BhaktiVedAranya Kanda Sarga 66 In Telugu – అరణ్యకాండే షట్షష్ఠితమః సర్గః
మొట్ట మొదటిగా అందరికి నమస్కారము. అరణ్యకాండ షట్షష్టితమః సర్గం (66వ సర్గ) రామాయణంలో ముఖ్యమైన ఘట్టం. ఈ సర్గలో, కబంధుడు తన శాప విముక్తి అనంతరం, రాముడికి సుగ్రీవుని గురించి వివరాలు చెబుతూ, అతని సహాయం పొందేందుకు మార్గదర్శనం చేస్తాడు. రాముడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి సుగ్రీవుని వెతుకుతూ కిష్కింధకు చేరుకుంటాడు. సుగ్రీవుని సహాయం పొందడానికి రాముడు అతనితో స్నేహం చేస్తాడు, వారి మధ్య నమ్మకాన్ని పెంపొందిస్తాడు.
ఔచిత్యప్రబోధనమ్
తం తథా శోకసంతప్తం విలపంతమనాథవత్ |
మోహేన మహతాఽఽవిష్టం పరిద్యూనమచేతనమ్ ||
1
తతః సౌమిత్రిరాశ్వాస్య ముహూర్తాదివ లక్ష్మణః |
రామం సంబోధయామాస చరణౌ చాభిపీడయన్ ||
2
మహతా తపసా రామ మహతా చాపి కర్మణా |
రాజ్ఞా దశరథేనాసి లబ్ధోఽమృతమివామరైః ||
3
తవ చైవ గుణైర్బద్ధస్త్వద్వియోగాన్మహీపతిః |
రాజా దేవత్వమాపన్నో భరతస్య యథా శ్రుతమ్ ||
4
యది దుఃఖమిదం ప్రాప్తం కాకుత్స్థ న సహిష్యసే |
ప్రాకృతశ్చాల్పసత్త్వశ్చ ఇతరః కః సహిష్యతి ||
5
దుఃఖితో హి భవాఁల్లోకాన్తేజసా యది ధక్ష్యతే |
ఆర్తాః ప్రజా నరవ్యాఘ్ర క్వ ను యాస్యంతి నిర్వృతిమ్ ||
6
ఆశ్వాసిహి నరశ్రేష్ఠ ప్రాణినః కస్య నాపదః |
సంస్పృశ త్వగ్నివద్రాజన్ క్షణేన వ్యపయాంతి చ ||
7
లోకస్వభావ ఏవైష యయాతిర్నహుషాత్మజః |
గతః శక్రేణ సాలోక్యమనయస్తం తమః స్పృశత్ ||
8
మహార్షిర్యో వసిష్ఠస్తు యః పితుర్నః పురోహితః |
అహ్నా పుత్రశతం జజ్ఞే తథైవాస్య పునర్హతమ్ ||
9
యా చేయం జగతాం మాతా దేవీ లోకనమస్కృతా |
అస్యాశ్చ చలనం భూమేర్దృశ్యతే సత్యసంశ్రవ ||
10 [కోసలేశ్వర]
యౌ ధర్మౌ జగతాం నేత్రౌ యత్ర సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్ |
ఆదిత్యచంద్రౌ గ్రహణమభ్యుపేతౌ మహాబలౌ ||
11
సుమహాంత్యపి భూతాని దేవాశ్చ పురుషర్షభ |
న దైవస్య ప్రముంచంతి సర్వభూతాదిదేహినః ||
12
శక్రాదిష్వపి దేవేషు వర్తమానౌ నయానయీ |
శ్రూయేతే నరశార్దూల న త్వం శోచితుమర్హసి ||
13
నష్టాయామపి వైదేహ్యాం హృతాయామపి చానఘ | [రాఘవ]
శోచితుం నార్హసే వీర యథాన్యః ప్రాకృతస్తథా ||
14
త్వద్విధా న హి శోచంతి సతతం సత్యదర్శినః |
సుమహత్స్వపి కృచ్ఛ్రేషు రామానిర్విణ్ణదర్శనాః ||
15
తత్త్వతో హి నరశ్రేష్ఠ బుద్ధ్యా సమనుచింతయ |
బుద్ధ్యా యుక్తా మహాప్రాజ్ఞా విజానంతి శుభాశుభే ||
16
అదృష్టగుణదోషాణామధ్రువాణాం తు కర్మణామ్ |
నాంతరేణ క్రియాం తేషాం ఫలమిష్టం ప్రవర్తతే ||
17
త్వమేవ హి పురా రామ మామేవం బహుశోఽన్వశాః |
అనుశిష్యాద్ధి కో ను త్వామపి సాక్షాద్బృహస్పతిః ||
18
బుద్ధిశ్చ తే మహాప్రాజ్ఞ దేవైరపి దురన్వయా |
శోకేనాభిప్రసుప్తం తే జ్ఞానం సంబోధయామ్యహమ్ ||
19
దివ్యం చ మానుషం చ త్వమాత్మనశ్చ పరాక్రమమ్ |
ఇక్ష్వాకువృషభావేక్ష్య యతస్వ ద్విషతాం వధే ||
20
కిం తే సర్వవినాశేన కృతేన పురుషర్షభ |
తమేవ త్వం రిపుం పాపం విజ్ఞాయోద్ధర్తుమర్హసి ||
21
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే అరణ్యకాండే షట్షష్ఠితమః సర్గః ||
Aranya Kanda Sarga 66 Meaning In Telugu
లక్షణుని మాటలు రాముని మీద పనిచేయలేదు. ప్రస్తుతానికి లోకాలను క్షోభింపజేసే కార్యక్రమము విరమించాడు కానీ, సీతను గురించి శోకించడం మానలేదు. రాముని మానసిక స్థితి పూర్తిగా దిగజారి పోయింది. మానసికంగా శక్తిని, బలాన్ని కోల్పోయాడు. రాముని స్థితిని గమనించిన లక్ష్మణుడు రామునికి ధైర్యం చెప్పడం మొదలెట్టాడు.
“రామా! మన తండ్రి దశరథుడు అనేక సంవత్సరాలు పుత్రసంతతి లేక. యజ్ఞములు, యాగములు చేసి మనలను పొందాడు. నీ వియోగమును తట్టుకోలేక ఈ లోకాన్నే విడిచిపెట్టాడు. మన తండ్రి దశరథుడు. నీవు రాజ్యాని పోగొట్టుకున్నావు. ఇటువంటి కష్టములను ధీరోదాత్తుడవైన నీవే తట్టుకోలేకపోతే సామాన్య ప్రజలు ఎలా తట్టుకోగలరు.
యయాతి లాంటి మహారాజుకే కష్టములు తప్పలేదు. ఇంక మనము ఎంత! కష్టములు, సుఖములు, ఒకదాని వెంట ఒకటి రావడం లోక సహజం. వాటిని తట్టుకొని నిలబడడమే మానవుని కర్తవ్యము. మన తండ్రి పురోహితులు వసిష్ఠులవారికి ఒకే రోజు నూర్గురు కుమారులు కలిగారు. వారందరూ విశ్వామిత్రుని కోపాగ్నికి బలి అయి ఒకేరోజు మరణించారు.
ఇంతెందుకు, భూదేవి కూడా ప్రతిరోజూ ఈ మానవుల చేతిలో ఎన్నో కష్టములను భరిస్తూ ఉంది. సూర్య చంద్రులు కూడా రాహు కేతువుల చేతిలో గ్రహణములను అనుభవిస్తున్నారు. దేవతలకు అధిపతి ఇంద్రుడు కూడా ఒక్కోసారి తప్పుడు పనులు చేసి కష్టాల పాలు కావడం మనకు తెలుసు కదా! కాబట్టి ఎంతటి వారికైనా కష్టములు తప్పవు. కష్టములు వచ్చాయని ఇలా దుఃఖించడం అవివేకము అనిపించుకుంటుంది.
ఇప్పుడు మన ముందు ఉన్నవి రెండే రెండు విషయాలు. ఒకటి సీత అపహరించబడింది. లేక సీత చంపబడింది. ఫలితంగా సీత నీ నుండి దూరం అయింది. ఏది జరిగినా నీవు సామాన్య మానవుల వలె దుఃఖించరాదు. ధైర్యంగా ఉండాలి. సత్యము గురించి తెలిసిన వారు ఎంత పెద్ద కష్టము వచ్చినా చలించరు. కాబట్టి రామా! దుఃఖమును మాని జరిగిన విషయములను బుద్ధితో ఆలోచించు. ప్రశాంత మనస్సుతో ఆలోచిస్తే ప్రతి సమస్యకూ పరిష్కారం దొరుకుతుంది..
మనము చేసే కర్మలను బట్టి మనకు ఫలితాలు వస్తుంటాయి. ఆ ఫలితములను అనుభవించడమే మన కర్తవ్యము. కొన్ని కర్మలు సుఖాన్ని ఇస్తాయి. కొన్ని కర్మలు దు:ఖాన్ని కలుగజేస్తాయి. సుఖము కానీ, దు:ఖము కానీ ఎల్లకాలమూ ఉండవు. కొంతకాలము తరువాత అవి నశించిపోతాయి.
మనము అనుభవించు ఫలములు ఈ జన్మలో చేసిన కర్మల ఫలితములే అనుకొనరాదు. మనము పూర్వజన్మలో చేసిన కర్మలకు ఫలితములు ఈ జన్మలో అనుభవానికి వస్తాయి. ఇప్పుడు మనకు కలిగిన ఈ దుఃఖము మన పూర్వ జన్మలో మనము చేసిన కర్మల ఫలము అయి ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఇప్పుడు మనకు లభించిన ఫలితములను బట్టి పూర్వ జన్మలో మనము చేసిన కర్మలను ఊహించుకొనవచ్చును. చేసిన కర్మలకు ఫలితము అనుభవింపక తప్పదు. కాబట్టి దు:ఖించి ప్రయోజనము లేదు.
రామా! ఇవన్నీ నీకు కొత్త కాదు. నీవే నాకు ఇవన్నీ చెప్పావు. ప్రస్తుతము నీవు సీతావియోగ దుఃఖములో ఉన్నావు కాబట్టి నేను నీకు చెప్పవలసి వచ్చినది. లేక పోతే సాక్షాత్తు బృహస్పతికి కూడా నీవు ధర్మములు చెప్ప సమర్ధుడవు. ప్రస్తుతము నీలో ఉన్న జ్ఞానము సీతను గురించి శోకించడంలో మరుగున పడి ఉన్నది. నీలో అంతర్గతముగా ఉన్న జ్ఞానమును నేను వెలికి తీస్తున్నాను.
ఓ రామా! నీవు మానవుడవే అయినా దేవతలకు ఉన్న పరాక్రమము ఉంది. కాబట్టి నీవు శోకము మాని మనకు అపకారము చేసిన శత్రువుల గురించి ఆలోచిద్దాము. అంతేగానీ ఈ ప్రకారంగా అస్త్ర శస్త్రములను ప్రయోగించి లోకాలను నాశనం చేయడం వలన ఏమీ ప్రయోజనము లేదు. ముందు సీతను అపహరించిన వాడు ఎవడో తెలుసుకొని వాడిని తగిన విధంగా దండిస్తాము. ముందు నీ శోకము మాను.” అని అన్నాడు లక్ష్మణుడు.
శ్రీమద్రామాయణము
అరణ్యకాండము అరువది ఆరవ సర్గ సంపూర్ణము
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్