యంతి ప్రదక్షిణ పదే పదే ||

పాపోఽహం పాపకర్మాఽహం పాపాత్మా పాపసంభవః |

త్రాహి మాం కృపయా దేవ శరణాగతవత్సల ||

అన్యథా శరణం నాస్తి త్వమేవ శరణం మమ |

తస్మాత్కారుణ్య భావేన రక్ష రక్ష శ్రీదత్తేశ ||

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః ఆత్మప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి |

ఉపచార పూజా –

ఓం శ్రీదత్తాత్రేయాయ నమః |

ఛత్రమాచ్ఛాదయామి | చామరైర్వీజయామి |

నృత్యం దర్శయామి | గీతం శ్రావయామి |

వాద్యం ఘోషయామి | ఆందోళికానారోహయామి |

అశ్వానారోహయామి | గజానారోహయామి |

సమస్త రాజోపచార దేవోపచార భక్త్యుపచార శక్త్యుపచార మంత్రోపచార పూజాః సమర్పయామి ||

ప్రార్థనా –

దత్తాత్రేయం శివం శాంతమింద్రనీలనిభం ప్రభుమ్ |

ఆత్మమాయారతం దేవం అవధూతం దిగంబరమ్ ||

నమో నమస్తే జగదేకనాథ

నమో నమస్తే సుపవిత్రగాథ |

నమో నమస్తే జగతామధీశ

నమో నమస్తేఽస్తు పరావరేశ ||

జటాధరం పాండురంగం శూలహస్తం కృపానిధిమ్ |

సర్వరోగహరం దేవం దత్తాత్రేయమహం భజే ||

నమస్తే భగవన్ దేవ దత్తాత్రేయ జగత్ప్రభో |

సర్వబాధాప్రశమనం కురు శాంతిం ప్రయచ్ఛ మే ||

క్షమా ప్రార్థనా –

యస్య స్మృత్యా చ నామోక్త్యా తపః పూజా క్రియాదిషు |

న్యూనం సంపూర్ణతాం యాతి సద్యో వందే తమచ్యుతమ్ ||

మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్దన |

యత్పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తదస్తు తే ||

అనయా ధ్యాన ఆవాహనాది షోడశోపచార పూజయా భగవాన్ సర్వాత్మకః శ్రీదత్తాత్రేయ స్వామి సుప్రీతో సుప్రసన్నో వరదో భవంతు ||

తీర్థం –

అకాలమృత్యుహరణం సర్వవ్యాధినివారణమ్ |

సమస్తపాపక్షయకరం శ్రీదత్తాత్రేయ పాదోదకం పావనం శుభమ్ ||

శ్రీదత్తాత్రేయ స్వామి ప్రసాదం శిరసా గృహ్ణామి ||

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ||

भावार्थ / विवरण

Sri Dattatreya Shodasopachara Pooja Vidhanam

శ్రీ దత్తాత్రేయ షోడశోపచార పూజ విధానము

ధ్యానమ్:

1. ఆవాహనము:

2. ఆననము:

3. పాద్యము (పాదములు కడుగుట):

4. అర్ఘ్యము (చేతులు కడుగుట):

5. ఆచమనము (గొంతు తడుపుకొనుట):

6. స్నానము:

7. వస్త్రము:

8. గంధము:

9. యజ్ఞోపవీతము:

10. పుష్పములు:

అథాంగపూజ:

11. ధూపము:

12. దీపము:

13. నైవేద్యము:

సత్యం చిత్తేన పరిషించామి । అమృతమస్తు అమృతోపస్తరణమసి స్వాహా ।

ఓం ప్రాణాయ స్వాహా, ఓం అపానాయ స్వాహా, ఓం సమానాయ స్వాహా, ఉత్తరాపోశనం సమర్పయామి । హస్తప్రక్షాళనం సమర్పయామి । పాదప్రక్షాళనం సమర్పయామి । శుద్ధ మనీయం సమర్పయామి ।

14. తాంబూలము:

15. నీరాజనము:

16. మస్త్రపుష్పము:

శ్రీ సద్గురుపరబ్రహ్మణే నమః సప్రదక్షిణ నమస్కారాన్ సమర్పయామి.

శ్రీసద్గురుపరబ్రహ్మణే నమః ఛత్ర మాచ్ఛాదయామి – చామరం వీజయామి – నృత్యం దర్శయామి – ఆందోళికానారోహయామి – అశ్వానారోహయామి – గజానారోహయామి సమస్త రాజోపచార, దేవోపచార, శక్త్యుపచార, భక్త్యుపచార పూజాం సమర్పయామి ।

మరిన్ని పూజా విధానాలు:

ये भी पढ़ें