The Girl Who Can Summary, Theme by Ama Ata Aidoo

by
The Girl Who Can Summary By Ama Ata Aidoo

The Girl Who Can Summary, Theme by Ama Ata Aidoo

The Girl Who Can Summary

Adjoa is a seven year old girl who is the protagonist of the story. She is an African girl, born in the village of Hasodzi. It is a fairly fertile land compared to the rest of Africa. Though she is naive, she interrogates the societal constraints a child, especially a girl experiences while uttering words in public. Her mind is constantly busy in issues and concerns too intelligible for a girl of her age which leads to the three generations in the story – Adjoa,

Maami (mother) and Nana (grandmother) facing a conflict of opinions on a usual basis. There is no sign of the father but there is a hint that he is not a good man or possibly abandoned them. Nana is authoritative and has a firm and typical view about a woman’s role in society, that is, to be physically fit to rear healthy children.

On the other hand, Maami (addressed as Kaya by Nana) often comes out as a speechless character who is incapable of raising her voice against her mother. Adjoa is different. She harbours questions about the workings of the society but opts to keep them safe in the treasure of her mind for two reasons- primarily to avoid causing distress to her grandmother and also to be at bay from becoming a butt of jokes.

Adjoa’s thin legs trouble Nana because she thinks that this stresses their incapability to hold a solid figure for a woman giving birth. Adjoa’s physicality couples with her social movements like going to school which Nana also looks down on. Her constant criticism about Adjoa occasionally faces Maami’s snippets of courage who attempts to argue in support of Adjoa.

However, a change of perceptions creeps in when Adjoa reveals her selection for a district race. Nana’s behaviour suddenly alters and she puts in efforts to wash her granddaughter’s uniform and iron it neatly. She accompanies Adjoa for the entire week of the race in new attires which she wears only for special occasions.

When Adjoa bags the trophy, she shows it around the neighbourhood like a proud grandparent with tears of joy. The story ends with a happy realisation for both Nana and Adjoa that legs serve more purposes to a woman than just giving birth. Through this story, the author finally shows the readers that a woman’s identity is not restriced to being a mother and a wife. It should also declare her achievements, in this case, as an athlete.

The Girl Who Can About the Author Ama Ata Aidoo

Ama Ata Aidoo was a celebrated personality and also a Ghanaian author, poet, playwright and academic who was born in March 23 1942 in Abeadzi Kyiakor, South Central Ghana. She grew up in the Fanti royal household.

Her father, an advocate of Western education, sent her to the Wesley Girl’s High School on Cape Coast. In 1964, she enrolled at the University of Ghana in Legon, where she received a bachelor’s degree in English. During her time there, she put on her first play, The Dilemma of a Ghost.

Her second play, Anowa (1970), is more impressive. It is an adaptation of a traditional Ghanaian folktale. Anowa, the heroine, rejects all suitors provided by her parents and marries for love instead.

Aidoo has written fiction, much of which deals with the tension between Western and African world views, She is also a poet, and has authored several children’s books. She is the first-ever woman writer from Ghana to get published. She won Commonwealth Writer’s Prize in 1992 for her works.

The Girl Who Can Theme

In this story, we can see the three generations. Adjoa is the narrator who is the youngest member of the family and Nana, the grandmother, is the oldest. Adjoa has things in mind for which she does not get any clear answers. There is a communication anxiety with her grandmother due to a differing set of beliefs. The grandmother believes in the traditional worldview that sees a woman in the light of motherhood alone compared to Maami and Adjoa who wish to add more feathers to their cap.

Nana’s conventionality can be linked to her lack of education and orthodox upbringing. However, Adjoa is born in a postcolonial era, thus has modern outlook towards life and so it is evident for the two worlds to clash. But the clash results positively where we can witness a change of heart in Nana after realising the real capabilities of a woman.

Running symbolises freedom and with freedom comes the power of choice as the narrator possesses certain choices that her mother and grandmother didn’t have an access to. Adjoa is not ‘only able to build his identity as an athlete but also to move away from the rigid strictures of her society. Thus she runs towards an optimistic and bright future by running away from a traditional and stereotyped past.

The Girl Who Can Title of the Story

The story ‘The Girl Who Can’ is the story of a young girl and her struggle to break free the typical concept of the society towards women. She is a girl from the modem era and her grandmother is from a different era.

Therefore their thoughts often get clashed. Her grandmother Nana, believes in the traditional worldview that sees a woman in the light of motherhood alone compared to Maami and Adjoa who wish to think differently.

Both of them try to make Nana believe in the other abilities of women apart from giving birth. However, Adjoa proves herself to Nana as an athlete and destroys her typical thinking about women. She shows her that yes she can.

She shows that her legs, though thin, can overcome all the obstacles and reach the destination perfectly. Thus it can be said that this story cherishes a woman’s success while showing the different sides of her abilities. Therefore the title is apt.

The Girl Who Can About the Story

Little Adjoa is an intelligent and ambitious girl. Like any other girl of her age, she has dreams and aspirations of her own and truly believe that anything is possible. She still isn’t introduced to the real world and so considers it as a happy and safe place. The three main characters Adjoa, Nana and Maami has their own importance.

In this story, the continued oppression of women worsened by some other women who use women’s oppression to climb the social ladder, is depicted. Nana constantly disputes and debates with Adjoa’s mother regarding Adjoa’s spindly legs. Our dear little protagonist has thin legs that have no thick muscles on them and neither does she have thick and solid hips. Nana is sceptical about the girl’s future because of this.

It is imperative to note that solid hips and thick legs exhibit biological signs of robustness which according to Nana promise fertility and strength. For Nana, and, for the entire society, the definition of a perfect and powerful woman is one who can bear children and be a perfect wife and mother. Adjoa doesn’t get it. She finds it hard to understand how can someone’s body set limits on what they can be and cannot be.

Adjoa does not feel insecure and less confident about herself as she is inquisitive and tries to find out whether what Nana believes is true or not. However, she proves Nana wrong and wins a cup in a competition. It is Adjoa’s passion for running that eventually reconnects her with Nana. Though Nana is initially sceptical of her ability to run, she finally finds herself admiring her granddaughter.

The Girl Who Can Characters

Adjoa :

She is a young girl with a modem outlook towards life. She is smart, intelligent and often questions things for which she does not get any clear answers. She is the narrator of the story. In this story, we can see how her view of life differs from the elders. She is innocent and does not know about the complexity of the human mind. Her thin legs though disappoint her grandmother create wonders in time of need and thus make her an athlete.

Maami :

Maami has not much role to play in this story. She is a hesitant and speechless character who remains static in the whole story. She loves Adjoa and supports her dreams but when it comes to save her from the disheartened comments of her own mother, she turns timid.

Nai :

Nana is the mother Maami and grandmother of Adjoa. She is an authoritative woman who loves to silence people around her, in her own exquisite style. She thinks that she is the most knowledgeable person in the house and often argues with Maami when it comes to Adjoa.

Adjoa’s thin legs displease her as thinks that this stresses their incapability to hold a solid figure for a woman giving birth. But Adjoa makes her realise that a woman’s body has more to do than just giving birth to babies. She appreciates Adjoa’s skill as a runner in the end of the story and changes her view of life.

The Girl Who Can Main Points to Remember

  • Adjoa is a little girl who is intelligent and ambitious as well.
  • Unlike her grandmother, she believes in modernity and does not bother about her thin legs.
  • Adjoa’s grandmother does not like her thin legs and tells Maami about her worry.
  • Nana is authoritative and has a firm and typical view about a woman’s role in society, that is, to be physically fit to rear healthy children.
  • Adjoa however proves herself to Nana and shows her ability as an athlete. She changes her point of view about women and also her outlook towards society.
  • The story culminates with a happy realisation for both
  • Nana and Adjoa that legs serve more purposes to a woman than just giving birth.

The Girl Who Can Annotations and Vocabulary

Struggle — To experience difficulty and make a very great effort in order to do something
Screaming — To cry or say something loudly and usually on a high note, especially because of strong emotions
Confusing — To mix up someone’s mind or ideas, or to make something difficult to understand
Comprehension — the ability to understand completely and be familiar with a situation, facts, etc.
Discuss — To talk about a subject with someone and tell each other your ideas
Weeping — The act of crying tears
Granddaughter — The daughter of your son or daughter
Calves — Especially a domestic cow or bull in its first year
Splash — If a liquid splashes or if you splash a liquid, it falls on or hits something or someone.
Disagreed — To not have the same opinion, idea, etc
Strange — Unusual and unexpected, or difficult to understand
Pretending — To behave as if something is true when you know that it is not
Borrowed — Take and use with the intention of returning it
Athlete — A person who is very good at sports or physical exercise, especially one who competes in organized events Gleaming Bright and shiny from being cleaned
Precious — Great value because of being rare, expensive, or important:
Afraid — Feeling fear, or feeling worry about the possible results of a particular situation
Acted — To behave in the stated way
Speechless — Unable to speak because you
Parade — All going in the same direction,usually as part of a public celebration of something.

Treasure Chest A Collection of ICSE Short Stories Workbook Answers

The Homecoming Summary, Theme by Rabindranath Tagore

by
The Homecoming Summary by Rabindranath Tagore

The Homecoming Summary, Theme by Rabindranath Tagore

The Homecoming Summary

‘Homecoming’ is the tale of a 14 year old boy who was a nuisance to his mother. So he was sent away for studying and died there unloved and longing for his home. There has not been a single person who did not weep after reading this story.

Phatik Chakravorti was a 14 year old Bengali boy whose father died very early. He grew up lazy, wild and disobedient. His younger brother Makhan Chakravorti was quiet, good and fond of reading, an ideal son to be precise. Whereas Phatik thought about doing new mischief every day.

One day he and his retinue of boys pushed into the river a wooden log meant to be shaped as the mast of a boat. Makhan showed objection to this and while he was sitting firmly on the log, was thrown into water along with the log.

At home, when he was questioned about this, he beat not only his brother, but also his mother. It was then that his uncle from the far Calcutta City arrived. He agreed to take the boy along with him to Calcutta to be educated there. The boy was only glad to leave, but the mother was only half-relived and half-sad.

Phatik’s uncle had three sons of his own and his aunt did not like new addition to their family. A 14 year old boy will have his own problems too. He was fast growing up. He was neither a child nor a man, crossing the line in between.

Soon he started missing the meadow, mountain and river of his native village. Therefore, it was no wonder he became a failure at school. He answered no questions, was beaten badly daily at school and ridiculed by all including his cousins. He grew impatient about returning home and started asking about the holidays.

One day Phatik lost his lesson book and was scolded and abused much by his aunt. It served as the last hurt to break him. On a rainy afternoon after school, feeling fever and headache, he sought shelter somewhere and did not return home. He did not want to trouble his aunt anymore. Police help was sought the next day.

They found him and brought him home, shivering and fallen into a delirious state. He talked about things in his native village, asked his mother not to beat him anymore and hallucinated about everything that he used to enjoy at his village.

He moved restlessly, beating his hands up and down. His condition seemed critical to the doctor, and his mother in the village was sent for. When his mother finally arrived there crying, and calling his name, he was nearing his eternal home which is Heaven.

The Homecoming About the Author Rabindranath Tagore

Rabindranath was the youngest of the thirteen children born to Debendranath Tagore and Sarada Devi. He was born on 7th May 1861 in Calcutta, Bengal. Rabindranath was fondly called “Rabi” by his parents. His father was a well-known Hindu philosopher and social reformer who introduced little Rabi to the world of theatre, music and literature at an early age. A child prodigy, Rabindranath wrote his first poem when he was merely seven. He did his early education at home and spent most of the time in the lap of nature.

In 1878, he was sent to Brighton, England, to study law, but he failed to complete his studies and returned to Bengal in 1880. Back in his hometown, he devoted himself completely towards his love for reading and writing. In 1882, he wrote one of his most acclaimed poems, ‘Nirjharer Swapnabhanga’. In 1883, Tagore married Mrinalini Devi and fathered five children.

In 1901, Rabindranath founded Santiniketan, meaning ‘Abode of Peace’, an international university with an extensive and flexible curriculum suitable for students with different aptitudes and needs. This was perhaps the most glorious and happy period in Rabindranath’s life. Sadly, between 1902 and 1907, Tagore lost his wife, son and daughter. Out of his anguish, emerged some of his most sensitive and critically acclaimed work Gitanjali that was published in 1910.

It was comprised of 157 poems based on nature, spirituality and complex human emotions. In 1915, he was granted knighthood by the British, which he relinquished as a symbol of protest against the 1919 Jalianwala Bagh massacre. During the 1920s and 1930s, he travelled extensively around the world; earning a huge fan-following. He used to deeply admire Mohandas Karamachand Gandhi and it was he who gave him the title “Mahatma”.

Tagore had composed about 2,230 songs, which are often referred to as ‘Rabindra Sangeeth’. We are sure that all of you know that it was Rabindranath Tagore who penned the national anthem for India – ‘Jana Gana Mana’, but do you know that he also wrote the Bangladeshi national song – ‘Aamaar Sonaar Banglaa’?

Tagore loved to travel; during his lifetime, he visited more than thirty countries on five continents and spread the essence of Indian culture and Literature. His works have been translated into many foreign languages also including English, Spanish, German, Dutch etc. Rabindranath Shakur died on August 7, 1941, Calcutta.

The Homecoming Theme

A. Phatik, a village boy, protagonist of the story:

Pratik was a 14 year old boy who was the leader of his gang and always was up to making mischief. He was a troublemaker and unlike his younger brother, was not at all a studious boy. The whole story centred round him.

B. The contrast between country-life and city-life:

The country-life is generally understood to be pure and uncorrupted. The same holds true in this story. There are green lushes of ‘glorious meadow’, river banks and open spaces. A city does not have such natural gifts. Phatik was a leader amongst his friends in the village, while in Calcutta, he was left neglected. Phatik found himself being jeered and insulted by his own cousins in Calcutta!

C. State of confusion at growing ages:

It is indeed true that puberty and teenage are times when we are in a state of confusion, owing to several physical, mental and moral changes in ourselves. We fail to identify ourselves with either. That is why we crave for a sense of belongingness at this age. Phatik too longs for love and acceptance in his aunt’s home but fails to get it.

D. Narrow acceptability of urban education:

The story reveals how modem education in cities is unwelcoming to village folks who may not be acquainted with the nuances of city life. Thus, Tagore seems to suggest that modern education is a sort of homogenization, rather than differentiation, and it fails to cater to all as per their differential needs.

E. Wavering between uncertain paths:

When we are young, we think future days have something interesting in store for us. When we reach there, we miss the memories of childhood. The same holds true for Phatik in some ways. The boy who was pestering his uncle to go to the city now wanted to get back to his village!

The Homecoming Characters

1. Phatik :

A teenage boy of fourteen, Phatik was a lazy, turbulent, wild and disobedient boy. He was the leader of his gang. He liked to make mischief but did not have any intention of studying. He was afraid of his mother because he knew that his mother would not support his mischievous activities.

Though, on a feat of temper, he decided to go to Calcutta with his uncle, he regretted his decision soon and wanted to come back home. He could nort adjust with the new family and environment. The society too rejected him. At last, he got terribly sick with high fever that slowly paved his way to death. He never got the chance to return home again.

2. Makhan :

The younger brother of Phatik, quiet, good and fond of reading, an ideal son to be precise. But he did not like his big brother Phatik. He kept on disturbing Phatik and later even told lie to his mother about Phatik that he beat him. His brother was partially responsible for Phatik’s misery.

3. The Mother :

The mother of Phatik and Makhan was a good- natured lady but a little biased about her younger son Makhan. As Makhan was an obedient son, she always found Phatik responsible for every trouble. That is why she somewhat felt relieved when Phatik left for Calcutta with his uncle. Though she came to visit him at Calcutta at last, she was too late.

4. Phatik’s uncle and aunt :

Phatik’s uncle was a kind-hearted man, who tried to take care of him in Calcutta but his aunt was an agitated lady who did not like Phatik at all. Her harsh behaviour made Phatik panicky all the time and she was the reason because of whom Phatik did not return his uncle’s home when he fell sick.

The Homecoming Title of the Story

The title “The Homecoming” is appropriate because Phatik has several different crossroads in the story that involve coming home – both symbolically and literally. The first homecoming Phatik experiences are at the beginning of the story. His younger, favoured brother was injured in a scuffle and ran home to tattle to their mother.

Phatik delays returning home because he knows that he’ll face an unjust punishment. When he finally goes home, however, he has the opportunity to go to another home. His uncle Bhishamber offers to take him to Calcutta, where he’ll be educated and live with his cousins. Phatik is very excited to go – and even makes peace with his brother Makhan for the first time when he gives him his treasured goods.

That homecoming was another disappointment. Though Phatik was excited to go to Calcutta, he quickly learns that his aunt resents him and he’s out of place there. Despite his attempts to please her, he’s never able to. He also dislikes the city of Calcutta itself and misses his life in the country.

When he asks whether he can go home, his uncle says, “Wait till the holidays come.” When two police officers return him to his uncle’s home after he runs away, it’s his third homecoming. This one is even worse, as he’s ill from his escape. It’s implied that Phatik is dying.

The final potential homecoming is Phatik’s impending death. He waits for his mother, looking disappointed when she isn’t there. She finally comes, but the doctor says his condition is critical. Tagore writes, “Phatik” very slowly turned his head and, without seeing anybody, said: “Mother, the holidays have come.” It’s the first time his mother has shown him affection in a long time, calling him her darling and throwing herself onto his bed.

The Homecoming About the Story

Phatik was a mischievous boy who was a nuisance to his mother. Just like a 14 year old teenage boy, he was naughty, turbulent, wild and impulsive. His younger brother Makhan was just like the opposite. He was quiet, good and fond of reading.

One day, while pushing a wooden log into the water that was meant to be shaped as the mast of a boat, Makhan showed objection and at this they had a fight. At home, when Phatik was questioned about this, he behaved aggressively. It was then his uncle arrived from Calcutta and agreed to take Phatik with him.

At Calcutta he had some adjustment issues with the new family and new atmosphere. His aunt and cousins did not welcome him and he faced several troubles in new school. Moreover he felt the need of returning to his village but could not do so. Somehow he ended up getting terribly sick and eventually died. He could not reach his home ultimately.

The Homecoming Setting of the Story

The short story ‘The Homecoming’ is a story of a teenage boy, Phatik who was a turbulent, wild and disobedient boy. He liked to make mischief and acted on his own free will. The first part of the story was set on a village background where we could see how Phatik used to live his life there and the second part was set in the city Calcutta which actually turned the climax.

When Phatik reached Calcutta accompanied by his uncle he saw the cruelty if world around him. He faced serious troubles and had some adjustment issues which made him pine for his home. But ultimately he could not reach his home. Lying terribly sick with fever he only hallucinated of returning to his village. The story ended on a very sad note which showed how a vibrant boy became the prey of negligence and ignorance.

The Homecoming Main Points to Remember

  • Phatik was a 14 year old teenage boy, lazy, wild, turbulent and disobedient whereas his brother Makhan was the exact opposite.
  • Once Phatik and his friends decided to push a wooden log that was shaped as the mast of a boat, into water but suddenly Makhan appeared there and sat down on that log intentionally and didn’t move though he was warned.
  • Phatik, to maintain his position among his friends ordered them to throw the log into water along with Makhan, though in mind, he was a bit frightened about what was about to come.
  • Just as he thought, Makhan rose from water and complained to their mother. He told their mother that Phatik beat him. Though it was all a lie, their mother did not believe him.
  • Suddenly their uncle came there and after a brief discussion Phatik decided to go Calcutta with his uncle.
  • At Calcutta, Phatik was unwelcoming. His aunt and cousins did not welcome him. He faced several adjustment issues which crushed him from inside.
  • He wanted to go back home but could not do so. He was waiting for the holidays to come but it seemed like it was never-ending.
  • Phatik got very sick but did not want to trouble his aunt anymore so he went missing. When police found him he was high with fever.
  • His fever took a toll on him, caused him death. Though his mother finally came to see him at Calcutta, it was too late.

The Homecoming Annotations and Vocabulary

Ringleader — leader of the team
Mischief — actions that anniy or irritate
Seconded — agreed to
Dignity — formal reserve of manner or appearance
Furious — very angry
Thrash — to beat soundly with a stick or whip
Amusement — fun
Manoeuvre — a method of troublemaking (here)
Impotent rage — helpless anger
Indignantly — showing anger for something unjust
Exhausted — drained
Rejoicing — merrymaking
Bequeathed — to leave by will
Perpetuity — the quality of being perpetual
Cramped — stuffy and unsuitable Oppressed sad
Tyrant — one resembling an oppressive ruler in the harsh use of authority or power
Unfathomable — immeasurable
Delirious — affected or marked by delirium
Whispered — murmured
Agitation — a violent movement

Treasure Chest A Collection of ICSE Short Stories Workbook Answers

Kishkindha Kanda Sarga 18 In Telugu – కిష్కింధాకాండ అష్టాదశః సర్గః

by
Kishkindha Kanda Sarga 18

కిష్కింధాకాండంలో అష్టాదశం సర్గంలో, రాముడు హనుమంతుడిని సుగ్రీవుడి ప్రయత్నాలను మెరుగుపరచడానికి అధ్యాయంలో చేరుకున్నారు. హనుమంతుడు తన సౌమ్యతనంతో సుగ్రీవుడిని విశ్వాసంతో ప్రేరేపిస్తాడు. రాముడు లక్ష్మణుడి సహాయంతో రాముడిని ప్రకటించడం, వానరుల సేనల నుంచి రావాలని ప్రస్తావించడం కింద తన సౌమ్యంతో సుగ్రీవుడిని ప్రేరేపిస్తాడు.

వాలివధసమర్థనమ్

ఇత్యుక్తః ప్రశ్రితం వాక్యం ధర్మార్థసహితం హితమ్ |
పరుషం వాలినా రామో నిహతేన విచేతసా || ౧ ||

తం నిష్ప్రభమివాదిత్యం ముక్తతోయమివాంబుదమ్ |
ఉక్తవాక్యం హరిశ్రేష్ఠముపశాంతమివానలమ్ || ౨ ||

ధర్మార్థగుణసంపన్నం హరీశ్వరమనుత్తమమ్ |
అధిక్షిప్తస్తదా రామః పశ్చాద్వాలినమబ్రవీత్ || ౩ ||

ధర్మమర్థం చ కామం చ సమయం చాపి లౌకికమ్ |
అవిజ్ఞాయ కథం బాల్యాన్మామిహాద్య విగర్హసే || ౪ ||

అపృష్ట్వా బుద్ధిసంపన్నాన్ వృద్ధానాచార్యసమ్మతాన్ |
సౌమ్య వానర చాపల్యాత్కిం మాం వక్తుమిహేచ్ఛసి || ౫ ||

ఇక్ష్వాకూణామియం భూమిః సశైలవనకాననా |
మృగపక్షిమనుష్యాణాం నిగ్రహప్రగ్రహావపి || ౬ ||

తాం పాలయతి ధర్మాత్మా భరతః సత్యవాగృజుః |
ధర్మకామార్థతత్త్వజ్ఞో నిగ్రహానుగ్రహే రతః || ౭ ||

నయశ్చ వినయశ్చోభౌ యస్మిన్ సత్యం చ సుస్థితమ్ |
విక్రమశ్చ యథాదృష్టః స రాజా దేశకాలవిత్ || ౮ ||

తస్య ధర్మకృతాదేశా వయమన్యే చ పార్థివాః |
చరామో వసుధాం కృత్స్నాం ధర్మసంతానమిచ్ఛవః || ౯ ||

తస్మిన్నృపతిశార్దూలే భరతే ధర్మవత్సలే |
పాలయత్యఖిలాం భూమిం కశ్చరేద్ధర్మనిగ్రహమ్ || ౧౦ ||

తే వయం ధర్మవిభ్రష్టం స్వధర్మే పరమే స్థితాః |
భరతాజ్ఞాం పురస్కృత్య నిగృహ్ణీమో యథావిధి || ౧౧ ||

త్వం తు సంక్లిష్టధర్మా చ కర్మణా చ విగర్హితః |
కామతంత్రప్రధానశ్చ న స్థితో రాజవర్త్మని || ౧౨ ||

జ్యేష్ఠో భ్రాతా పితా చైవ యశ్చ విద్యాం ప్రయచ్ఛతి |
త్రయస్తే పితరో జ్ఞేయా ధర్మే పథి హి వర్తినః || ౧౩ ||

యవీయానాత్మనః పుత్రః శిష్యశ్చాపి గుణోదితః |
పుత్రవత్తే త్రయశ్చింత్యా ధర్మశ్చేదత్ర కారణమ్ || ౧౪ ||

సూక్ష్మః పరమదుర్జ్ఞేయః సతాం ధర్మః ప్లవంగమ |
హృదిస్థః సర్వభూతానామాత్మా వేద శుభాశుభమ్ || ౧౫ ||

చపలశ్చపలైః సార్ధం వానరైరకృతాత్మభిః |
జాత్యంధ ఇవ జాత్యంధైర్మంత్రయన్ ద్రక్ష్యసే ను కిమ్ || ౧౬ ||

అహం తు వ్యక్తతామస్య వచనస్య బ్రవీమి తే |
న హి మాం కేవలం రోషాత్త్వం విగర్హితుమర్హసి || ౧౭ ||

తదేతత్కారణం పశ్య యదర్థం త్వం మయా హతః |
భ్రాతుర్వర్తసి భార్యాయాం త్యక్త్వా ధర్మం సనాతనమ్ || ౧౮ ||

అస్య త్వం ధరమాణస్య సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
రుమాయాం వర్తసే కామాత్ స్నుషాయాం పాపకర్మకృత్ || ౧౯ ||

తద్వ్యతీతస్య తే ధర్మాత్కామవృత్తస్య వానర |
భ్రాతృభార్యావమర్శేఽస్మిన్ దండోఽయం ప్రతిపాదితః || ౨౦ ||

న హి ధర్మవిరుద్ధస్య లోకవృత్తాదపేయుషః |
దండాదన్యత్ర పశ్యామి నిగ్రహం హరియూథప || ౨౧ ||

న హి తే మర్షయే పాపం క్షత్రియోఽహం కులోద్భవః |
ఔరసీం భగినీం వాపి భార్యాం వాప్యనుజస్య యః || ౨౨ ||

ప్రచరేత నరః కామాత్తస్య దండో వధః స్మృతః |
భరతస్తు మహీపాలో వయం చాదేశవర్తినః || ౨౩ ||

త్వం తు ధర్మాదతిక్రాంతః కథం శక్యముపేక్షితుమ్ |
గురుర్ధర్మవ్యతిక్రాంతం ప్రాజ్ఞో ధర్మేణ పాలయన్ || ౨౪ ||

భరతః కామవృత్తానాం నిగ్రహే పర్యవస్థితః |
వయం తు భరతాదేశం విధిం కృత్వా హరీశ్వర || ౨౫ ||

త్వద్విధాన్ భిన్నమర్యాదాన్ నియంతుం పర్యవస్థితాః |
సుగ్రీవేణ చ మే సఖ్యం లక్ష్మణేన యథా తథా || ౨౬ ||

దారరాజ్యనిమిత్తం చ నిఃశ్రేయసి రతః స మే |
ప్రతిజ్ఞా చ మయా దత్తా తదా వానరసన్నిధౌ || ౨౭ ||

ప్రతిజ్ఞా చ కథం శక్యా మద్విధేనానవేక్షితుమ్ |
తదేభిః కారణైః సర్వైర్మహద్భిర్ధర్మసంహితైః || ౨౮ ||

శాసనం తవ యద్యుక్తం తద్భవాననుమన్యతామ్ |
సర్వథా ధర్మ ఇత్యేవ ద్రష్టవ్యస్తవ నిగ్రహః || ౨౯ ||

వయస్యస్యాపి కర్తవ్యం ధర్మమేవానుపశ్యతః |
శక్యం త్వయాపి తత్కార్యం ధర్మమేవానుపశ్యతా || ౩౦ ||

శ్రూయతే మనునా గీతౌ శ్లోకౌ చారిత్రవత్సలౌ |
గృహీతౌ ధర్మకుశలైస్తత్తథా చరితం హరే || ౩౧ ||

రాజభిర్ధృతదండాస్తు కృత్వా పాపాని మానవాః |
నిర్మలాః స్వర్గమాయాంతి సంతః సుకృతినో యథా || ౩౨ ||

శాసనాద్వా విమోక్షాద్వా స్తేనః స్తేయాద్విముచ్యతే |
రాజా త్వశాసన్పాపస్య తదవాప్నోతి కిల్బిషమ్ || ౩౩ ||

ఆర్యేణ మమ మాంధాత్రా వ్యసనం ఘోరమీప్సితమ్ |
శ్రమణేన కృతే పాపే యథా పాపం కృతం త్వయా || ౩౪ ||

అన్యైరపి కృతం పాపం ప్రమత్తైర్వసుధాధిపైః |
ప్రాయశ్చిత్తం చ కుర్వంతి తేన తచ్ఛామ్యతే రజః || ౩౫ ||

తదలం పరితాపేన ధర్మతః పరికల్పితః |
వధో వానరశార్దూల న వయం స్వవశే స్థితాః || ౩౬ ||

శృణు చాప్యపరం భూయః కారణం హరిపుంగవ |
యచ్ఛ్రుత్వా హేతుమద్వీర న మన్యుం కర్తుమర్హసి || ౩౭ ||

న మే తత్ర మనస్తాపో న మన్యుర్హరియూథప |
వాగురాభిశ్చ పాశైశ్చ కూటైశ్చ వివిధైర్నరాః || ౩౮ ||

ప్రతిచ్ఛన్నాశ్చ దృశ్యాశ్చ గృహ్ణంతి సుబహూన్ మృగాన్ |
ప్రధావితాన్వా విత్రస్తాన్ విస్రబ్ధాంశ్చాపి నిష్ఠితాన్ || ౩౯ ||

ప్రమత్తానప్రమత్తాన్వా నరా మాంసార్థినో భృశమ్ |
విధ్యంతి విముఖాంశ్చాపి న చ దోషోఽత్ర విద్యతే || ౪౦ ||

యాంతి రాజర్షయశ్చాత్ర మృగయాం ధర్మకోవిదః |
తస్మాత్త్వం నిహతో యుద్ధే మయా బాణేన వానర || ౪౧ ||

అయుధ్యన్ప్రతియుధ్యన్వా యస్మాచ్ఛాఖామృగో హ్యసి |
దుర్లభస్య చ ధర్మస్య జీవితస్య శుభస్య చ || ౪౨ ||

రాజానో వానరశ్రేష్ఠ ప్రదాతారో న సంశయః |
తాన్న హింస్యాన్న చాక్రోశేన్నాక్షిపేన్నాప్రియం వదేత్ || ౪౩ ||

దేవా మనుష్యరూపేణ చరంత్యేతే మహీతలే |
త్వం తు ధర్మమవిజ్ఞాయ కేవలం రోషమాస్థితః || ౪౪ ||

ప్రదూషయసి మాం ధర్మే పితృపైతామహే స్థితమ్ |
ఏవముక్తస్తు రామేణ వాలీ ప్రవ్యథితో భృశమ్ || ౪౫ ||

న దోషం రాఘవే దధ్యౌ ధర్మేఽధిగతనిశ్చయః |
ప్రత్యువాచ తతో రామం ప్రాంజలిర్వానరేశ్వరః || ౪౬ ||

యత్త్వమాత్థ నరశ్రేష్ఠ తదేవం నాత్ర సంశయః |
ప్రతివక్తుం ప్రకృష్టే హి నాప్రకృష్టస్తు శక్నుయాత్ || ౪౭ ||

తదయుక్తం మయా పూర్వం ప్రమాదాదుక్తమప్రియమ్ |
తత్రాపి ఖలు మే దోషం కర్తుం నార్హసి రాఘవ || ౪౮ ||

త్వం హి దృష్టార్థతత్త్వజ్ఞః ప్రజానాం చ హితే రతః |
కార్యకారణసిద్ధౌ తే ప్రసన్నా బుద్ధిరవ్యయా || ౪౯ ||

మామప్యగతధర్మాణం వ్యతిక్రాంతపురస్కృతమ్ |
ధర్మసంహితయా వాచా ధర్మజ్ఞ పరిపాలయ || ౫౦ ||

న త్వాత్మానమహం శోచే న తారాం న చ బాంధవాన్ |
యథా పుత్రం గుణశ్రేష్ఠమంగదం కనకాంగదమ్ || ౫౧ ||

స మమాదర్శనాద్దీనో బాల్యాత్ప్రభృతి లాలితః |
తటాక ఇవ పీతాంబురుపశోషం గమిష్యతి || ౫౨ ||

బాలశ్చాకృతబుద్ధిశ్చ ఏకపుత్రశ్చ మే ప్రియః |
తారేయో రామ భవతా రక్షణీయో మహాబలః || ౫౩ ||

సుగ్రీవే చాంగదే చైవ విధత్స్వ మతిముత్తమామ్ |
త్వం హి శాస్తా చ గోప్తా చ కార్యాకార్యవిధౌ స్థితః || ౫౪ ||

యా తే నరపతే వృత్తిర్భరతే లక్ష్మణే చ యా |
సుగ్రీవే చాంగదే రాజంస్తాం త్వమాధాతుమర్హసి || ౫౫ ||

మద్దోషకృతదోషాం తాం యథా తారాం తపస్వినీమ్ |
సుగ్రీవో నావమన్యేత తథాఽవస్థాతుమర్హసి || ౫౬ ||

త్వయా హ్యనుగృహీతేన రాజ్యం శక్యముపాసితుమ్ |
త్వద్వశే వర్తమానేన తవ చిత్తానువర్తినా || ౫౭ ||

శక్యం దివం చార్జయితుం వసుధాం చాపి శాసితుమ్ |
త్వత్తోఽహం వధమాకాంక్షన్వార్యమాణోఽపి తారయా || ౫౮ ||

సుగ్రీవేణ సహ భ్రాత్రా ద్వంద్వయుద్ధముపాగతః |
ఇత్యుక్త్వా సన్నతో రామం విరరామ హరీశ్వరః || ౫౯ ||

స తమాశ్వాసయద్రామో వాలినం వ్యక్తదర్శనమ్ |
సామసంపన్నయా వాచా ధర్మతత్త్వార్థయుక్తయా || ౬౦ ||

న సంతాపస్త్వయా కార్య ఏతదర్థం ప్లవంగమ |
న వయం భవతా చింత్యా నాప్యాత్మా హరిసత్తమ || ౬౧ ||

వయం భవద్విశేషేణ ధర్మతః కృతనిశ్చయాః |
దండ్యే యః పాతయేద్దండం దండ్యో యశ్చాపి దండ్యతే || ౬౨ ||

కార్యకారణసిద్ధార్థావుభౌ తౌ నావసీదతః |
తద్భవాన్ దండసంయోగాదస్మాద్విగతకిల్బిషః || ౬౩ ||

గతః స్వాం ప్రకృతిం ధర్మ్యాం ధర్మదృష్టేన వర్త్మనా |
త్యజ శోకం చ మోహం చ భయం చ హృదయే స్థితమ్ || ౬౪ ||

త్వయా విధానం హర్యగ్ర్య న శక్యమతివర్తితుమ్ |
యథా త్వయ్యంగదో నిత్యం వర్తతే వానరేశ్వర |
తథా వర్తేత సుగ్రీవే మయి చాపి న సంశయః || ౬౫ ||

స తస్య వాక్యం మధురం మహాత్మనః
సమాహితం ధర్మపథానువర్తినః |
నిశమ్య రామస్య రణావమర్దినో
వచః సుయుక్తం నిజగాద వానరః || ౬౬ ||

శరాభితప్తేన విచేతసా మయా
ప్రదూషితస్త్వం యదజానతా ప్రభో |
ఇదం మహేంద్రోపమ భీమవిక్రమ
ప్రసాదితస్త్వం క్షమ మే నరేశ్వర || ౬౭ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే అష్టాదశః సర్గః || ౧౮ ||

Kishkindha Kanda Sarga 18 Meaning In Telugu

వాలి అన్న మాటలు అన్నీ ఓపికగా విన్నాడు రాముడు. వాలి మౌనం వహించగానే రాముడు వాలి చేసిన ఆరోపణలను అన్నీ సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టాడు.

“ఓ వాలీ! నీకు ధర్మము, అర్థము, కామము అంటే ఏమిటో తెలియవు. లోక మర్యాదలు తెలియవు. నన్ను మాత్రము నీ ఇష్టం వచ్చినట్టు నిందించావు. నాతో మాట్లాడే ముందు. నన్ను నిందించే ముందు, నీవు నీ పెద్దలతో, పండితులతో చర్చించి ఉండాల్సింది. ఈ అరణ్యములు, పర్వతములు, సమస్తజంతుజాలము అన్నీ ఇక్ష్వాకు వంశపు రాజులకు చెందినవి. ఈ అడవిలోని జంతు జాలమును. మనుష్యులను, రాక్షసులను రక్షించడానికి కానీ, శిక్షించడానికి కానీ, ఇక్ష్వాకు వంశము రాజులకే అధికారము కలదు. ప్రస్తుతము ఈ భూమినంతా భరతుడు పరిపాలిస్తున్నాడు. అతడు నిత్యసత్యవ్రతుడు. ధర్మము తెలిసినవాడు. దుష్టశిక్షణ, శిష్టరక్షణ చేయగల సమర్ధుడు. భరతుడు దేశ,కాల,మాన పరిస్థితులను గుర్తెరిగి పాలించే రాజు.

భరతుని ఆజ్ఞమేరకు, ధర్మరక్షణ చేయుటకు, మేము ఈ ప్రాంతం అంతా సంచరిస్తున్నాము. ధర్మనిరతుడైన భరతుని పాలనలో అధర్మమునకు తావు లేదు. ధర్మవిరుద్ధముగా ఎవరూ ప్రవర్తించరు. కాని మేము భరతుని ఆజ్ఞమేరకు ధర్మవిరుద్ధముగా ప్రవర్తించే వారిని గుర్తించి, వారిని తగిన విధంగా శిక్షిస్తూ, ధర్మరక్షణ చేస్తూ ఉంటాము. ఆ క్రమంలో మేము నీ రాజ్యమునకు వచ్చాము. నీవు ధర్మాతిక్రమణ చేసినట్టు ఋజువు అయింది. కామభోగములకు ప్రాధాన్యము ఇచ్చి, నిందార్హమైన పనులుచేసినట్టు మా దృష్టికి వచ్చింది.

నీకు ధర్మం గురించి చెబుతాను విను. జన్మనిచ్చిన తండ్రి, తనకన్నా ముందు పుట్టిన అన్న, విద్య చెప్పిన గురువు, వీరు ముగ్గురూ కన్న తండ్రితో సమానము. అలాగే, తన కన్నా తరువాత పుట్టిన తమ్ముడు, తన కుమారుడు, తన శిష్యుడు. పుత్రసమానులు. ఓ వానరా! సత్పురుషులు ఆచరించే ధర్మమును కేవలము ఆత్మతో తెలుసువలెనే కానీ, బాహ్య కర్మల వలన తెలుసుకోలేరు. గుడ్డి వాడిని మరొక గుడ్డివాడు నడిపించినట్టు, చంచల స్వభావుడవైన నీవు, నీ మాదిరే చంచల స్వభావులైన నీ తోటి వానరులతో ఆలోచించి ధర్మాధర్మనిర్ణయము చేయగలవా!

నీవు ఇంతవరకూ నేను నిన్ను చంపాను అన్న కోపంతో మాట్లాడావు. నేను నిన్ను ఎందుకు చంపానో చెబుతాను విను. నీ తమ్ముని భార్య నీకు కోడలి వంటిది. నీవు ధర్మము తప్పి నీ సోదరుడు జీవించి ఉండగానే అతని భార్య రుమను కామాంధుడవై నీ వద్ద ఉంచుకున్నావు. ఓ వానరా! నీవు ధర్మమును అతిక్రమించి నీ తమ్ముడి భార్మను కామవాంఛతో తాకావు కాబట్టి, నీవు చేసిన పాపమునకు నీకు మరణదండన విధించడమైనది. లోకాచారమును మరిచి, ధర్మవిరుద్ధముగా ప్రవర్తించు వారికి మరణ దండనే సరి అయిన ప్రాయశ్చిత్తము.

నేను ఉత్తమ కులములో పుట్టిన క్షత్రియుడను. ఇటువంటి అధర్మకార్యము సహించను. ఎవరైనా కామము చేత తన కుమార్తెను, సోదరిని, తమ్ముని భార్యను కోరితే, వారికి దండన విధించడం క్షత్రియ ధర్మము. ఆ ధర్మమే నేను నిర్వర్తించాను. మరలా చెబుతున్నాను. ఈ భూమి అంతా భరతుని రాజ్యములోనిది. మేము భరతుని ఆజ్ఞను పాలిస్తున్నాము. ధర్మరక్షణ చేస్తున్నాము. నీవు ధర్మమార్గము తప్పి నడుస్తున్నావు అని తెలిసి కూడా నిన్ను ఎలా క్షమించగలము. ధర్మము ప్రకారము రాజ్యము చేయు భరతుడు అధర్మపరులను నాశనం చేస్తాడు. మేము భరతుని ఆజ్ఞమేరకు నీవంటి అధర్మపరులను శిక్షించడానికి కంకణము కట్టుకున్నాము.

ఓ వానర రాజా! నీవు అన్నట్టు నేను సుగ్రీవునితో స్నేహం చేసాను కానీ, ధర్మబద్ధంగా స్నేహము చేసాను. దానికి మూలము రాజ్యము, నా భార్యసీత. సుగ్రీవుడు నాకు సాయం చేస్తాడు. నేను అతనికి సాయం చేస్తాను. రెండూ ధర్మబద్ధంగా చేసే సహాయాలే. నేను వానరుల ఎదుట, నిన్ను చంపి సుగ్రీవునికి రాజ్యము ఇప్పిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేసాను. ఆ ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చుకున్నాను. ఇందులో తప్పేముంది. ధర్మబద్ధంగా చేసిన ప్రతిజ్ఞను నెరవేర్చడం క్షత్రియ ధర్మం కదా!

నేను పైన చెప్పిన కారణముల వలన నీకు ధర్మబద్ధంగా తగిన దండన విధింపబడింది. ఆ దండన నీవు అంగీకరించక తప్పదు. నీకు దండన విధించడం ధర్మసమ్మతము అని నీవు గ్రహించాలి. నేను ధర్మమును పాటిస్తున్నాను కాబట్టి స్నేహితుడ వైన నీకు దండన విధించి ఉపకారమే చేసాను.

ఈ సందర్భంలో నీకు మనువుచెప్పిన మాటలు వినిపిస్తాను. విను. పాపములు చేసిన మానవులు, రాజులచే దండింపబడి, వారు చేసిన పాపములనుపోగొట్టుకొని, పుణ్యాత్ములై స్వర్గమునకు వెళ్తారు. చేసిన పాపమునకు దండన అనుభవిస్తే, ఆ పాపము పోతుంది. ఆ నేరము చేసిన వాడు పాపము నుండి విముక్తుడవుతాడు. ఒక వేళ రాజు పాపము చేసిన వాడికి దండన విధించకపోతే, ఆ పాపము రాజుకు సంక్రమిస్తుంది. పూర్వము మాంధాత అనే చక్రవర్తి, నీవు చేసినటువంటి పాపమే చేసిన ఒక వ్యక్తిని దండించకుండా వదిలిపెట్టాడు. దాని ఫలితంగా, అతడు చేసిన పాపము మాంధాతకు సంక్రమించింది. ఒక్క మాంధాత కాదు. ఎంతో మంది రాజులు, దండించతగిన వారిని దండించకుండా వదిలిపెట్టి, పాపములను పొందారు.

ఓ వానర రాజా! నేనేదో స్వతంత్రంగా ప్రవర్తించి నిన్ను చంపాను అని అనుకోవద్దు. నేనుస్వతంత్రుడను కాను. ధర్మశాస్త్రము ప్రకారము నడుచుకోవలసిన వాడను. నా ఇష్టం వచ్చినట్టు చేయడానికి వీలులేదు.

ఓ వానర రాజా! నిన్ను దండించుటకు మరొక కారణము కూడా చెబుతాను విను. మానవులకు, ప్రత్యేకించి క్షత్రియులకు, వేట నిషిద్ధము కాదు. జంతువులను వేటాడేటప్పుడు మాటు వేసిచంపడం సర్వసాధారణం. వేటలో మృగములు పరుగెత్తుతున్నా, భయపడి నిలిచిపోయినా, ఏమరిపాటుగా ఉన్నా, అటువంటి మృగములను చంపడం పాపం కాదు. ధర్మము తెలిసిన ఎంతో మంది రాజర్షులు కూడా వేటకు వెళ్లేవారు. నీవు వానరుడవు. మృగజాతికి చెందినవాడివి. అందుకని క్షత్రియధర్మము ప్రకారము నిన్ను వేటాడాను. నీవు నాతో యుద్ధం చేస్తున్నా లేక సుగ్రీవుడితో యుద్ధం చేస్తున్నా, నువ్వు వానరుడివే కదా! నువ్వు నాతో యుద్ధం చేసేటప్పుడు మాత్రమే చంపాలి అనే నియమం లేదు. అందుకని ఒక రాజుగా నిన్ను దండించే ప్రక్రియలో భాగంగా నిన్ను చంపాను.

రాజులు ధర్మమును రక్షించడానికే పుట్టారు. క్షత్రియులు మానవరూపంలో భూమి మీద నడయాడుతున్న దేవతలు. అందుచేత దండన విధించిన రాజులను నిందించడం ధర్మం కాదు. నేను మా తండ్రి తాతల నుండి అనుసరిస్తున్న ధర్మము ప్రకారము నీకు దండన విధించాను. నీవేమో ధర్మం తెలియక నన్ను నిందించావు.” అని అనునయంగా చెప్పాడు రాముడు.

రాముని మాటలు విన్న వాలికి కనువిప్పు కలిగింది. ధర్మము తెలుసుకున్న వాలి, రాముని యందు తప్పులేదని గ్రహించాడు. అప్పుడు వాలి రామునికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.

“ఓ రామా! నీవు చెప్పినది అక్షరసత్యము. ఏ సందేహమూ లేదు. ధర్మం తెలియకుండా, అజ్ఞానంతో నేను పలికిన మాటలను పట్టించుకోవద్దు. నీవు అన్ని ధర్మములను తెలిసిన వాడవు. ప్రజలకు మేలుచెయ్యాలని ఎల్లప్పుడూ కోరుకొనేవాడివి. అందుకని ధర్మాధర్మ నిర్ణయమునకు నీవే సమర్థుడివి.

ఓ రామా! నేను అధర్మంగా ప్రవర్తించాను. తగిన దండన అనుభవించాను. రామా! నా దిగులు అంతా నా కుమారుడు అంగదుడి గురించి. అంగదుడు చిన్నప్పటి నుండి చాలా గారాబంగా పెరిగాడు. నేను కనపడకపోతే ఆహారమూ నీరూ ముట్టడు. నా కుమారుడు చిన్నవాడు. లోకానుభవము లేదు. వాడిని నీవు రక్షించాలి. నీవు సుగ్రీవుని యందు ఎంతటి అనురాగం చూపుతావో అదే మాదిరి అంగదుని కూడా దయతో చూడు.

ఓ రామా! నీవు నీ తమ్ములు లక్ష్మణుని, భరతుని ఏ విధంగా మన్నిస్తావో, అదే మాదిరి సుగ్రీవునీ, అంగదునీ మన్నించు. చేసిన తప్పంతా నాదే. ఇందులో నా భార్య తారకు ప్రమేయం లేదు. నేను చేసిన అపరాధమునకు నా భార్య తారను నా తమ్ముడు సుగ్రీవుడు అవమానించకుండా చూడు. నా భార్య తార నీ గురించి చెప్పి నన్ను వారించినా, నేను ఆమె మాటలను పెడచెవిని బెట్టి సుగ్రీవునితో యుద్ధానికి తలపడినందుకు ఫలితంగా నీ చేతిలో మరణిస్తున్నాను.” అనిపలికి మౌనంగా ఉన్నాడు వాలి.

వాలి పలికిన పలుకులు విన్న రాముడు ఈ విధంగా సమాధానం ఇచ్చాడు. “ఓ వానర రాజా! నీ కొడుకు అంగదుని గురించి, నీ భార్య తార గురించి నీవు దిగులు చెందవద్దు. మరొక మాట. నేను నిన్ను అనవసరంగా అన్యాయంగా చంపానని నీవు మనసులో బాధపడవద్దు. నీవేదో మహా పాపము చేసావని తలంచ వద్దు. నీవు పొరపాటు చేసావు. నేను నిన్ను దండించడానికి నిశ్చయించుకున్నాను. శిక్షింప తగ్గవాడిని శిక్షించిన రాజు, శిక్ష అనుభవించతగి ఉండి. ఆ శిక్షను అనుభవించిన నేరస్తుడు, ఇద్దరూ ఉత్తమ గతులుపొందుతారు. ఆ కారణం చేత తప్పు చేసిన నీవు నేను విధించిన దండనతో నీవు చేసిన పాపములు అన్నీ తొలగిపోయాయి. నీవు ఇప్పుడు నీ సహజమైన వాలి స్థితిని (సుగ్రీవుని వెళ్లగొట్టి అతని భార్య రుమను కామంతో పొందక ముందు ఉన్న స్థితి) పొందావు.

ఓ వాలీ! ఇది దైవ నిర్ణయము. దీనిని తప్పించుకోలేవు. కాబట్టి నీలో ఉన్న కోపమును మోహమును విడిచి శాంతము వహించు. నీవు కోరినట్టు గానే, అంగదుడు ఇప్పటిదాకా నీ పట్ల ఎంతటి అనురాగాన్ని, ప్రేమను ప్రదర్శిస్తున్నాడో, సుగ్రీవుని పట్ల, నా పట్ల అదే అనురాగాన్ని ప్రదర్శించగలడు.” అని వాలిని అనునయించాడు రాముడు.

రాముని మాటలను విని వాలి “ఓ రామా! నీవు నన్ను బాణంతో కొట్టి చంపావు అన్న కోపంలో శక్తి తగ్గి, కోపం పెరిగి, నిన్ను ఏమేమోఅన్నాను. నన్నుక్షమించు.” అని అన్నాడు వాలి. తాను చేసిన ఆరోపణలకు రాముడు ఇచ్చిన సమాధానానికి హేతుబద్ధమైన ప్రతిసమాధానాన్ని ఇవ్వలేకపోయాడు వాలి. పైగా అవసాన దశలో ఉన్నాడు. శరీరం క్షణక్షణానికి క్షీణించి పోతూ ఉంది. శక్తి తగ్గిపోతూ ఉంది. వాలి ప్రాణాలు అతని దేహన్ని విడువ డానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో వాలి స్పృహ తప్పి పడిపోయాడు.

శ్రీమద్రామాయణము
కిష్కింధా కాండము 18 సర్గ సంపూర్ణము
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్

కిష్కింధాకాండ ఏకోనవింశః సర్గః (19) >>>

Kishkindha Kanda Sarga 17 In Telugu – కిష్కింధాకాండ సప్తదశః సర్గః

by
Kishkindha Kanda Sarga 17

కిష్కింధాకాండం సప్తదశం సర్గంలో, రాముడు వాల్మీకి రాజ్యాభిషేకానికి స్థలాన్ని తయారు చేస్తారు. సుగ్రీవుడు అంగదుని దాదాపు వానరులను అందించి, అంగదుని విధిని పాలిస్తున్నారు. రాముని నేతృత్వంలో వానరులు యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు. కాకసాయే, నల మరియు నీల పంచపర్వాలను ప్రధాన వానర సైన్యాలను నడిపిస్తారు. ఇంద్రజిత్తుని సంహారానికి రాముడు అంగదుని నిర్దేశాలు ఇస్తారు. ఈ సర్గంలో సుగ్రీవుడు రాముని విశ్వాసాన్ని గెలిచేందుకు అనేక చర్యలు తీసుకుంటారు.

రామాధిక్షేపః

తతః శరేణాభిహతో రామేణ రణకర్కశః |
పపాత సహసా వాలీ నికృత్త ఇవ పాదపః || ౧ ||

స భూమౌ న్యస్తసర్వాంగస్తప్తకాంచనభూషణః |
అపతద్దేవరాజస్య ముక్తరశ్మిరివ ధ్వజః || ౨ ||

తస్మిన్నిపతితే భూమౌ వానరాణాం గణేశ్వరే |
నష్టచంద్రమివ వ్యోమ న వ్యరాజత భూతలమ్ || ౩ ||

భూమౌ నిపతితస్యాపి తస్య దేహం మహాత్మనః |
న శ్రీర్జహాతి న ప్రాణా న తేజో న పరాక్రమః || ౪ ||

శక్రదత్తా వరా మాలా కాంచనీ వజ్రభూషితా |
దధార హరిముఖ్యస్య ప్రాణాంస్తేజః శ్రియం చ సా || ౫ ||

స తయా మాలయా వీరో హైమయా హరియూథపః |
సంధ్యానురక్తపర్యంతః పయోధర ఇవాభవత్ || ౬ ||

తస్య మాలా చ దేహశ్చ మర్మఘాతీ చ యః శరః |
త్రిధేవ రచితా లక్ష్మీః పతితస్యాపి శోభతే || ౭ ||

తదస్త్రం తస్య వీరస్య స్వర్గమార్గప్రభావనమ్ |
రామబాణాసనోత్క్షిప్తమావహత్ పరమాం గతిమ్ || ౮ ||

తం తదా పతితం సంఖ్యే గతార్చిషమివానలమ్ |
బహుమాన్య చ తం వీరం వీక్షమాణం శనైరివ || ౯ ||

యయాతిమివ పుణ్యాంతే దేవలోకాత్పరిచ్యుతమ్ |
ఆదిత్యమివ కాలేన యుగాంతే భువి పాతితమ్ || ౧౦ ||

మహేంద్రమివ దుర్ధర్షం మహేంద్రమివ దుఃసహమ్ |
మహేంద్రపుత్రం పతితం వాలినం హేమమాలినమ్ || ౧౧ ||

సింహోరస్కం మహాబాహుం దీప్తాస్యం హరిలోచనమ్ |
లక్ష్మణానుగతో రామో దదర్శోపససర్ప చ || ౧౨ ||

తం దృష్ట్వా రాఘవం వాలీ లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ |
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం పరుషం ధర్మసంహితమ్ || ౧౩ ||

త్వం నరాధిపతేః పుత్రః ప్రథితః ప్రియదర్శనః |
కులీనః సత్త్వసంపన్నస్తేజస్వీ చరితవ్రతః || ౧౪ ||

పరాఙ్ముఖవధం కృత్వా కో ను ప్రాప్తస్త్వయా గుణః |
యదహం యుద్ధసంరబ్ధః శరేణోరసి తాడితః || ౧౫ ||

[* అధికశ్లోకః –
కులీనః సత్త్వసంపన్నస్తేజస్వీ చరితవ్రతః |
రామః కరుణవేదీ చ ప్రజానాం చ హితే రతః ||
*]

సానుక్రోశో జితోత్సాహః సమయజ్ఞో దృఢవ్రతః |
ఇతి తే సర్వభూతాని కథయంతి యశో భువి || ౧౬ ||

దమః శమః క్షమా ధర్మో ధృతిః సత్యం పరాక్రమః |
పార్థివానాం గుణా రాజన్ దండశ్చాప్యపరాధిషు || ౧౭ ||

తాన్ గుణాన్ సంప్రధార్యాహమగ్ర్యం చాభిజనం తవ |
తారయా ప్రతిషిద్ధోఽపి సుగ్రీవేణ సమాగతః || ౧౮ ||

న మామన్యేన సంరబ్ధం ప్రమత్తం యోద్ధుమర్హతి |
ఇతి మే బుద్ధిరుత్పన్నా బభూవాదర్శనే తవ || ౧౯ ||

స త్వాం వినిహతాత్మానం ధర్మధ్వజమధార్మికమ్ |
జానే పాపసమాచారం తృణైః కూపమివావృతమ్ || ౨౦ ||

సతాం వేషధరం పాపం ప్రచ్ఛన్నమివ పావకమ్ |
నాహం త్వామభిజానామి ధర్మచ్ఛద్మాభిసంవృతమ్ || ౨౧ ||

విషయే వా పురే వా తే యదా నాపకరోమ్యహమ్ |
న చ త్వామవజానే చ కస్మాత్త్వం హంస్యకిల్బిషమ్ || ౨౨ ||

ఫలమూలాశనం నిత్యం వానరం వనగోచరమ్ |
మామిహాప్రతియుద్ధ్యంతమన్యేన చ సమాగతమ్ || ౨౩ ||

లింగమప్యస్తి తే రాజన్ దృశ్యతే ధర్మసంహితమ్ |
కః క్షత్రియకులే జాతః శ్రుతవాన్నష్టసంశయః || ౨౪ ||

ధర్మలింగప్రతిచ్ఛన్నః క్రూరం కర్మ సమాచరేత్ |
రామ రాజకులే జాతో ధర్మవానితి విశ్రుతః || ౨౫ ||

అభవ్యో భవ్యరూపేణ కిమర్థం పరిధావసి |
సామ దానం క్షమా ధర్మః సత్యం ధృతిపరాక్రమౌ || ౨౬ ||

పార్థివానాం గుణా రాజన్ దండశ్చాప్యపరాధిషు |
వయం వనచరా రామ మృగా మూలఫలాశనాః || ౨౭ ||

ఏషా ప్రకృతిరస్మాకం పురుషస్త్వం నరేశ్వరః |
భూమిర్హిరణ్యం రూప్యం చ విగ్రహే కారణాని చ || ౨౮ ||

అత్ర కస్తే వనే లోభో మదీయేషు ఫలేషు వా |
నయశ్చ వినయశ్చోభౌ నిగ్రహానుగ్రహావపి || ౨౯ ||

రాజవృత్తిరసంకీర్ణా న నృపాః కామవృత్తయః |
త్వం తు కామప్రధానశ్చ కోపనశ్చానవస్థితః || ౩౦ ||

రాజవృత్తైశ్చ సంకీర్ణః శరాసనపరాయణః |
న తేఽస్త్యపచితిర్ధర్మే నార్థే బుద్ధిరవస్థితా || ౩౧ ||

ఇంద్రియైః కామవృత్తః సన్ కృష్యసే మనుజేశ్వర |
హత్వా బాణేన కాకుత్స్థ మామిహానపరాధినమ్ || ౩౨ ||

కిం వక్ష్యసి సతాం మధ్యే కర్మ కృత్వా జుగుప్సితమ్ |
రాజహా బ్రహ్మహా గోఘ్నశ్చోరః ప్రాణివధే రతః || ౩౩ ||

నాస్తికః పరివేత్తా చ సర్వే నిరయగామినః |
సూచకశ్చ కదర్యశ్చ మిత్రఘ్నో గురుతల్పగః || ౩౪ ||

లోకం పాపాత్మనామేతే గచ్ఛంత్యత్ర న సంశయః |
అధార్యం చర్మ మే సద్భీ రోమాణ్యస్థి చ వర్జితమ్ || ౩౫ ||

అభక్ష్యాణి చ మాంసాని త్వద్విధైర్ధర్మచారిభిః |
పంచ పంచనఖా భక్ష్యా బ్రహ్మక్షత్రేణ రాఘవ || ౩౬ ||

శల్యకః శ్వావిధో గోధా శశః కూర్మశ్చ పంచమః |
చర్మ చాస్థి చ మే రాజన్ న స్పృశంతి మనీషిణః || ౩౭ ||

అభక్ష్యాణి చ మాంసాని సోఽహం పంచనఖో హతః |
తారయా వాక్యముక్తోఽహం సత్యం సర్వజ్ఞయా హితమ్ || ౩౮ ||

తదతిక్రమ్య మోహేన కాలస్య వశమాగతః |
త్వయా నాథేన కాకుత్స్థ న సనాథా వసుంధరా || ౩౯ ||

ప్రమదా శీలసంపన్నా ధూర్తేన పతినా యథా |
శఠో నైకృతికః క్షుద్రో మిథ్యాప్రశ్రితమానసః || ౪౦ ||

కథం దశరథేన త్వం జాతః పాపో మహాత్మనా |
ఛిన్నచారిత్రకక్ష్యేణ సతాం ధర్మాతివర్తినా || ౪౧ ||

త్యక్తధర్మాంకుశేనాహం నిహతో రామహస్తినా |
అశుభం చాప్యయుక్తం చ సతాం చైవ విగర్హితమ్ || ౪౨ ||

వక్ష్యసే చేదృశం కృత్వా సద్భిః సహ సమాగతః |
ఉదాసీనేషు యోఽస్మాసు విక్రమస్తే ప్రకాశితః || ౪౩ ||

అపకారిషు తం రాజన్ న హి పశ్యామి విక్రమమ్ |
దృశ్యమానస్తు యుధ్యేథా మయా యది నృపాత్మజ || ౪౪ ||

అద్య వైవస్వతం దేవం పశ్యేస్త్వం నిహతో మయా |
త్వయాఽదృశ్యేన తు రణే నిహతోఽహం దురాసదః || ౪౫ ||

ప్రసుప్తః పన్నగేనేవ నరః పాపవశం గతః |
సుగ్రీవప్రియకామేన యదహం నిహతస్త్వయా || ౪౬ ||

మామేవ యది పూర్వం త్వమేతదర్థమచోదయః |
మైథిలీమహమేకాహ్నా తవ చానీతవాన్ భవేత్ || ౪౭ ||

కంఠే బద్ధ్వా ప్రదద్యాం తే నిహతం రావణం రణే |
న్యస్తాం సాగరతోయే వా పాతాలే వాపి మైథిలీమ్ || ౪౮ ||

ఆనయేయం తవాదేశాచ్ఛ్వేతామశ్వతరీమివ |
యుక్తం యత్ప్రాప్నుయాద్రాజ్యం సుగ్రీవః స్వర్గతే మయి || ౪౯ ||

అయుక్తం యదధర్మేణ త్వయాఽహం నిహతో రణే |
కామమేవంవిధో లోకః కాలేన వినియుజ్యతే |
క్షమం చేద్భవతా ప్రాప్తముత్తరం సాధు చింత్యతామ్ || ౫౦ ||

ఇత్యేవముక్త్వా పరిశుష్కవక్రః
శరాభిఘాతాద్వ్యథితో మహాత్మా |
సమీక్ష్య రామం రవిసన్నికాశం
తూష్ణీం బభూవామరరాజసూనుః || ౫౧ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే సప్తదశః సర్గః || ౧౭ ||

Kishkindha Kanda Sarga 17 Meaning In Telugu

రాముని బాణం దెబ్బ తిన్న వాలినేల మీద పడిపోయాడు. శరీరం పడిపోయింది కానీ అతని తేజస్సు తగ్గలేదు. వాలి మెడలో ఉన్న ఇంద్రమాల, అతని గుండెల్లో గుచ్చుకున్న రామ బాణము అతనిలో ఉన్న తేజస్సును సడలిపోనివ్వడం లేదు.

తన బాణము దెబ్బకు వాలి పడి పోగానే, రాముడు, లక్ష్మణుడు వాలి దగ్గరకు వెళ్లారు. వాలి ముందు గౌరవ సూచకంగా తలవంచి నిలబడ్డారు. కొన ఊపిరితో ఉన్న వాలి రాముని చూచాడు. యుద్ధంలో గెలిచాను అన్న గర్వంతో ఉన్న రామునితో తనలో ఉన్న గర్వం తగ్గని వాలి ఇలా అన్నాడు. వాలి మాటల్లో రాముని పట్ల వినయం ఉంది. కాని పౌరుషం తగ్గలేదు. ధర్మబద్ధంగా మాట్లాడుతున్నాడు వాలి.

“నేను సుగ్రీవునితో యుద్ధం చేస్తూ నీ మూలంగా మరణిస్తున్నాను. నేను నీతో యుద్ధం చేయడం లేదు కదా! నీవంక తిరిగి నీ తో యుద్ధం చేయని వాడిని చంపి నీవు ఏం సాధించావు? నేను విన్నదానిని బట్టి రాముడు కులీనుడు. సత్త్వగుణ సంపన్నుడు. తేజస్వి. వ్రతనిష్ట కలవాడు. రాముడు కరుణామయుడు. ఎల్లప్పుడూ ప్రజలహితం కోరేవాడు. ఇతరుల పట్ల జాలి, దయ కలవాడు. ఉత్సాహవంతుడు. సమయస్ఫూర్తి కలవాడు. ధృడమైన బుద్ధికలవాడు. ఈ లోకంలో ఉన్న వారంతా నిన్ను పై గుణములతో కీర్తిస్తుంటారు కదా! పైగా నీవు రాజువు. రాజైన వాడు ఇంద్రియనిగ్రహము, ఓర్పు, ధైర్యము, బలము, పరాక్రమము, తప్పుచేసిన వారిని దండించే గుణము కలిగి ఉండాలి.

నీవు సుగ్రీవునికి అండగా, మిత్రుడుగా ఉన్నావని తార చెప్పింది. కానీ సకల సద్గుణ సంపన్నుడవైన నీవు తప్పు చేయవని నేను సుగ్రీవునితో యుద్ధానికి తలపడ్డాను. నేను సుగ్రీవునితో యుద్ధం చేసేటప్పుడు నీవు నాకు కనపడలేదు. (అంటే రాముడు చెట్టు చాటునో పొదలమాటునో దాక్కుని ఉన్నాడని వాలి అంటున్నాడు.) కాని నీ బాణం దెబ్బనాకు తగిలింది. అంటే నేను సుగ్రీవునితో యుద్ధం చేస్తుంటే, నీవు నాకు కనపడకుండా మాటు వేసి నన్ను కొట్టావు అని నేను అనుకుంటున్నాను.

ధర్మాత్ముడవు అని పేరుగాంచిన నీ బుద్ధి ఇంత చెడ్డదనీ, నీవు ధర్మాత్ముడు అనే ముసుగులో అధర్మాలను ఆచరించే దుర్మార్గుడవు అనీ, పాపాత్ముడవనీ, గడ్డితో కప్పబడిన నేలబావి లాంటి వాడివనీ నాకు తెలియక, నేను సుగ్రీవునితో ధర్మయుద్ధానికి తలపడ్డాను. రామా! నీవు సాత్వికుని వేషంలో ఉన్న పాపాత్ముడివి, నివురు కప్పిన నిప్పులాంటి వాడివి అని తెలుసుకోలేకపోయాను.

రామా! నేను నీ దేశానికి రాలేదు. నీ నగరానికి రాలేదు. నీ దేశంలో కానీ, నీ నగరంలో కానీ ఏ నేరమూ, తప్పూ చేయలేదు. నిన్ను నేను ఎన్నడూ అవమానించలేదు. నీకు ఎటువంటి అపకారము చేయలేదు. నామానాన నేను అడవులలో ఉంటూ ఫలములు, మూలములు తింటూ బతుకుతున్నాను. నీవు నరుడవు. నేను కాయలు పండ్లు తినే వానరమును. పాపం చెయ్యడం అంటే ఏమిటో నాకు తెలియదు. నేను నీతో యుద్ధం చేయడం లేదు. మరొకరితో యుద్ధం చేస్తున్నాను. అటువంటి నన్ను ఏ కారణంతో చంపావు?

రామా! నీవు రాజులలో ప్రసిద్ధుడవు. ఎన్నో శాస్త్రములను చదివావు. ప్రస్తుతము జటలు, నారచీరలు ధరించి మునివేషములో ఉన్నావు. ముని వేషములో ఉన్న నీవు ఇటువంటి క్రూరమైన పని చేయడం తగునా!

రామా! నీవు రఘు వంశములో పుట్టావు. పైకి మాత్రం ధర్మానికి ప్రతిరూపంగా కనపడతావు. కాని లోలోపల దుష్టుడివి. నీవు క్రూరత్వానికి ప్రతిరూపం. లోకానికి మాత్రం ధర్మాత్ముడు, మంచి వాడు అని చెప్పుకుంటూ తిరుగుతున్నావు. రామా! రాజుకు ఉండవలసిన గుణములు ఏవంటే—సామము, దానము, క్షమ, ధర్మగుణము, సత్యము పలకడం, పరాక్రమము, ధైర్యము. ఇవీ రాజుకు ఉండవలసిన గుణములు. రామా! మేము అడవులలో ఉంటూ ఆకులు, కాయలు, పండ్లు తిని బతికే వానరులము. నీవు నరుడివి. నరులకు రాజువు. మీకు అనుభవించడానికి రాజ్యము, వెండి, బంగారము కావాలి. కాని ఎక్కడో మారుమూల ఉన్న నా అరణ్యరాజ్యము నీకు ఎందుకు?

నీతిగా ఉంటడం, వినయము కలిగి ఉండటం, దండించతగినవారిని దండించడం, నిరపరాధులను విడిచిపెట్టడం, ఇవీ రాజు పాటించవలసిన ధర్మములు. రాజులు ఈ ధర్మములకు లోబడి ప్రవర్తించాలి కానీ వారి ఇష్టము వచ్చినట్టు ప్రవర్తించరాదు. కాని నీవు రాజువై ఉండీ పై ధర్మములను పాటించలేదు. నీ ఇష్టం వచ్చినట్టు ప్రవర్తించావు. నీకు నీ కోరికలు తీరాలి. దాని కోసం ఏమి చెయ్యడానికైనా వెనుదీయవు. పైగా నీకు కోపం ఎక్కువ. నీ మనస్సు నిలకడలేదు. రాజధర్మములను ఆచరించడంలో నీకు | స్థిరమైన బుద్ధిలేదు. ఆయుధము నీ చేతిలో ఉంది కదా అని అందరినీ చంపుకుంటూపోతావు. అదీ నీ తత్త్వము.

ఓ మనుజేశ్వరా! రామా! నీకు ధర్మాచరణములో శ్రద్ధ, భక్తి లేవు. నీవు కామానికి దాసుడవు. నీ కోరికలు ఎటు లాగితే అటు వెళతావు. నాకు తెలిసీ నేను ఏ అపరాధమూ చెయ్యలేదు. అటువంటి నన్ను అకారణంగా చంపావు. ఈ చర్యను లోకుల ముందు, సాటి రాజుల ముందు, ఎలా సమర్ధించుకుంటావు?

ఓ రామా! రాజును, బ్రాహ్మణుని, గోవును, అమాయకమైన జంతువులను నిర్దాక్షిణ్యంగా చంపేవాడు, వేదప్రమాణమును నమ్మని వాడు, ఇతరుల మీద చాడీలు చెప్పేవాడు, మిత్రుడికి ద్రోహం చేసేవాడు, గురువుగారి భార్యను కామించేవాడు, నరకానికి వెళతారు. నేను మనిషినికాను జంతువును. నన్ను అకారణంగా చంపావు. నీకు ఏ గతి పడుతుందో ఆలోచించుకో?

నేను జంతువును కాబట్టి నన్ను వేటాడావు అని అనుకోడానికీ వీలు లేదు. ఎందుకంటే నన్ను వేటాడి, చంపినందువలన నీకు ఏమన్నా ప్రయోజనము ఉందా అంటే అదీలేదు. నా చర్మము దేనికీ పనికిరాదు. నా వెంట్రుకలు, ఎముకలు, మీ వంటి మంచివారు తాకను కూడా తాకరు. నా మాంసము తినడానికి పనికిరాదు. ఏ ప్రయోజనమూ లేకుండా నన్ను ఎందుకు వేటాడావు?

రామా! నీ క్రూర బుద్ధిని ఊహించిన నా భార్య నాకు హితోపదేశము చేసింది. కానీ గర్వాంధుడనై ఆమె ఉపదేశము పెడచెవిని పెట్టాను. తగిన ఫలితము అనుభవించాను. ఒక శీలవతికి దుర్మార్గుడైన భర్త ఉన్నా ఒకటే లేకా ఒకటే. అలాగే నీ రాజ్యానికి, ఈ భూమికి, దుర్మార్గుడైన, శీలవంతుడుకాని నీవంటిరాజు ఉన్నా ఒకటే లేకపోయినా ఒకటే! దొంగచాటుగా దెబ్బతీసేవాడివి, ఇతరులకు అకారణంగా హాని చేసేవాడివి, నీచ బుద్ధి కలవాడివి, పైకి మాత్రం మంచి వాడిగా కనిపిస్తూ లోపల కుచ్ఛితమైన బుద్ధి కలవాడివి, పాపాత్ముడవు అయిన నీవు ఆ దశరథునికి కుమారుడిగా ఎలా జన్మించావో అర్థం కావడం లేదు. సత్పురుషులు, యోగ్యులు అయిన వాళ్లు నిందించే పనిని నీవు చేసావు. వారి ముందు నీ చర్యను ఎలా సమర్ధించుకుంటావు?

రామా! నేను నీకు శత్రువును కాను. మిత్రుడను కాను. నీవు నిజంగా వీరుడవు, పరాక్రమ వంతుడివి అయితే నీ శత్రువులతో యుద్ధం చేసి గెలువు. అదీ వీరత్వము అంటే! నేను నీకు శత్రువును అని నీవు అనుకుంటే, నాతో యుద్ధమే చేయాల్సింది. ఈ పాటికి నిన్ను యమునికి అతిథిగా పంపి ఉండేవాడిని. నన్ను ఎదిరించి పోరాడే ధైర్యము లేక, చేత కాక, చాటున ఉండి నన్ను చంపావు.

మద్యము మత్తులో నిద్రించు వాడిని పాము కాటు వేసినట్టు, నువ్వు నన్ను చాటునుండి చంపావు. నీ భార్యను వెతికి పెట్టడానికి నీవు సుగ్రీవునితో స్నేహం చేసావు అని నాకు తెలిసింది. దానికి ప్రతిఫలంగా సుగ్రీవునికి మేలు చేయడానికి నన్ను చంపావు.

రాజ్యభ్రష్టుడైన సుగ్రీవునితో స్నేహం చెయ్యడానికికి బదులుగా నీవు నా వద్దకు వచ్చి నాతో స్నేహం చేసి ఉంటే నేను ఆ రావణుని కాళ్లు చేతులు కట్టితెచ్చి నీ పాదాల ముందు పడవేసేవాడిని. ఆకాశములో గానీ, పాతాళములోకానీ, నీ సీత ఎక్కడ ఉన్నా వెతికి తెచ్చి నీకు అప్పగించి ఉండేవాడిని.

రామా! సుగ్రీవుడు నాసోదరుడు. నా తరువాత కిష్కింధకు రాజు అవుతాడు. అది ధర్మమే. కానీ నీవు నన్ను చాటునుండి చంపడం మాత్రం అధర్మము. క్షమించరాని నేరము. నీకు చేతనయితే నీవు చేసిన కార్యము ధర్మబద్ధము అని నిరూపించుకో.” అని పలికి వాలి మౌనంగా ఉండిపోయాడు.

శ్రీమద్రామాయణము
కిష్కింధా కాండము పదిహేడవ సర్గ సంపూర్ణము
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్

కిష్కింధాకాండ అష్టాదశః సర్గః (18) >>>

Kishkindha Kanda Sarga 16 In Telugu – కిష్కింధాకాండ షోడశః సర్గః

by
Kishkindha Kanda Sarga 16

కిష్కింధాకాండంలో షోడశం సర్గం రాముడు, లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు మరియు వానర సేన కూడా ప్రణయ కలాపాలు చేస్తుంటారు. సుగ్రీవుడు మాటలతో అలంకరించబడి, వివాహ సంస్కారాలను పాలిస్తాడు. అయోధ్యలో రాజ్యాభిషేకం చేయడంతో శ్రీరాముడు వానర సేనల సహాయాన్ని అందించేందుకు ముందుగా, రాజకీయ సహాయాన్ని సుగ్రీవుడు మాత్రం అందించడంతో రాముని ప్రియుడు మరియు భక్తుడగా చూడగలడు.

వాలిసంహారః

తామేవం బ్రువతీం తారాం తారాధిపనిభాననామ్ |
వాలీ నిర్భర్త్సయామాస వచనం చేదమబ్రవీత్ || ౧ ||

గర్జతోఽస్య చ సంరంభం భ్రాతుః శత్రోర్విశేషతః |
మర్షయిష్యామ్యహం కేన కారణేన వరాననే || ౨ ||

అధర్షితానాం శూరాణాం సమరేష్వనివర్తినామ్ |
ధర్షణామర్షణం భీరు మరణాదతిరిచ్యతే || ౩ ||

సోఢుం న చ సమర్థోఽహం యుద్ధకామస్య సంయుగే |
సుగ్రీవస్య చ సంరంభం హీనగ్రీవస్య గర్జతః || ౪ ||

న చ కార్యో విషాదస్తే రాఘవం ప్రతి మత్కృతే |
ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ కథం పాపం కరిష్యతి || ౫ ||

నివర్తస్వ సహ స్త్రీభిః కథం భూయోఽనుగచ్ఛసి |
సౌహృదం దర్శితం తారే మయి భక్తిః కృతా త్వయా || ౬ ||

ప్రతియోత్స్యామ్యహం గత్వా సుగ్రీవం జహి సంభ్రమమ్ |
దర్పమాత్రం వినేష్యామి న చ ప్రాణైర్విమోక్ష్యతే || ౭ ||

అహం హ్యాజిస్థితస్యాస్య కరిష్యామి యథేప్సితమ్ |
వృక్షైర్ముష్టిప్రహారైశ్చ పీడితః ప్రతియాస్యతి || ౮ ||

న మే గర్వితమాయస్తం సహిష్యతి దురాత్మవాన్ |
కృతం తారే సహాయత్వం సౌహృదం దర్శితం మయి || ౯ ||

శాపితాసి మమ ప్రాణైర్నివర్తస్వ జనేన చ |
అహం జిత్వా నివర్తిష్యే తమహం భ్రాతరం రణే || ౧౦ ||

తం తు తారా పరిష్వజ్య వాలినం ప్రియవాదినీ |
చకార రుదతీ మందం దక్షిణా సా ప్రదక్షిణమ్ || ౧౧ ||

తతః స్వస్త్యయనం కృత్వా మంత్రవద్విజయైషిణీ |
అంతఃపురం సహ స్త్రీభిః ప్రవిష్టా శోకమోహితా || ౧౨ ||

ప్రవిష్టాయాం తు తారాయాం సహ స్త్రీభిః స్వమాలయమ్ |
నగరాన్నిర్యయౌ క్రుద్ధో మహాసర్ప ఇవ శ్వసన్ || ౧౩ ||

స నిష్పత్య మహాతేజా వాలీ పరమరోషణః |
సర్వతశ్చారయన్ దృష్టిం శత్రుదర్శనకాంక్షయా || ౧౪ ||

స దదర్శ తతః శ్రీమాన్ సుగ్రీవం హేమపింగళమ్ |
సుసంవీతమవష్టబ్ధం దీప్యమానమివానలమ్ || ౧౫ ||

స తం దృష్ట్వా మహావీర్యం సుగ్రీవం పర్యవస్థితమ్ |
గాఢం పరిదధే వాసో వాలీ పరమరోషణః || ౧౬ ||

స వాలీ గాఢసంవీతో ముష్టిముద్యమ్య వీర్యవాన్ |
సుగ్రీవమేవాభిముఖో యయౌ యోద్ధుం కృతక్షణః || ౧౭ ||

శ్లిష్టముష్టిం సముద్యమ్య సంరబ్ధతరమాగతః |
సుగ్రీవోఽపి తముద్దిశ్య వాలినం హేమమాలినమ్ || ౧౮ ||

తం వాలీ క్రోధతామ్రాక్షః సుగ్రీవం రణపండితమ్ |
ఆపతంతం మహావేగమిదం వచనమబ్రవీత్ || ౧౯ ||

ఏష ముష్టిర్మయా బద్ధో గాఢః సన్నిహితాంగుళిః |
మయా వేగవిముక్తస్తే ప్రాణానాదాయ యాస్యతి || ౨౦ ||

ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవః క్రుద్ధో వాలినమబ్రవీత్ |
తవ చైవ హరన్ ప్రాణాన్ ముష్టిః పతతు మూర్ధని || ౨౧ ||

తాడితస్తేన సంక్రుద్ధస్తమభిక్రమ్య వేగితః |
అభవచ్ఛోణితోద్గారీ సోత్పీడ ఇవ పర్వతః || ౨౨ ||

సుగ్రీవేణ తు నిస్సంగం సాలముత్పాట్య తేజసా |
గాత్రేష్వభిహతో వాలీ వజ్రేణేవ మహాగిరిః || ౨౩ ||

స తు వాలీ ప్రచలితః సాలతాడనవిహ్వలః |
గురుభారసమాక్రాంతో నౌసార్థ ఇవ సాగరే || ౨౪ ||

తౌ భీమబలవిక్రాంతౌ సుపర్ణసమవేగినౌ |
ప్రవృద్ధౌ ఘోరవపుషౌ చంద్రసూర్యావివాంబరే || ౨౫ ||

పరస్పరమమిత్రఘ్నౌ ఛిద్రాన్వేషణతత్పరౌ |
తతోఽవర్ధత వాలీ తు బలవీర్యసమన్వితః || ౨౬ ||

సూర్యపుత్రో మహావీర్యః సుగ్రీవః పరిహీయతే |
వాలినా భగ్నదర్పస్తు సుగ్రీవో మందవిక్రమః || ౨౭ ||

వాలినం ప్రతి సామర్షో దర్శయామాస రాఘవమ్ |
వృక్షైః సశాఖైః సశిఖైర్వజ్రకోటినిభైర్నఖైః || ౨౮ ||

ముష్టిభిర్జానుభిః పద్భిర్బాహుభిశ్చ పునః పునః |
తయోర్యుద్ధమభూద్ఘోరం వృత్రవాసవయోరివ || ౨౯ ||

తౌ శోణితాక్తౌ యుద్ధ్యేతాం వానరౌ వనచారిణౌ |
మేఘావివ మహాశబ్దైస్తర్జయానౌ పరస్పరమ్ || ౩౦ ||

హీయమానమథోఽపశ్యత్సుగ్రీవం వానరేశ్వరమ్ |
ప్రేక్షమాణం దిశశ్చైవ రాఘవః స ముహుర్ముహుః || ౩౧ ||

తతో రామో మహాతేజా ఆర్తం దృష్ట్వా హరీశ్వరమ్ |
శరం చ వీక్షతే వీరో వాలినో వధకారణాత్ || ౩౨ ||

తతో ధనుషి సంధాయ శరమాశీవిషోపమమ్ |
పూరయామాస తచ్చాపం కాలచక్రమివాంతకః || ౩౩ ||

తస్య జ్యాతలఘోషేణ త్రస్తాః పత్రరథేశ్వరాః |
ప్రదుద్రువుర్మృగాశ్చైవ యుగాంత ఇవ మోహితాః || ౩౪ ||

ముక్తస్తు వజ్రనిర్ఘోషః ప్రదీప్తాశనిసన్నిభః |
రాఘవేణ మహాబాణో వాలివక్షసి పాతితః || ౩౫ ||

తతస్తేన మహాతేజా వీర్యోత్సిక్తః కపీశ్వరః |
వేగేనాభిహతో వాలీ నిపపాత మహీతలే || ౩౬ ||

ఇంద్రధ్వజ ఇవోద్ధూతః పౌర్ణమాస్యాం మహీతేలే |
ఆశ్వయుక్సమయే మాసి గతశ్రీకో విచేతనః || ౩౭ ||

నరోత్తమః కాలయుగాంతకోపమం
శరోత్తమం కాంచనరూప్యభూషితమ్ |
ససర్జ దీప్తం తమమిత్రమర్దనం
సధూమమగ్నిం ముఖతో యథా హరః || ౩౮ ||

అథోక్షితః శోణితతోయవిస్రవైః
సుపుష్పితాశోక ఇవానలోద్ధతః |
విచేతనో వాసవసూనురాహవే
విభ్రంశితేంద్రధ్వజవత్క్షితిం గతః || ౩౯ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే షోడశః సర్గః || ౧౬ ||

Kishkindha Kanda Sarga 16 Meaning In Telugu

తార చెప్పిన మాటలు వాలి పెడచెవిని పెట్టాడు. తారను నాకు చెప్పేంత దానివా అని కసురుకున్నాడు. విదిలించి కొట్టాడు. పురుషాహంకారము అతని ఆలోచనా శక్తిని హరించి వేసింది.

“నా కన్నా బలహీనుడు నన్ను యుద్ధానికి రమ్మని పిలుస్తుంటే నేను ముందూ వెనకా ఆలోచిస్తూ కూర్చోవాలా! కుదరదు. నీవు భయస్తురాలవు. పిరికిదానికి. నా వంటి వీరుడు శూరుడు యుద్ధానికి వెనుదీయ్యడం కన్నా మరణించడం మేలు. శత్రువు యుద్ధానికి కాలు దువ్వుతుంటే, ఓర్పుతో ఉండటం మరణం కన్నా సహించరానిది. ఇంక రాముని గూర్చి నాకు భయం లేదు. నీవే అన్నావు కదా. రాముడు ధర్మాత్ముడు. ఆర్తజనులను రక్షించేవాడు అని.

అటువంటి రాముడు అధర్మానికి ఎలా ఒడిగడతాడు. సుగ్రీవుని కోసరం పాపం ఎలా చేస్తాడు? ఏదో స్త్రీసహజమైన చాపల్యంతో నీకు తోచింది చెప్పావు. ఇంకచాలు లోపలకు వెళ్లు.

పిచ్చిదానా! నేను నా సోదరుని చంపుతాను అనుకున్నావా! లేదు. నేను కేవలం సుగ్రీవుని అహంకారము అణిచి బుద్ధి చెప్పి పంపేస్తాను. అంతే. ప్రస్తుతము సుగ్రీవుడు రాజ్యం కోరడం లేదు. యుద్ధం కోరుకుంటున్నాడు. వాడు కోరుకున్న యుద్ధాన్ని వాడికి ఇస్తాను. నీకు నా మీద ఉన్న ప్రేమకొద్దీ, నీ బుద్ధికి తోచిన ఉపాయము చెప్పావు. అది చాలు. ఇంక లోపలకు వెళ్లు. నేను చిటికలో సుగ్రీవుని గర్వము అణిచి అతనిని పారిపోయేట్టు చేసి వస్తాను.” అని పలికాడు వాలి.

తార ఇంక చేసేది లేక దుఃఖిస్తూ వాలికి ప్రదక్షిణ పూర్వక నమస్కారము చేసింది. భర్త విజయాన్ని కాంక్షిస్తూ అతనికి వీరతిలకము దిద్దింది. అంతఃపుర కాంతలతో సహా లోపలకు వెళ్లింది. వాలి కోపంతో బుసలు కొడుతూ నగరం బయటకు వచ్చాడు. సుగ్రీవుడు ఎక్కడ ఉన్నాడా అని నలుదిక్కులా చూస్తున్నాడు. అల్లంత దూరంలో నడుముకు ధట్టికట్టుకొని ధైర్యంగా నిలబడి రంకెలు వేస్తున్న సుగ్రీవుని చూచాడు. వాలి కోపంతో సుగ్రీవుని వైపుకు వెళ్లాడు.

వాలి మెడలో ఇంద్రుడు ఇచ్చిన బంగారు మాల ఉంది. సుగ్రీవుని మెడలో రాముడు వేసిన గజపుష్పమాల ఉంది. సుగ్రీవుని చూచి వాలి ఇలా అన్నాడు. “ఒరేయ్ సుగ్రీవా! ఈ పిడికిలితో గట్టిగా గుద్దితే చస్తావురా! నాతో ఎందుకురా నీకు” అని అన్నాడు.

“ఓ వాలీ! నాకూ పిడికిలి ఉంది. నేనూ నీ తల మీద ఒక గుద్దు గుద్దితే తలపగిలి చస్తావు.” అని మాటకు మాట బదులు చెప్పాడు సుగ్రీవుడు. ఇంక వాలి ఊరుకోలేకపోయాడు. సుగ్రీవుని పిడికిలితో మోదాడు. సుగ్రీవునికి ఒళ్లంతా రక్తసిక్తము అయింది. సుగ్రీవుడు పక్కనే ఉన్న సాలవృక్షమును పీకి వాలి మీదికి విసిరాడు. ఆ వృక్షము దెబ్బకు వాలి కదిలిపోయాడు. వాలి సుగ్రీవులు ద్వంద్వయుద్ధమునకు తలపడ్డారు. ఒకరితో ఒకరు ఘోరంగా పోరాడుతున్నారు. తన మెడలో ఉన్న సువర్ణమాల మహిమతో వాలి బలము క్షణక్షణము వృద్ధి చెందుతుంటే, సుగ్రీవుని బలము క్షీణించసాగింది. కాని పట్టుదలతో యుద్ధం చేస్తున్నాడు. రాముని సాయం కోసం ఎదురు చూస్తున్నాడు.

వాలి సుగ్రీవులు కొమ్మలతోనూ, రాళ్లతోనూ, చెట్లతోనూ, గోళ్లతోనూ, పిడికిళ్లతోనూ ఒకరితో ఒకరు యుద్ధం చేసుకుంటున్నారు. ఇద్దరి దేహముల నుండి రక్తం కారుతూ ఉంది. వాలి దెబ్బకు తట్టుకోలేక సుగ్రీవుడు దిక్కులు చూస్తున్నాడు. సుగ్రీవుని బలం సన్నగిల్లింది అని గ్రహించాడు రాముడు. వాలిని చంపడానికి బాణం ఎక్కుపెట్టాడు. ధనుస్సును ఆకర్ణాంతము లాగి, వాలి మీదికి గురి చూచి, బాణమును వదిలాడు. రాముడు వదిలిన బాణము సరిగ్గా వాలి వక్షస్థలమును చీల్చుకుంటూ వీపు నుండి బయటకు వచ్చింది. ఆ బాణము దెబ్బతిన్న వాలి, పక్షిమాదిరి నేలకూలాడు. ఆ రోజు ఆశ్వయుజ శుద్ధపౌర్ణమి. ఆరోజు వాలి నేలకూలాడు. వాలికి క్రమ క్రమంగా స్పృహ తప్పుతూ ఉంది. గొంతులో గుర గుర శబ్దం వస్తూ ఉంది. వాలియుద్ధరంగంలో దీనంగా పడి ఉన్నాడు.

శ్రీమద్రామాయణము
కిష్కింధా కాండము పదునారవ సర్గ సంపూర్ణము
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్

కిష్కింధాకాండ సప్తదశః సర్గః (17) >>>

Kishkindha Kanda Sarga 15 In Telugu – కిష్కింధాకాండ పంచదశః సర్గః

by
Kishkindha Kanda Sarga 15

కిష్కింధాకాండ పంచదశః సర్గలో, సుగ్రీవుడు రామునితో సీతా దేవి శోధనకు సంబంధించిన ప్రణాళికలను చర్చిస్తాడు. వానరసేనలు వివిధ దిక్కులలో బయలుదేరి వెతకమని ఆజ్ఞలు పొందుతారు. హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు, ఆంగదుడు వంటి వానరులు తమ సేనలతో కలిసి సీతను వెతికే ప్రయత్నంలో పాల్గొంటారు. ఈ సర్గలో, వానరులు అడవులు, పర్వతాలు, నదులు, సముద్రతీరాలను దాటి వెతకడం ప్రారంభిస్తారు. వారి శోధనలో సీతను కనుగొనడానికి అడ్డంకులను అధిగమించడం కోసం తమ బలాన్ని, ధైర్యాన్ని చూపిస్తారు. సీతను రక్షించి రామునికి తిరిగి తీసుకురావాలని సంకల్పంతో వానరులు తమ ప్రయత్నాన్ని మరింత కట్టుదిట్టంగా కొనసాగిస్తారు.

తారాహితోక్తిః

అథ తస్య నినాదం తు సుగ్రీవస్య మహాత్మనః |
శుశ్రావాంతఃపురగతో వాలీ భ్రాతురమర్షణః || ౧ ||

శ్రుత్వా తు తస్య నినదం సర్వభూతప్రకంపనమ్ |
మదశ్చైకపదే నష్టః క్రోధశ్చాపతితో మహాన్ || ౨ ||

స తు రోషపరీతాంగో వాలీ సంధ్యాతపప్రభః |
ఉపరక్త ఇవాదిత్యః సద్యో నిష్ప్రభతాం గతః || ౩ ||

వాలీ దంష్ట్రాకరాళస్తు క్రోధాద్దీప్తాగ్నిసన్నిభః |
భాత్యుత్పతితపద్మాభః సమృణాళ ఇవ హ్రదః || ౪ ||

శబ్దం దుర్మర్షణం శ్రుత్వా నిష్పపాత తతో హరిః |
వేగేన చరణన్యాసైర్దారయన్నివ మేదినీమ్ || ౫ ||

తం తు తారా పరిష్వజ్య స్నేహాద్దర్శితసౌహృదా |
ఉవాచ త్రస్తాసంభ్రాంతా హితోదర్కమిదం వచః || ౬ ||

సాధు క్రోధమిమం వీర నదీవేగమివాగతమ్ |
శయనాదుత్థితః కాల్యం త్యజ భుక్తామివ స్రజమ్ || ౭ ||

కాల్యమేతేన సంగ్రామం కరిష్యసి హరీశ్వర |
వీర తే శత్రుబాహుల్యం ఫల్గుతా వా న విద్యతే || ౮ ||

సహసా తవ నిష్క్రామో మమ తావన్న రోచతే |
శ్రూయతాం చాభిధాస్యామి యన్నిమిత్తం నివార్యసే || ౯ ||

పూర్వమాపతితః క్రోధాత్ స త్వామాహ్వయతే యుధి |
నిష్పత్య చ నిరస్తస్తే హన్యమానో దిశో గతః || ౧౦ ||

త్వయా తస్య నిరస్తస్య పీడితస్య విశేషతః |
ఇహైత్య పునరాహ్వానం శంకాం జనయతీవ మే || ౧౧ ||

దర్పశ్చ వ్యవసాయశ్చ యాదృశస్తస్య నర్దతః |
నినాదస్య చ సంరంభో నైతదల్పం హి కారణమ్ || ౧౨ ||

నాసహాయమహం మన్యే సుగ్రీవం తమిహాగతమ్ |
అవష్టబ్ధసహాయశ్చ యమాశ్రిత్యైష గర్జతి || ౧౩ ||

ప్రకృత్యా నిపుణశ్చైవ బుద్ధిమాంశ్చైవ వానరః |
అపరీక్షితవీర్యేణ సుగ్రీవః సహ నేష్యతి || ౧౪ ||

పూర్వమేవ మయా వీర శ్రుతం కథయతో వచః |
అంగదస్య కుమారస్య వక్ష్యామి త్వా హితం వచః || ౧౫ ||

అంగదస్తు కుమారోఽయం వనాంతముపనిర్గతః |
ప్రవృత్తిస్తేన కథితా చారైరాప్తైర్నివేదితా || ౧౬ ||

అయోధ్యాధిపతేః పుత్రో శూరో సమరదుర్జయౌ |
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతౌ ప్రథితౌ రామలక్ష్మణౌ || ౧౭ ||

సుగ్రీవప్రియకామార్థం ప్రాప్తౌ తత్ర దురాసదౌ |
తవ భ్రాతుర్హి విఖ్యాతః సహాయో రణకర్కశః || ౧౮ ||

రామః పరబలామర్దీ యుగాంతాగ్నిరివోత్థితః |
నివాసవృక్షః సాధూనామాపన్నానాం పరా గతిః || ౧౯ ||

ఆర్తానాం సంశ్రయశ్చైవ యశసశ్చైకభాజనమ్ |
జ్ఞానవిజ్ఞానసంపన్నో నిదేశే నిరతః పితుః || ౨౦ ||

ధాతూనామివ శైలేంద్రో గుణానామాకరో మహాన్ |
తత్క్షమం న విరోధస్తే సహ తేన మహాత్మనా || ౨౧ ||

దుర్జయేనాప్రమేయేన రామేణ రణకర్మసు |
శూర వక్ష్యామి తే కించిన్న చేచ్ఛామ్యభ్యసూయితుమ్ || ౨౨ ||

శ్రూయతాం క్రియతాం చైవ తవ వక్ష్యామి యద్ధితమ్ |
యౌవరాజ్యేన సుగ్రీవం తూర్ణం సాధ్వభిషేచయ || ౨౩ ||

విగ్రహం మా కృథా వీర భ్రాత్రా రాజన్ యవీయసా | [బలీయసా]
అహం హి తే క్షమం మన్యే తేన రామేణ సౌహృదమ్ || ౨౪ ||

సుగ్రీవేణ చ సంప్రీతిం వైరముత్సృజ్య దూరతః |
లాలనీయో హి తే భ్రాతా యవీయానేష వానరః || ౨౫ ||

తత్ర వా సన్నిహస్థో వా సర్వథా బంధురేవ తే |
న హి తేన సమం బంధుం భువి పశ్యామి కంచన || ౨౬ ||

దానమానాదిసత్కారైః కురుష్వ ప్రత్యనంతరమ్ |
వైరమేతత్సముత్సృజ్య తవ పార్శ్వే స తిష్ఠతు || ౨౭ ||

సుగ్రీవో విపులగ్రీవస్తవ బంధుః సదా మతః |
భ్రాతుః సౌహృదమాలంబ నాన్యా గితిరిహాస్తి తే || ౨౮ ||

యది తే మత్ప్రియం కార్యం యది చావైషి మాం హితామ్ |
యాచ్యమానః ప్రయత్నేన సాధు వాక్యం కురుష్వ మే || ౨౯ ||

ప్రసీద పథ్యం శృణు జల్పితం హి మే
న రోషమేవానువిధాతుమర్హసి |
క్షమో హి తే కోసలరాజసూనునా
న విగ్రహః శక్రసమానతేజసా || ౩౦ ||

తదా హి తారా హితమేవ వాక్యం
తం వాలినం పథ్యమిదం బభాషే |
న రోచతే తద్వచనం హి తస్య
కాలాభిపన్నస్య వినాశకాలే || ౩౧ ||

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయే ఆదికావ్యే కిష్కింధాకాండే పంచదశః సర్గః || ౧౫ ||

Kishkindha Kanda Sarga 15 Meaning In Telugu

ఉంది. ఆ సాయం ఎవరు, ఏ రూపంలో చేస్తున్నారో తెలియదు. ఇంతకూ సుగ్రీవునికి సాయం చేసే వాళ్లు ఎవరు? ఎక్కడ నుండి వచ్చారు? సుగ్రీవునికి సాయం చెయ్యాల్సిన అవసరం వారికి ఏముంది? బయట నుండి సాయం లేకుండా సుగ్రీవుడు ఇంతధైర్యంగా మరలా నీ మీదికి యుద్ధానికి కాలు దువ్వడు.

సుగ్రీవుడు బలవంతుడు కాకపోయినా బుద్ధిమంతుడు. నేర్పు కలవాడు. తనకు ఏ లాభమూ లేకుండా ఎవరితోనూ స్నేహం చెయ్యడు. ఇప్పుడు సుగ్రీవుడు ఎవరితో స్నేహం చేసాడో తెలుసుకోవడం అవసరం కదా! ఇటీవల మీ కుమారుడు అంగదుడు నాకు ఒక వార్త చెప్పాడు. దానిని ఇప్పుడు నీకు చెబుతున్నాను. మన సరిహద్దుల్లో కాపలా ఉండే గూఢచారులు అంగదునికి ఈ వార్త చెప్పారట.

అదేమిటంటే…… ఇక్ష్వాకు వంశములో పుట్టిన వారు, దశరథుని కుమారులు, రామ లక్ష్మణులు అనే పేరు గల వాళ్లు మన వనములో సంచరిస్తూ ఉన్నారట. వారితో సుగ్రీవునికి స్నేహం కలిసిందట. వారు సుగ్రీవుని కోరిక తీర్చడానికి ఒప్పుకున్నారట. ఇంక ఆ రాముడు ధనుస్సును ప్రయోగించడంలో గొప్ప నేర్పరి. బాణములను వేగంగా వేయగలడు. ఆ రాముడు ధర్మపరుడు. ఆపదలలో ఉన్నవారిని కాపాడే గుణం కలవాడు. మంచి లౌకిక జ్ఞానము శాస్త్రజ్ఞానము కలవాడు. తండ్రి ఆజ్ఞను పాలించేవాడు. రాముని యుద్ధంలో జయించడం అసాధ్యం అని తెలిసింది. అటువంటి వాడు ఇప్పుడు నీ సోదరుడు సుగ్రీవునికి సాయం చేస్తున్నాడట. కాబట్టి రామునితో నీకు విరోధము తగదు అని నా భావన. నీవు నా మీద కోపం తెచ్చుకోకపోతే నీకు ఒక విషయం చెబుతాను. సావధానంగా విను. నీకు తెలుసు.

సుగ్రీవుడు ఏ తప్పూ చేయలేదు. కాబట్టి నీ తమ్ముని ఆదరించు. అతని రాజ్యము అతనికి ఇవ్వు. సుగ్రీవునితో విరోధము మాను. నీవు సుగ్రీవునితోస్నేహం చేసుకుంటే, రాముడు కూడా నీకు స్నేహితుడు అవుతాడు. నాధా! సుగ్రీవుడు పరాయివాడు కాదు కదా! నీకు స్వంత తమ్ముడు. అతని మీద ప్రేమ చూపించాలి గానీ ద్వేషించకూడదు. ప్రస్తుతము నీకు నీ సోదరుడు సుగ్రీవునితో సంధి చేసుకొనడం తప్ప వేరు మార్గము లేదు. నేను నీ హితము కోరి ఈ మాటలు చెబుతున్నాను. నీవు నా భర్త కాబట్టి, నీ క్షేమమును నేను సదా కోరుతాను కాబట్టి చెబుతున్నాను. కోపము, ద్వేషము విడిచి పెట్టు. నా మాటవిను. సుగ్రీవునితో యుద్ధము మాను. ” అని తార తన భర్త వాలికి హితోపదేశము చేసింది. కాని తార మాటలు వాలికిరుచించలేదు.

(ఇది విదురుడు సుయోధనునికి హితము చెప్పినట్టు ఉంది కదా! వాలి– సుయోధనుడు. సుగ్రీవుడు– ధర్మరాజు. సుగ్రీవునితో రామునికి మైత్రి కుదిరింది. ధర్మరాజుతో కృష్ణునికి బంధుత్వతము మైత్రి రెండు ఉన్నాయి. ఇద్దరి మధ్యా రాజ్యము వలన తగాదా వచ్చింది. సుగ్రీవుని భార్యను వాలి అవమానిస్తే, ధర్మరాజు భార్యను సుయోధనుడు అవమానించాడు. వాలి సుగ్రీవుని అడవులకు తరిమితే, సుయోధనుడు ధర్మరాజును అడవులకు పంపాడు. అరణ్య వాసం తరువాత ధర్మరాజు యుద్ధం చేస్తే, అరణ్యవాసం తరువాత సుగ్రీవుడు వాలితో యుద్ధం చేసాడు. రాముని సాయంతో సుగ్రీవుడు వాలిని చంపితే, కృష్ణుడు చెప్పిన ఉపాయంతో భీముని చేతిలో సుయోధనుడు చచ్చాడు. కృష్ణుడు ఏ పక్కన ఉంటే అక్కడ జయం ఉంటుంది. రాముడు ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ జయం ఉంటుంది. విదురుడు సుయోధనునితో సంధి చేసుకోమంటే, ఇక్కడ తార కూడా వాలిని సంధిచేసుకోమని చెప్పింది. యుగాలు మారినా, కధలు వేరైనా, ధర్మం ఒకటే. అదే కలియుగంలో చిన్న సామెత రూపంలో ఉంది. పోరు నష్టము పొందు లాభము.)

శ్రీమద్రామాయణము
కిష్కింధాకాండము పదునైదవ సర్గ సంపూర్ణము
ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్ ఓం తత్సత్

కిష్కింధాకాండ షోడశః సర్గః (16) >>>

A Living God Story Questions and Answers & MCQs

by
A Living God Story Questions and Answers

ISC Prism Workbook Solutions Chapter 1 A Living God

A Living God Story Long Answer Questions

Question 1.
Describe after “A Living God” the behaviour of the sea during the tsunami.
Answer:
The Sea played the Nemesis in the lives of the villagers of the coastal village. The fateful day has been oppressive; and in spite of a rising breeze, there was still in the air that sort of heavy heat which,according to the experience of the Japanese peasant, at certain seasons precedes an earthquake. And presently an earthquake came.

It was not strong enough to frighten anybody; but Hamaguchi, who had felt hundreds of shocks in his time, thought it was queer, a long, slow’, spongy motion. Probably it was but the after-tremor of some immense seismic action very far away. The house crackled and rocked gently several times; then all became still again. It had darkened quite suddenly, and it was acting quite strangely. It seemed to be moving against the wind. It was running away from the land.

No such ebb had been witnessed on that coast within the memory of a living man. Unfamiliar spaces of ribbed sand and reaches of weed-hung rock were left bare. Through the twilight eastward all looked, and saw at the edge of the dusky horizon a long, lean. dim line like the shadowing of a coast where no coast ever was, a line that thickened as they gazed, that broadened as a coast-line broadens to the eyes of one approaching it, yet incomparably more quickly.

For that long darkness was the returning sea, towering like a cliff, and coursing more quickly that the kite flies. Tsunami shrieked the people, and then all shrieks and all sounds and all power to hear sounds wee annihilated by a nameless shock heavier than any thunder, as the colossal swell smote the shore with a weight that sent a shudder through all the hills, and a foam burst like a blare of sheet-lighting.

Then for an instant, nothing was visible but a storm of spray rushing up the slope like a cloud; and the people scattered back in panic from the mere menace of it. When they looked again, they saw a white horror of sea raving over the place of their homes. It drew back roaring, and tearing out the bowels of the land as it went. Twice, thrice, five times the sea struck and ebbed, but each time with lesser surges; then it returned to its ancient bed and stayed, still raging, as after a typhoon.

Question 2.
Describe how Hamaguchi became “A Living God”.
Answer:
Hamaguchi gohei : Hamaguchi Gohei was the “Muraosa” or the headman of a coastal village. Like other villagers, his principal occupation was cultivation. He was liked as well as respected by the village peasantry. People also called him “Ojiisan”, or rather, grandfather of the village.

Being the richest among the village peasantry, he was sometimes officially referred to as the “ Choja”.He advised the small farmers about their interest, arbitrated when they disputed, advanced them money at need, and helped them sell their rice on the best possible terms.

He was wise and prudent. With old age, he gained experience and always remembered his ancestral advices. He understood the oceanic behaviour and that was why he could preconceive through his extra sensory perception when the tsunami was going to be apocalyptic on the village.

He never cared for his personal interest and was never self-centered. On the eve of the tsunami, when he found that he had no time either to send a message to the villagers in a festive mood, or send some signal, he set fire to his hard earned rice-stacks in a frantic desperation. It became a towering inferno and thus became a signal for the Buddist Temple on the hilltop and the villagers, a few of whom had gone to inspect the seabed when the sea went off the coastal line.

Seeing the fire and the accompanying smoke, the Acolyte of the hill-top temple started ringing their huge bell, and then the villagers rushed toward Hamaguchi’s cottage. A few of the villagers tried to douse the fire in the rice-stacks, but Hamaguchi stopped them as the burning stacks were still sending signal about something dangerous.

Hamaguchi almost lost everything that was precious for a peasant. From then on, Hamaguchi was elevated to a state of Godliness from manliness in the mind of the villagers. They regarded him as “A Living God” who risked everything to save the life of the villagers with everything he had.

A Living God Story Short Answer Questions

Question 1.
What are the risks the people living on a coastal line face?
Answer:
The people residing beside the coastal line are always prone to face natural calamities like storm, fornado, tsunamis etc.

Question 2.
Which is the natural calamity discussed here; When and where did it take place.
Answer:
The story narrates about a Tsunami invasian or a village along the Japanese coast line.
This incident took place in Japan on 17 June, 1896.

Question 3.
What was Hamaguchi’s status in the village?
Answer:
Hamaguchi Gohei was the “Muraosa” or headman of a coastal village. Like other villagers, his principal occupation was cultivation. People also called him “Ojiisan” or grand father of the village.

Question 4.
Where was Hamaguchi’s house located? What was its importance?
Answer:
Hamaguchi’s big house was located on the edge of a hill. The placement of his house makes us aware of the important role the old man is going to play in the story.

Question 5.
Where had his family members gone on that day?
Answer:
Hamaguchi’s family members had gone to the village to celebrate their harvest by a dance in the court of the ujigami”. The whole village was decorated with banners and paper lanterns.

Question 6.
What unusual thing the old man saw from his balcony?
Answer:
Hamaguchi observed from the windows of his house, the subtle change in the sea. The waves are rising, darkening and moving in the opposite direction of the wind. He recollected his grandfather’s story and became apprehensive of the impending Tsunami.

Question 7.
Who was Tada? Why did Hamaguchi call him?
Answer:
Tada a lad of ten, was Hamaguchi’s grandson. Hamaguchi called Tada and ordered him to bring a burning torch with the help of that burning torch, Hamaguchi set fire to all his precious rice stacks.

Question 8.
How were the villager generally warned?
Answer:
The blazing rice stacks created a huge fire. The village priest and the villagers could easily see the rising flames in the fields. The priest understood the message and rang the temple bells. The villagers also rushed towards the fields in no time.

Question 9.
At first what reaction did the villagers set forth for Hamaguchi?
Answer:
The confused villagers failed to realise that Hamaguchi had sacrificed his rich harvest to save them. They felt Hamaguchi had turned “insane”. After the attack of Tsunami, the villagers understood the real meaning of the “insane” actions of Hamaguchi.

Question 10.
How did the villagers showed their reverence towards ‘Hamaguchi’?
Answer:
After the Tsunami, the villagers understood the real meaning of Hamaguchi’s “insane” actions. They revered him as a divine personality and accepted him as “living god” and started calling him “Hamaguchi Daimyojin”. They build his temple and prayed to him for courage and strength.

Question 11.
What is the “era of Meiji”?
Answer:
The Meiji era is an era of Japanese history that extended from October 1868 to July 1912.

Question 12.
Why was Hamaguchi sometimes referred to as “Choja”?
Answer:
Being the richest member of the peasantry, Hamaguchi was sometimes referred to as “Choja”.

Question 13.
Where did Hamaguchi’s farmhouse stand?
Answer:
Hamaguchi’s big, thatched firm house stood at the verge of a small plateau overlooking a bay.

Question 14.
What is “Ujigami”?
Answer:
An Ujigami is a guardian god or a spirit of particular place in the Shinto religion of Japan.

Question 15.
What is seismic reaction?
Answer:
Seismic reaction relates to earthquakes or other vibrations of the earth and its crust.

Question 16.
What is “Unconscious perception”?
Answer:
“Unconscious perception” is extra sensory perception.

Question 17.
What did it signify when the sea receded from its coast line?
Answer:
It signified the advent of the Tsunami.

Question 18.
Why did Hamaguchi set fire to his rice-stacks?
Answer:
Hamaguchi set fire to his rice-stacks because he wanted to generate signals to the villagers about an impending Tsunami.

Question 19.
Who rang the bell at the hill-top temple?
Answer:
The Acolyte of the temple rang the bell.

Question 20.
Who or what is Kumi-Cho?
Answer:
Kumi-Chio is a Yakuza leader and their brotherhood. They are high in rank in Yakuza clan.

Question 21.
What is “Kita”?
Answer:
The name “Kita” meaning “north”, reflects the location among the wards of Tokyo.

Question 22.
How many villagers did Hamaguchi save?
Answer:
Hamaguchi saved four hundred villagers.

Question 23.
Suddenly, Hamaguchi became “as poor as the poorest”. Why?
Answer:
Hamaguchi set fire to all his rice-stacks and now he had nothing to eat. He lost his capital investment.

A Living God Story Logic Based Questions

Complete the following sentences by providing a REASON for each:

Question 1.
The story “A Living God” is a real story because….
Answer:
It is based on a real incident in Tsunami prone Japan and it relates the self sacrifice made by Hamaguchi Gihei, the villave headman to save his village from the inpending danger.

Question 2.
Hamaguchi was justified in being apprehensive of the impending danger because ……..
Answer:
He remembered a story narrated to him by his grandfather long ago, about such situation.

Question 3.
Hamaguchi was right in setting the stock of rice on fire because ……..
Answer:
The rising frames gave silent message to the priest of the temple, that same danger is nearby and he started ringing the temple bell.

Question 4.
A human being can be called “A living God” because……….
Answer:
He like a saviour sacrificed his rice crops to save the precious lives of his villagers.

Question 5.
The title of the story can be justified because ……..
Answer:
The title is symbolic. The bible says that God is “living” and saviores of humanity, similarly,
Hamaguchi Gochei sacrificed his capital investment to save the life of four hundred villagers. He evaluates the precious lives of his fellow beings.

Question 6.
Hamaguchi Gochei can be regarded the hero of the story because ……..
Answer:
He is the main character in this story. He rendered selfless sacrifice to save the lives of his village at the time of natural calamity i.e. Tsunami striking his village nearly five times.

Question 7.
Tada thinks that his grandfather has been mad because ………..
Answer:
Rice was the main source of their survival and his grandfather has invested a lot of money for the paddy crop. Instead of selling it to market, Hamaguchi Gohei set fire to his stack of rich harvest.

Question 8.
Hamaguchi emerges out to be a great character because ………….
Answer:
His sacrifice, selfless deed and presence of mind at the time of crisis saved the life of four hundred villagers when Tsunami hit the village. The villagers also realised his divine personality.

Question 9.
Hamaguchi was quite happy after the Tsunami because…….
Answer:
He has saved the lives of nearly four hundred people from devastating natural calamity.

Question 10.
The villagers accepted Hamaguchi as their god and Hamaguchi temple was formed because ……..
Answer:
The villagers realised his sacrifice and quick presence of mind and so they prayed to him for courage and strength

A Living God Story MCQs

Question 1.
“Muraosa” means ……….
a. The head priest
b. The head man of a village
c. Foam of the sea waves
d. A wise man
Answer:
b. The head man of a village

Question 2.
“Choja” refers to ……….
a. Poorest member of the community
b. Oldest man of the village
c. Richest man of the village
d. Head cook
Answer:
c. Richest man of the village

Question 3.
Submarine volcanic reaction means ……….
a. Volcano explosion in a submarine
b. Destruction submarines by volcanic eruption
c. Volcanic eruptions which take place beneath the surface of the water
d. Submarines hitting volcanoes
Answer:
c. Volcanic eruptions which take place beneath the surface of the water

Question 4.
“Ujigami” is ……….
a. A spirit of a particular place in he Shinto religion of Japan
b. A Japanese village food
c. A kind of flower decoration
d. Japanese style of hair braiding
Answer:
a. A spirit of a particular place in he Shinto religion of Japan

Question 5.
“Tsunami” is …………….
a. A long, high sea wave caused by an earthquake
b. A sea-storm
c. A typhoon
d. A hurricane
Answer:
a. A long, high sea wave caused by an earthquake

Question 6.
“Seismic action” is …………..
a. Sudden movement along faults within the earth
b. Vibration on the crust of the earth
c. Seasonal storms
d. Black monsoon sky
Answer:
a. Sudden movement along faults within the earth

Question 7.
Seeing the fire lit by Hamaguchi, the – of the temple rang the bell.
a. The main priest
b. The door keeper
c. The devotees
d. The Acolyte
Answer:
d. The Acolyte

Question 8.
“Mura” refers to ………..
a. Evenness
b. Uniformity
c. Equality
d. None of these
Answer:
d. None of these

Question 9.
“Kumi-Cho” refers to ………..
a. Subordinate
b. Head of a group
c. A Japanese food
d. A Japanese village festival
Answer:
b. Head of a group

Question 10.
“Kita” means ………..
a. North
b. Name of a little boy
c. Beware
d. Urgent
Answer:
a. North

Question 11.
……….. the sea struck and ebbed”
a. Twice
b. Thrice
c. Four times
d. Five times
Answer:
d. Five times

Question 12.
“Shingle” refers to
a. Single
b. Boulders
c. Turtles
d. Small rounded pebbles
Answer:
d. Small rounded pebbles

Question 13.
“But he had saved ……… lives by the sacrifice”
a. One thousand
b. One thousand five hundred
c. Four hundred
d. Five hundred
Answer:
c. Four hundred

Question 14.
“Taimatsu” refers to ……….
a. A Japanese festival
b. Pine torches
c. A weapon
d. A sea food
Answer:
b. Pine torches

Question 15.
“Ojiisam” refers to …….
a. Great grand father
b. Grand father
c. A Shinto temple
d. A Japanese food
Answer:
b. Grand father

Question 16.
wrote the story “A Living God”?
a. Edgar Allow Poe
b. Henry James
c. Lafcadio Heam
d. Ken liu
Answer:
c. Lafcadio Heam

Question 17.
Who is known as “Hamaguchi”?
a. a young boy
b. a woman
c. an old man
d. a philosopher
Answer:
c. an old man

Question 18.
In which village Hamaguchi was regarded as the ‘headman’
a. Muraosa
b. Oska
c. Toya
d. None of the above
Answer:
a. Muraosa

Question 19.
When did the incident of Hamaguchi Gohei took place?
a. Before the First World War
b. Before the Second World War
c. Before Meiji era
d. Before the Tegi era
Answer:
c. Before Meiji era

Question 20.
Who was Hamaguchi’s Grandson?
a. Saki
b. Toki
c. Tada
d. None of the above
Answer:
c. Tada

Question 21.
Who is referred to as ‘choja’ in Japan’?
a. the richest member of the community
b. illiterate person
c. an old man
d. a young man
Answer:
a. the richest member of the community

Question 22.
Which word refers grandfather is Japan?
a. Ojiisan
b. Choja
c. Taka
d. Muraosa
Answer:
a. Ojiisan

Question 23.
How will the peasants celebrate then merry making of having fine harvest?
a. by singing
b. by a dance
c. by singing and dancing
d. by merry-making
Answer:
b. by a dance

Question 24.
How old was Tada ……..
a. six years old
b. seven years old
c. a lad of fourteen
d. a lad of ten
Answer:
d. a lad of ten

Question 25.
What is the name given to the sudden rising of tidal waves?
a. Tornado
b. Whirlpool
c. Tsunami
d. Strom
Answer:
c. Tsunami

Question 26.
What are ‘pine torches’ referred to in Japanese?
a. Owani
b. Taimatsu
c. Ojiisan
d. Diamyojin
Answer:
b. Taimatsu

Question 27.
Pine torches are used in which festival?
a. Shinto Festivals
b. Paus festivals
c. Harvest festivals
d. None of the above
Answer:
a. Shinto Festivals

Question 28.
“Tada! – quick, very quick! Light me a torch”— Who said the above lines?
a. Villavers
b. Buddhist priest
c. Hamaguchi Gohei
d. mothers with babies at their backs
Answer:
c. Hamaguchi Gohei

Question 29.
Hamaguchi Gochei saved the lives of villagers
a. four hundred
b. one hundred
c. five hundred
d. ninety only
Answer:
a. four hundred

Question 30.
How many times the Tsunami struck Hamaguchi’s village?
a. Once
b. Twice
c. Thrice
d. five times
Answer:
d. five times

Question 31.
What was Hamaguchi named by the villagers after they were saved?
a. Hamaguchi Ojiisan
b. Nobori
c. Hamaguchi Gohei
d. Hamaguchi Daimyojin
Answer:
d. Hamaguchi Daimyojin

Question 32.
The story of Hamaguchi is an account of sacrifice, selfless action and ………..
a. absence of mind
b. presence of mind
c. bravery
d. None of the above
Answer:
b. presence of mind

Question 33.
The present narratives is an excerpt from the book
a. In Ghostly Japan
b. Shadowing
c. Gleaning in Buddha Fields
d. A Japanese Miscellany
Answer:
d. A Japanese Miscellany

Prism A Collection of ISC Short Stories Workbook Answers

Oliver Asks for More Summary, Theme by Charles Dickens

by
Oliver Asks for More Summary by Charles Dickens

Oliver Asks for More Summary, Theme by Charles Dickens

Oliver Asks for More Summary

In this excerpt, “Oliver asks for more”, Dickens portrays the life of a small boy named Oliver Twist, at a workhouse. Oliver’s mother had died at his birth therefore he was an orphan. He was sent to a workhouse where he was living his life along with other children. As he was new to the work house, he did not know the rules properly and because of that he had to face a few difficulties.

The condition of the workhouse was also not good. There, the children were treated harshly. When Oliver was ordered to be presented before the board, Mr Bumble accompanied him to put him in front of the board members. Oliver did not have any idea about a board meeting. Therefore was astonished and didn’t understand what to do. He didn’t have the time to even think about the matter Bumble directed him to a large white washed room, where a group of fat gentlemen were sitting round a table.

He noticed a person who was sitting in an armchair rather higher than the rest. “Bow to the board” was the order delivered by Bumble. Nothing seeing a board but a table, Oliver was not certain to do anything When Bumble gave him a tap with a cane, tears rolled down his cheeks but he had to bow before the board. The board enquired the boy, and was surprised by his replies. The board finally punished him telling to pick oakum daily at 6 in the morning.

Then Bumble took Oliver to a large ward, where he was made to sleep on a hard, rough bed. Poor Oliver sobbed himself to sleep, being unknown to the things that were happening around him. The board decided to treat the children more harshly. According to them, people used to leave children there for free food and no work.

So they decided to cut their expenses by giving the children three meals of thin gruel a day and with an onion twice a week. The aim was that poor classes should die quickly starving outside the house, or starve gradually inside the house. As the rule was passed, the number of inmates got smaller.

The system was in full operation. The inmates who remained, got shrunk in size. The boys would be given a thin gruel, which would leave them hungry. The bowls they were served never required washing as the boys used to suck all the gruel that were stuck there on. The place where they were served was a large stone hall. It had a copper bowl at one end. There was a master, dressed in apron for the purpose of dining, and one or two women would serve the gruel at the meals.

The boys would sit watching the copper bowl and wonder if they could devour the big bowl. The companions and Oliver suffered the tortures of starvation for months and finally a red eyed boy who was tall for his age, warned everyone that he was very hungry so if he won’t get another bowl of gruel, he would eat up the boy who would sleep beside him at night. The boys were very afraid. The meeting was held to decide who would ask for more. Poor Oliver was chosen for it.

The boys were served with gruel and as usual, the gruel disappeared in seconds. Now everyone was calling Oliver with eyes. He gained courage and went to the master and asked him for more food. The master threw the ladle at Oliver. He was shocked by the small rebel.

He informed this incident to the board and the board gave him a strict punishment. Oliver was ordered an instant confinement and a bill was pasted on the outside of the gate offering a reward of five pounds to anyone who would take Oliver Twist off their hands. The authority just wanted to get rid of Oliver as soon as possible.

Oliver Asks for More About the Author Charles Dickens

Charles John Huffam Dickens was born on February 7, 1812 in Portsmouth. The city is in Hampshire, England. His father, John Dickens was a clerk in a payroll office of the navy. His mother, Elizabeth (Barrow) Dickens was an inspiration for Dickens for his creation of Mrs. Nickleby in Nicholas Nickleby and Mrs. Micawber in David Copperfield. In 1824, when he was 12 the family sent Charles to work in a shoe-polish factory. Charles was deeply marked by these experiences. He rarely spoke of that time of his life.

After three years he returned to school before he started his literary career. To start with, be became a journalist. He edited a weekly journal over a long period of time, wrote non-fiction articles, short stories, novellas and also lectured and performed reading. In 1829 he changed careers and became a court stenographer. To qualify for that position Dickens had to leam the Gurney system of shorthand writing.

In 1833 he began contributing stories and descriptive essays to magazines and newspapers; these attracted attention and were reprinted as Sketche by “Boz” (February 1836). The same month, he was invited to provide a comic serial narrative to accompany engravings by a well-known artist; seven weeks later the first installment of The Pickwick Papers appeared.

Within a few months The Pickwick Papers became famous and Dickens became the most popular author of the day. His other famous works include-Oliver Twist, Nicholas Nickleby, A Christmas Carol, David Copperfield, Little Dorrit and many more. However, at the age of 58, this famous personality died on 9 Junel870 at Higham, Kent in England.

Oliver Asks for More Theme

‘Oliver asks for more’, an excerpt from “Oliver Twist” written by Charles Dickens offers a close-up look at the suffering of the poorer classes in the 19th century, due to industrialisation. Dickens uses a mixture of shocking realism and biting satire to create that. The story shows the scenario of a workhouse where children from poorer sections reside. The environment of the workhouse is unhealthy and unhygienic and here, children stay tolerating much suffering. Oliver too is one of them.

He is an orphan therefore he is spending his childhood in that stuffy atmosphere. He is not taken care of, not even is given proper food. The children remain hungry and miserable. Once Oliver, to satisfy his companion’s need to have some more gruel, asks the master for a bit more. At this, the master becomes angry and hits Oliver with a ladle.

He also complains about him to the board and the board hearing this, orders punishment, Thus Oliver is ordered an instant confinement and a bill is to be pasted on the outside of the gate offering a reward of five pounds to anyone who would take Oliver Twist off their hands. The story ends here leaving a question in the readers’ mind about Oliver’s uncertain future.

Oliver Asks for More Characters

Oliver Twist :

The little boy Oliver is the protagonist of the story. He is an orphan and as he has no one to look after, he spends his childhood at a workhouse. He is an innocent boy who does not know the rules of the workhouse. To the board members, he is a ‘fool’. Like the other children, he too belongs to a poor class therefore he is treated badly at the workhouse.

Though he looks like a timid and naive little boy, yet he has the courage to ask for some more food to the person who was serving the thin gruel which is not at all sufficient to satisfy hunger. Though he has to face punishment for raising his voice, yet this striking feature acts as the turning point of the story.

Mr Bumble :

Mr Bumble plays the role of a cruel and pompous beadle of the workhouse where orphaned boy Oliver was spending his childhood. He is completely dominated by Mrs Comey, his wife. Just like other children Oliver was also monitored by him and he accompanied him to the board and witnessed his punishment. He was a self-centred person who cared more for himself than any other person in the world.

The Master :

He is a fat and healthy man who serves food to the boys at the workhouse. He gives a small amount of thin gruel with an occasional onion to them as meal. When Oliver asks for more gruel, he becomes angry and hits his head with the ladle.

Mr Limbkins :

He is the board member of the workhouse to whom Mr Bumble reports for Oliver’s “mistake”. Hearing this, he orders for Oliver’s punishment and also gives a premonition of Oliver being hung, however which does not become true.

Oliver Asks for More Title of the Story

Little boy Oliver Twist resides in a parish workhouse where the inmates are fed with three meals of thin gruel a day with an onion twice a week. This workhouse is run by the board members of the workhouse that include Mr Limbkins and Mr Bumble the Beadle. Oliver, along with the others boys are fed in a large stony hall with a copper bowl at one end.

During mealtime, the master serves a small amount of thin gruel which is not at all sufficient to satisfy hunger. Their food-basins never get washed therefore the boys have to polish them with their spoon till they shine again. They always remain very much hungry, so hungry that they could have devoured almost anything. They even lick their fingers assiduously so that not a drop of gruel remains. Oliver Twist and his companions suffer these tortures of slow starvation for three months. But they could not bear more.

One of them, being so voracious and wild with hunger hints darkly to his fellows that unless he is given another basin of gruel, he might eat the boy who would sleep next to him. It seems that he is telling the truth. Therefore the duty falls upon Oliver to get some more food. So, when the master comes again to serve meal, he asks for more food and seeing such courage, the master reports this ‘crime’ to the board. The board members become awestruck and orders an instant confinement.

A bill is also to be pasted on the outside of the gate offering a reward of five pounds to anyone who would take Oliver Twist off their hands. Therefore it is clear, that the board members just want to get rid of little Oliver as soon as possible. So this whole episode takes place because Oliver just asked for more food. If he has not done so, he might not get any punishment at the workhouse. Therefore, the title of the story is apt.

Oliver Asks for More Setting of the Story

In the short story “Oliver asks for more” we can see an orphan boy Oliver and his suffering at the workhouse. The story is set at the workhouse where the environment was not at all healthy. There were children like Oliver who belonged to the poorer classes and had nowhere else to go. The authority of this place used to think that these poor kids were left there for free food and no work.

So they decided to cut short their expenses by serving them thin gruel everyday with an onion occasionally. This made the children very hungry and Oliver too was no exception. His childhood was stuck in that stuffy workhouse where he had to live a life of compromise. One day Oliver asked for some more food and this made the authority mad with anger.

They decided to punish him by giving an order of an instant confinement and a bill was pasted on the outside of the gate offering a reward of five pounds to anyone who would take Oliver Twist off their hands. So the whole scenario of the story, from the beginning to the end, centred around the workhouse and its inmates with a deep impression on Oliver. This made the story reflect its very theme.

Oliver Asks for More Main Points to Remember

  • Oliver Twist was a orphan therefore as a child, he was staying at a workhouse.
  • Mr Bumble took Oliver with him to appear before the board and as Oliver was a kid, he did not know what a board actually was.
  • Seeing those people in the boardroom made Oliver frightened and tensed.
  • As Oliver was an orphan and there was no one to ask about him, he was treated badly at the workhouse.
  • Not only Oliver but also the other poor boys were treated the same. They were not given proper food, proper rest and proper care.
  • Once, to satisfy his companion’s need for more food, little Oliver, himself hungry, asked for more food. At this, the authority got furious and so he was ordered an instant confinement.
  • It was feared that Oliver will be hung for this mistake of wanting more food. However, a bill was issued that was pasted at the outside of the gate where Oliver was confined. The bill offered a reward for whom who would take Oliver with him or her. The story ends here leaving a curiosity in the readers’ mind about the uncertain future of Oliver.

Oliver Asks for More Annotations and Vocabulary

Firmly — securely
Forthwith — without any delay
Astonished — awestruck
Tremble — To shake in fear
Stammered — to make stops and repetitions in speaking
Beadle — an official of the church
Parish — a church committee
Oakum — loosely twisted hemp or jute fibre impregnated with tar
Surly — serious or angry
Gruel — a thin porridge
Devoured — to eat up greedily or ravenously
Appetite — hunger
Voracious –insatiable hunger
Stupefied –awestruck
Paralyzed –became motionless or still
Ladle — a deep-bowled long handled spoon
Countenance — mental composure
Instant — immediate
Confinement — an act of confining
Apprentice — one bound by indenture

Treasure Chest A Collection of ICSE Short Stories Workbook Answers

The Boy Who Broke The Bank Story Questions and Answers & MCQs

by
The Boy Who Broke The Bank Story Questions and Answers

The Boy Who Broke The Bank Story Questions and Answers & MCQs

A. Read the passage and answer the questions:

Nathu grumbled to himself as he swept the steps of the Pipalnagar Bank owned by Seth Govind Ram. He used the small broom hurriedly and carelessly and the dust, after rising in a cloud above his head settled down again on the steps.

As Nathu was banging his pan against a dustbin, Sitaram, the washer man’s son, passed by. Sitaram was on his delivery round. He had a bundle of freshly pressed clothes balanced on his head.
“Don’t raise such dust!” he called out to Nathu.
“Are you annoyed because they are still refusing to pay you an extra two rupees a month?”
“I don’t wish to talk about it”, complained the sweeper boy.

Question 1.
Why did Nathu grumble?
Answer:
Nathu was a sweeper boy who works at a bank named the Pipalnagar Bank but the bank was not paying his wages. Therefore, he was penniless and so needed money to run his family. That is why he grumbled.

Question 2.
Who was Nathu?
Answer:
Nathu was a sweeper boy who works at the Pipalnagar Nagar owned by Seth Govind Ram. He used to dust and clean the stairs and the floor of the bank in return of a small amount of money as salary. But for a period of time, when he was not getting his wages so he remained agitated all the time.

Question 3.
Who was Sitaram?
Answer:
Sitaram was the washerman’s son who was also plodding barefoot on the road, carrying a load of clothes on his head. He was on his delivery round. When he saw Nathu, he asked him about his whereabouts to which Nathu replied agitatedly due to job issues. Being a good person, he offered his help in finding another job for Nathu.

Question 4.
“I don’t wish to talk about it,”- Who said this to whom? Why?
Answer:
Here, this line was said by Nathu to Sitaram. Nathu was annoyed because in spite of working so hard, he was not getting any money. Therefore, he was facing a huge difficulty in running his family. He was also worried because he tought he might not get the money at all and also determined as well to get his money anyhow. He was disturbed and so he said.

B. Read the passage and answer the questions:

At the fourth home he visited, Sitaram heard the lady of the house mention that she was in need of a sweeper. Tying his bundle together, he said; “I know of a sweeper-boy who is looking for work. He can start from next month. He’s with the bank just now but they aren’t giving him his pay, and he wants to leave.”

“Is that so?” said Mrs Srivastava. “Well, tell him to come and see me tomorrow.” Sitaram was glad that he had been of service to both-a customer and his friend. Mrs Srivastava had to do some shopping. She set out for the Pipalnagar market place, to make her customary tour of the cloth shops.

A large shady tamarind tree grew at one end of the bazzar, and it was here that Mrs Srivastava found her friend, Mrs Bhushan, sheltering from the heat. Mrs Bhushan showed her a sample of the cloth she was going to by, and for five minutes they discussed its shade, texture nd design.

Having exhausted this topic, Mrs Srivastava said, “Do you know, my dear, that Seth Govind Ram’s bank can’t even pay its employees? Only this morning I heard a complaint from their sweeper, who has not received his wages for over a month!”

Question 1.
Who was Seth Govind Ram?
Answer:
Seth Govind Ram was the bank manager of the Pipalnagar Bank. He was a well-known figure in town as a man of wealth whose haphazard business dealing had often brought him to the verge of ruin.

Question 2.
How did Nathu, the sweeper boy, expresses his anger?
Answer:
Nathu was vexed with his employer Seth Govind Ram for not paying his salary on time. Annoyed by this, Nathu swept the place hurriedly, raising dust everywhere and banging the pan against a dustbin. He also swore to Sitaraman that he would quit the job the moment he received his salary.

Question 3.
What was the rumour?
Answer:
From Sitaram, people came to know the condition of the sweeper boy Nathu and thus rumour spread that the owner of the bank could not even pay the wages of a sweeper boy. This words spread like fire from one person to another and so they started getting anxious about their money.

Question 4.
Who was Mrs Srivastava?
Answer:
Mrs Srivastava was a common lady to whom Sitaram reported about Nathu and his job issues and asked her for a job for Nathu. From Mrs Srivastava, the rumour that the owner of the bank could not pay even a sweeper boy his wages spread like a wild fire and so from one people to another, words spread and gave birth to complexity.

C. Read the passage and answer the questions:

“No, but my neighbour has!” he exclaimed; and he called our over the low partition to the keeper of the barber shop next door. “Deep Chand, have you heard the latest news? The Pipalnagar Bank is about to collapse. You’d better get your money out soon as you can!”

Deep Chand who was cutting the hair of an elderly gentleman, was so startled that his hand shook and he nicked his customer’s right ear. The customer yelped with pain and distrees: pain not because of the cut and distress but because of the awful news he.

The Best Guide to TREASURE CHEST had just heard. With one side of his neck still i unshaven, he sped across the road to the general merchant’s store where there was a telephone. He dialled Seth Govind Rain’s number. The Seth was not at home. Where was he, them?

The Seth was holidaying in Kashmir. Oh, was that so? The elderly gentleman did not believe it. He hurried back to the barber’s shop and told Deep Chand. “The bird has flown! Seth Govind Ram has left town. Definitely, it means collapse.” Then he dashed out of the shop, making a beeline for his office and cheque book.

Question 1.
What made the towns people think that the Seth had run away because of the bank’s collapse?
Answer:
eideriy customer at the barbershop ran out as soon as he got to khow of the bank going insolvent. He went to a general store which had a telephone and dialled Seth Govind Ram’s number.

Seth was not at home. He was holidaying in Kashmir. The elderly gentleman speculated that Seth Govind Ram had left town. When this piece of information did its rounds in the bazaars, everyone else was convinced that Seth had run away.

Question 2.
What were the absurd rumours that were spreading about Seth Govind?
Answer:
Among the absurd rumours that were spreading about Seth, one was that he had fled the state. Others insisted that he had fled the country. Some believed that he was hiding somewhere close by, possibly within the town.

Question 3.
Do you think the Seth’s reputation made the rumours easier to believe? Why?
Question
Yes, I think Seth’s reputation made the rumours easier to believe. This is because the Seth was known for his pleasure-loving attitude and careless business dealing. His frivolous ways made it difficult for the simple townsfolk to trust him entirely. Hence, a lot of them withdrew their money from the bank, way ahead of the speculated crash.

Question 4.
Why were the bank customers worried?
Question
The bank customers were worried because rumours spread that the bank manager was not able to pay even the wages of a sweeper boy so they thought that the economic condition of the bank had become very poor and so they thought their money would be devoured. These thoughts made them anxious.

The Boy Who Broke The Bank Story MCQs

Choose the correct alternative to complete the following sentences:

Question 1.
Who owned the Pipalnagar Bank ?
a. Nathu
b. Seth Govind Ram
c. Sitaram
Answer:
a. Nathu

Question 2.
Where did the dust settle down?
a. On the steps
b. Above his head
c. At the ground
Answer:
c. At the ground

Question 3.
Who is Sitaram?
a. Son of washerman
b. Son of Nathu
c. Son of Seth Govind Ram
Answer:
a. Son of washerman

Question 4.
Why did Sitaram come to the bank?
a. For some office work
b. For some personal work
c. For delivery pressed cloths
Answer:
c. For delivery pressed cloths

Question 5.
“Don’t raise such dust!” Who said this?
a. Nathu
b. Sitaram
c. Seth Govind Ram
Answer:
b. Sitaram

Question 6.
Who is annoyed with the bank?
a. Nathu
b. Sitaram
c. None of them
Answer:
a. Nathu

Question 7.
“Who would trust this bank?” Why did the sweeper say this?
a. Because he didn’t get his food
b. Because he didn’t get his rest
c. Because he didn’t get his salary
Answer:
c. Because he didn’t get his salary

Question 8.
When would the sweeper get off from his duty?
a. When he gets a new job
b. When he gets his salary
c. None of these
Answer:
b. When he gets his salary

Question 9.
“Well, tell him to come and see me tomorrow ’ Who said tins?
a. Mrs. Srivastava
b. Seth Govind Ram
c. Sitaram
Answer:
a. Mrs. Srivastava

Question 10.
Who is the friend of Sitaram?
a. Mrs. Srivastava
b. Seth Govind Ram
c. Nathu
Answer:
c. Nathu

Question 11.
Why was Sitaram glad?
a. Because he served for both-a customer and his friend
b. Because he got a new job
c. Because he got his payment
Answer:
a. Because he served for both-a customer and his friend

Question 12.
In which market Mrs. Srivastava go for shopping?
a. City market
b. Pipalnagar market place
c. Grocery market
Answer:
b. Pipalnagar market place

Question 13.
Where did the large shady tamarind tree grow?
a. One side of the bank
b. One side of the road
c. One end of the bazaar
Answer:
c. One end of the bazaar

Question 14.
Who is Mrs. Srivastava’s friend?
a. Seth Govind Ram
b. Mrs Bhushan
c. Sitaram
Answer:
c. Sitaram

Question 15.
“Do you know, my dear, that Seth Govind Ram’s bank can’t even pay its employees?”- Who said this?
a. Mrs Bhushan
b. Sitaram
c. Mrs. Srivastava
Answer:
b. Sitaram

Question 16.
Where was Mrs Bhushan’s husband sitting?
a. Front of the bank
b. Front of a Photography shop
c. Front of the market
Answer:
b. Front of a Photography shop

Question 17.
Who have been looking for Kamal Kishore?
a. Mrs Bhushan
b. Mrs. Srivastava
c. Nathu
Answer:
a. Mrs Bhushan

Question 18.
Who is Deep Chand?
a. The sweeper
b. Barber shop keeper
c. The bank manager
Answer:
b. Barber shop keeper

Question 19.
Why did the customers yelp?
a. Because of the cut
b. Because of the awful news
c. None of these
Answer:
b. Because of the awful news

Question 20.
Where is Seth Govind Ram going for holiday?
a. Kolkata
b. Delhi
c. Kashmir
Answer:
c. Kashmir

Question 21.
“The, bird has flown!” Who is the bird?
a. Seth Govind Ram
b. Deep Chand
c. Kamal Kishore
Answer:
a. Seth Govind Ram

Question 22.
Who is old Ganpat?
a. Husband of Mrs Bhushan
b. Husband of Mrs Srivastava
c. A beggar
Answer:
c. A beggar

Question 23.
How much money did Ganpat have in his savings account?
a. Two thousand rupees
b. One thousand rupees
c. Five thousand rupees
Answer:
b. One thousand rupees

Question 24.
Who wrote the story ‘The Boy Who Broke The Bank’?
a. Charles Dickens
b. Oscar Wilde
c. Ruskin Bond
Answer:
c. Ruskin Bond

Question 25.
“Good morning, Nathu” Who said this?
a. Sitaram
b. Seth Govind Ram
c. Kamal Kishore
Answer:
a. Sitaram

Treasure Chest A Collection of ICSE Short Stories Workbook Answers

Hanuman Chalisa Chaupai 34 Meaning in Bengali

by
Hanuman Chalisa Chaupai 34 Meaning in Bengali

The recitation of Shree Hanuman Chalisa is believed to ward off evil and negativity.

Hanuman Chalisa Chaupai 34 in Bengali with Meaning & Analysis

অন্তকাল রঘুবর পুর জাঈ।
জহাঁ জন্ম হরি-ভক্ত কহাঈ।

সারানুবাদ : যেখানেই ( যে দেশে, বা বর্ণে, বা জাতিতে) সেই ভজনকারীর জন্ম হোক না কেন, ভগবদ্ভক্ত বা প্রভুর ভক্তরূপেই তার পরিচিতি হয় এবং অত্তে তিনি শ্রীরামের নিতাধামে গমন করেন।

ব্যাখ্যা : এই চৌপাঈটি এর আগের চোপাঈটির সঙ্গে একসাথে দেখতে হবে। শ্রীতুলসীদাসজী এই চৌপাঈতে শ্রীহনুমৎ ভজনের পরিণামের কথা বলতে গিয়ে বলছেন যে, তাঁর স্মরণ-মনন-কীর্তন প্রভু শ্রীরামের কৃপাকে যেমন সহজে পাইয়ে দেয়, তেমনই কোনো কারণে যদি সাধনা অপূর্ণ থাকে, তাহলেও তার পরিচিতি জন্মান্তরে হরিভক্তরূপেই হয় এবং শেষ পর্যন্ত প্রভু শ্রীরামের ধামেই তার স্থান হয়।

গোস্বামীজী এই চৌপাঈতে ‘অন্তকাল’ ও ‘জন্মান্তর’ এই দুটি বিষয়ে আমাদের মনোযোগ আকর্ষণ করতে চাইছেন। প্রথনে এই ‘অন্তকাল’-এর অর্থ আমরা দেখি। এর এক অর্থ যেমন হয় অন্তে বা শেযে, তেমনই এর আর এক অর্থ শেষ সময় বা মৃত্যুর সময়। সনাতন ধর্ম জন্মান্তরবাদে বিশ্বাসী আর তাই দেহত্যাগের পূর্ব মুহূর্ত অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ স্থান দখল করে আছে।

জন্ম ও মৃত্যুর মধ্যেকার প্রত্যেক স্কনেের হিসাব আমরা রাখতে পারি কিন্তু মৃত্যুর পর তার কি গতি হয় তা জানা সন্তব হয় না। ‘জন্মান্তর’ একথা বলে এে মৃত্যুর পর সূক্মদেহ এক দেহ ছেড়ে অন্য দেহে প্রবেশ করে ‘কর্মের এক সুব্যবস্থিত অবস্থা অনুযায়ী।। কিন্তু এই মাঝখানের সময়ে কি ঘটে তা জানার ফ্মুতা মন ও বুদ্ধির পক্ষে সম্ভব হয় না। কর্র্মের এই সুব্যবস্থিত অবস্থা

প্রধানতঃ সঞ্ণিত, প্রারক্ক ও ক্রিয়মাণ কর্মের দ্বারা চালিত হয়। এই ব্যবস্থারই এক অঙ্গ হলো মৃত্যুর ঠিক পূর্বমুহূর্তের মন ও বুদ্ধির অবস্থা। মৃত্যুর পর আআার গতি কি হয় অর্জুনের এই প্রশ্নের ঊত্তরে ভগবান শ্রীকৃষ্ণ শ্রীমদ্ভাগবদ্গীতায় বলছেন, “যে আমার স্মরণ করতে করতে শরীর ত্যাগ করে, সে আমারই স্বরূপকে প্রাপু হয়-এ বিষয়ে কোনো সন্দেহ बनই।”

জীবনের অন্তিম সময় অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ হয় এইজন্য যে, সেই মুহূর্তের মনের ভাবনা পরবর্তী জীবনের চালনা শক্তিকে প্রভাবিত করে। মৃত্যুপথযাত্রী মানুফেরা এবং মনোবিজ্ঞানীরা বলেন সেইসময় জীবাত্মা সমস্ত জীবনের ঘটে যাওয়া ঘটনাগুলিকে ফিল্মের মতো ‘ফাস্ট ফরোয়ার্ড’ করে দেখিয়ে দেয় এবং মৃত্যুর মুহূর্তে সেইসব প্রচগুভাবে মনে আলোড়ন ফেলে।

তাই দেখা যাচ্ছে যে, মৃত্যুর সময় বা অন্তিমকালের গুণবত্তা পরবর্তী জীবনের দিশা নির্দেশ করে। শ্রীহনুমৎভজন ও নামকীর্তন জীবনকে সুন্দর থেকে সুন্দরতর বানায় এবং তাই শ্রীতুলসীদাসজীর কথায় ‘অন্তকাল রঘুবর পুর জাঈ’ হয়ে যায় কারণ ভজনের অভ্যাস মন ও বুদ্ধিকে সদা ‘নামময়’ করে।

গোস্বামী তুলসীদাসজী সেই সমস্ত অসংখ্য সাধক, ভক্তদের কথাও মাথায় রেখেছেন যাঁরা শুদ্ধজীবন ও সৎসঙ্গে সময় কাটালেও ডাঁদের ইপ্সিত লক্ষেন তা সে পরমাজার সাক্ষাৎকার, ব্রহ্মলীন অবস্থা, মুক্তি বা ইষ্টসাযুজ্য ইত্যাদিতে পৌঁছতে পারেননি।

গোস্বামীজী ভগবান শ্রীকৃষ্ণের শ্রীমদ্ভাগবদ্গীতার সেই বিখ্যাত উক্তির কথা মাথায় রেখেছেন যেখানে ভগবান বলছেন, “যোগভ্রষ্ট মানুষ পূর্ণকর্ম করার কারণে নির্দিষ্ট লোক প্রাপু হয়ে সেখানে অনেক বছর কাটিয়ে কোনো পবিত্র শ্রীমন্তর ঘরে অথবা বুদ্ধিমান যোগীর কুলে জন্ম নেয়। সংসারে এই ধরনের জন্ম নিঃসন্দেহে অত্যন্ত দুর্লভ হয়।”

গোস্বামীজী তই বললেন, “জহাঁ জন্ম ইরি-ভক্ত কহাঈ।” ब্রীহনমমান স্মরণ-মনন-কীর্তনে যার অনুরাগ থাকে, কোনো কারণে এই জীবনে ইপ্সিত লক্ষে না পৌঁছলেও, সে যেখানেই জন্ম নিক, অবশ্যই প্রভুভ্তুরূপে তার পরিচিতি হবে।

প্রভু শ্রীরাতের বৈরী না হন এবং তাঁর পত্নী সীতাকে শেন সসম্মানে প্রভু শ্রীরাদের কাছে ফিরিয়ে দেন। ঢাঁদের এই সাক্ষাৎ এতদূর সুদূরপ্রসারী হয়েছিল যে ভ্রাতা রাবণকে: বোঝাতে গিয়ে বিভীষণ তার দ্বারা পদাঘাত প্রাপু হন এবং পরে সমুদ্র লধ্টন করে প্রভু শ্রীরামের শরণাগত হন। করুণানিধি শ্রীরাম তাঁকে লঙ্কার অধিপতি করেন এবং সখা ও পরামর্শদাতা হিসাবে সম্মান দেন।

(৩) সীতা : লঙ্কার অশোকবনে জনকনন্দিনী সীতার চরম সঙ্কটের সময় শ্রীহনুমানজীর সেখানে উপস্থিত হওয়া এবং তাঁকে প্রভু শ্রীরামের আংটী দিয়ে তাঁর বিরহের অবসান ঘটানোর প্রচেষ্টা রামায়ণের এক অত্যন্ত গুরুত্বপূর্ণ ঘটনা। তিনি নিজের বিশালমূর্তি দেখিয়ে মাতা সীতার মনে বিশ্বাস জাগান যে রাবণের রাক্ষসবাহিনীর তুলনায় বানর ও ঋক্ষরা কোনো অংশে কম নয়। মাতা সীতা শ্রীহনুমানজীকে আশীর্বাদ দিয়ে অনেক কথার মধ্যে এই কথাও বলেন যে, ঢাঁর বিরহ-সাগরে তিনি (শ্রীহনুমানজী) এক জাহাজ স্বরূপ।

(8) লস্ম্মণ : লক্ষ্মণ সর্বদাই শ্রীইনুমানজীর কাছে ঋণী। শ্রীহনুমানজী তাঁকে তিন তিন বার মৃত্যুমুখ থেকে ফিরিয়ে এনেছেন। প্রথমবার সঞ্জীবনী বুটি এনে, দ্বিতীয়বার খগরাজ গরুড়কে নিয়ে এসে এবং তৃতীয়বার পাতালে অহিরাবণ বধে যোগদান করে। লঙ্কাযুদ্ধের অন্যতম রাক্ষসবীর রাবণপুত্র মেঘনাদকে বধ করার এক অন্যতম কাণ্ডারীও ছিলেন শ্রীহনুমানজী, যাঁর সাহায্যে লক্ষ্ণী এই নিধন কার্য করেন।

(৫) ভরত : অধিকাংশ রামায়ণই প্রভু শ্রীরামের ভাই ভরতের যশগান মুক্তকছে করেছেন। ঢাঁর তপোশ্চর্যা ও সদ্গুণ কোনো সিদ্ধ মহাপুরুষের চেয়ে কম ছিল না। ভরত প্রতিজ্ঞা করেছিলেন যে প্রভু শ্রীরামের চৌদ্দ বৎসর বনবাস যেদিন শেষ হবে, তার পরদিন তিনি (প্রভু শ্রীরাম) অযোধ্যায় না ফিরলে, তিনি আগুনে আগাহতি দেবেন। তাঁর এই পরম প্রেমাকুল ভাইকে প্রভু শ্রীরাম বনবাসকালে সর্বদা স্মরণ করতেন এবং তাঁর জন্য সবার আড়ালে অশ্রু বিসর্জন করতেন, যা একবার লক্ষ্মেণের নজরে পড়ে যায়।

প্রভু যে শীঘই অযোধ্যায় ফিরবেন, প্রভু শ্রীরামের আদেশে শ্রীহনুমানজী ভরতকে এই সমাচার দিতে এসে দেখেন যে প্রভুর অযোধ্যায় প্রত্যাবর্তনের প্রতীক্ষায় ভরত পরম আকুল ক্রল্দন করছেন। নিজের বিপ্ররূপ ছেড়ে শ্রীহনুমান ভরতকে এই সমাচার দিলে ভরতের দুঃখ দুর হয়। শ্রীশ্রীরামচরিতমানসে গোস্বামীজী এই ঘটনার উল্লেখ করে লিখেছেন যে, ভরত বলছেন, “হে হনুমান, তোমার দর্শনে আমার সব দুঃখ চলে গেছে। মনে হচ্ছে তোমার রূপে আজ আমার প্রিয় রামের সাতে মিলন হচ্ছে।”

(৬) বানর : যখন দক্ষিণ দিশায় জাম্ববানের নেতৃত্বে বিশাল বানরবাহিনী মাতা সীতার খোঁজে রওনা হলেন, তখন সুগ্রীব তাদের একমাস সময় দিয়েছিলেন এবং মাতা সীতার খেঁঁ না আনতে পারলে মৃত্যুদত্ডের বিধান দিয়েছিলেন। একমাস সময় প্রায় পূর্ণ হওয়ার মুখে ছিল এবং সমস্ত বানরকুল যখন নিরাশায় বিষাদগ্রস্ত ছিল, তখন -্রীহনুমানজী সমুদ্র লখ্যন করে মাতা সীতার থোঁজ এনে সাক্ষাৎ মৃত্যুদণ্ড থেকে অঙ্গদ, জাম্ববান ও অন্যান্য বানরবীরদের রক্ষা করেছিলেন।

(৭) প্রভু শ্রীরাম : যিনি স্বয়ং সঙ্কটহারী, তাঁর সঙ্কট দূর করেছিলেন শ্রীহনুমানজী। পরপর দু-দুবার প্রভু শ্রীরামের প্রাণরক্ষা করেন- একবার মহামতী গরুড়কে এনে আর দ্বিতীয়বার পাতালে অহিরাবণের ভুজা-উৎপাটন করে। এছাড়া প্রভু স্বয়ং মাতা সীতার খোঁজ না পাওয়ায় বিরহাকুল ছিলেন, তখন তাঁর দুঃখ দূর করেছিলেন মাতা সীতার চূড়ামণি এনে দিয়ে। এছাড়াও, রামায়ণে শ্রীহনুমানজীর সঙ্কটহরণের আরো অনেক বাহিনী আছে। যেমন-

(৮) রাজা সুবাহু : একবার অপ্ধমেধ যজ্ঞের ঘোড়ার সাথে থাকবার সময় তাঁর কৃপায় রাজা সুবাহর সঙ্কট দূর হয়েছিল।

(৯) পুষ্কন, শক্রম্ন ও অন্যান্যরা : আর একবার ধর্মপ্রাণ মহারাজ বীরমণির রাজ্যে অশ্বমেধের ঘোড়ার প্রবেশ ও তাকে আটকানোর পরিপ্রেক্ষিতে এক ভীষণ যুদ্ধ বাধে যাতে যুদ্ধক্ষেত্রেই ভরতপুত্র পুষ্কল ও পরে স্বয়ং শত্রুঘ্যের মৃত্যু হয়। শ্রীহনুমানজীর বীরত্ব, বুদ্ধি ও প্রভুকৃপায় শত্রুঘ, পুষ্কলসহ সমস্ত মৃত যোদ্ধারা প্রাণ ফিরে পান।

এইসব মহান চরিত্রদের যদি শ্রীহনুমানজী সঙ্কট থেকে উদ্ধার করতে পারেন, তাহলে তাঁর স্মরণ-মনন ও কীর্তনে আমাদের সব সঙ্কট অবশ্যই দূর হবে এ বিষয়ে কোনো সন্দেইই থাকতে পারে না। শুধু দরকার হলো তাঁর প্রতি অবিচল শ্রদ্ধা ও বিশ্বাস।