BhaktiVed
వేంకటేశ్వరుడు

కుందణంపుమై గొల్లెత తా

సంకీర్తనరచన: అన్నమాచార్య (Annamacharya)రాగం ఆహిరి (annamacharya sankirtana no. 92)

ఈ పాఠం ఇంకా సరిచూడబడలేదు.

కుందణంపుమై గొల్లెత తా

నెందును బుట్టని యేతరి జాతి

పల్లవి

కప్పులు దేరేటి కస్తురి చంకల

కొప్పెర గుబ్బల గొల్లెత

చప్పుడు మట్టెల చల్లలమ్మెడిని

అప్పని ముందట హస్తిణిజాతి

॥కుంద||

దుంప వెంట్రుకల దొడ్డతురుముగల

గుంపెన నడపుల గొల్లెత

జంపుల నటనలఁ జల్లలమ్మెడిని

చెంపల చెమటల చిత్రిణి జాతి

॥కుంద||

వీపున నఖములు వెడవెడ నాఁటిన

కోపపుఁ జూపుల గొల్లెత

చాఁపున కట్టిగఁ జల్లలమ్మెడిని

చాఁపేటి యెలుగున శంకిణిజాతి

॥కుంద||

గారవమున వేంకటపతి కౌఁగిట

కూరిమిఁ బాయని గొల్లెత

సారెకు నతనితో చల్లలమ్మెడిని

భారపుటలపుల పద్మిణిజాతి

॥కుంద||

కుందణంపుమై (బంగారు శరీరచ్ఛాయగల) గొల్లెత (ఆ గొల్లభామ) | తాను యెందును (ఏజాతిలోనూ) పుట్టని యేతరిజాతి (అతిశయముగల స్త్రీ). అనగా వూహాసుందరి.

భావం / వివరణ

కుందణంపుమై గొల్లెత తా – అన్నమయ్య కీర్తనలు

ఆహిరి

అవతారిక:

కావ్యనాయికలను శృంగారశాస్త్రం నాలుగురకాలుగా వర్ణించింది. పద్మినిజాతి స్త్రీ, హస్తిణి, చిత్రిణి, శంకిణి అని చెప్పబడిన వీరిలో ప్రతి యువతి తన శారీరక, మానసిక లక్షణాలను బట్టి ఆ జాతికి చెందిన స్త్రీగా నిశ్చయింపబడినది. ఈ కీర్తనలో అన్నమాచర్యులవారు నలుగురు గొల్లెతలను ఆ విధంగా విభజించి బంగారు శరీరఛాయతోనున్న గొల్లెత తానెందును. బుట్టని యేతరిజాతి చిన్నది అంటున్నారు. అంటే యేమిటి? సరసశృంగారంకాస్త గూఢంగా వుంటే అందం కదా! భావవివరణ జాగ్రత్తగా చదవండి. కొసమెరుపేమంటే, నలుగురికీ ఆ నల్లనివాడంటే వుల్లములో జల్లే.

భావ వివరణ:

కప్పులుదేరేటి కస్తూరి (నల్లని కస్తూరీ పరిమళముగల) బాహు మూలములామె ప్రత్యేకత. ఆమె కొప్పెర గుబ్బల (వున్నత కుచయుగళము) గల గొల్లెత. ఆమె చల్లలమ్ముటకు పోతుంటే ఆమెమట్టెల చప్పుడు ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అప్పని ముందట (హరియెదుట) ఆ హస్తిణీజాతి గొల్లెత నడయాడుచున్నది.

ఇదిగో ఈ గొల్లెతను చూడండి. ఉద్రేకమున ఈమె వీపుపై నఖక్షతములను సైతము జేయగలదు. ఈమె చూపులే చురచురమనునట్లు కోపాగ్నితో వుంటాయి. ఆమె నడుస్తుంటే పరుగెడునట్లుంటుంది. ఈమె చల్లలమ్ముటకు చాపేటి యెలుగున (పెద్ద గొంతుతో కేకలు వేస్తూ అమ్ముతుంది). ఈ జవ్వని శంకిణిజాతి గొల్లెత.

ఈ గొల్లెతను చూశారా? ఈమె అతిశయించిన గారవము (గౌరవము) తో శ్రీవేంకటేశ్వరుని కౌగిటిని యెన్నడు విడువదు. తిరుమలేశునిపై ఆమె యెనలేని కూరిమి (వలపు) కలిగి వుంటుంది. ఈ గొల్లెత యెప్పుడు చల్లలమ్ముటకు పోయినా తనవెంట ఆ రమణుడే వుండాలని ఆశపడుతుంది. ఆమె భారపు (అధికమైన) అలసటను (శ్రమను) తట్టుకోలేదు. ఆమె ఆయనకు ప్రియమైన పద్మినీజాతి స్త్రీ.

ఇవి కూడా చదవండి